VII SA/Wa 77/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.) sędzia WSA Grzegorz Rudnicki asesor WSA Karolina Kisielewicz po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Bogusława Cieśli w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Bogusława Cieśli. Pełnomocnik skarżącej, M. W., na rozprawie w dniu 24 listopada 2017 r. wniósł o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Bogusława Cieśli, z uwagi na fakt, że sędzia ten orzekał w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2133/11. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 18 § 1 P.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; w sprawach swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; w sprawach osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; w sprawach, w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; w sprawach, w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; w sprawach, w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; w sprawach dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie oraz w sprawach, w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Stosownie do treści art. 19 P.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 P.p.s.a.). Ponadto wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy (art. 22 § 2 P.p.s.a.). Z treści oświadczenia złożonego do akt sprawy przez sędziego nie wynika, by w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności wymienione w art. 18 P.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. Należy wskazać, że instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, realizującą zasadę bezstronności sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Jej celem jest eliminowanie okoliczności, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. W niniejszej sprawie nie zachodzi żadna okoliczność, wymieniona w art. 18 P.p.s.a., która uzasadniałaby wyłączenie sędziego Bogusława Cieśli z mocy ustawy. Z kolei do oceny, czy w sprawie zaistniały przesłanki z art. 19 P.p.s.a., tzw. przesłanki o charakterze względnym, Sąd zobowiązany jest do analizy każdego konkretnego przypadku. Z użytego w ww. przepisie sformułowania: "okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności", wynika obowiązek sądu polega na badaniu, czy ta okoliczność, w danej sprawie, rzeczywiście występuje. Wobec braku w tym zakresie kryteriów ustawowych, sąd musi kierować się zasadami doświadczenia życiowego, mając na uwadze fakt, że zgodnie z art. 21 i art. 22 § 2 P.p.s.a. to przede wszystkim do sędziego należy ocena, czy będzie mógł obiektywnie rozpoznać sprawę i wydać orzeczenie. Z tego też względu orzeczenie w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, o którym mowa była wcześniej. Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 P.p.s.a. powinno odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwość co do bezstronności sędziego mogła zostać uznana za mającą realne podstawy. Do zastosowania wskazanego przepisu nie wystarcza więc występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy jej subiektywne przekonanie co do negatywnego nastawienia sędziego do strony (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2008 r., sygn. akt II FZ 397/08, LEX nr 493 907). W niniejszej sprawie, wniosek o wyłączenie sędziego nie mógł zostać uwzględniony. Wskazany we wniosku fakt orzekania sędziego sprawozdawcy w powiązanej z niniejszą sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2133/11 dotyczy w istocie przyczyn wyłączenia sędziego z urzędu i jako taki nie spełnia przesłanek wynikających z art. 18 § 1 pkt 6a, zgodnie z którym sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Wyrok lub postanowienie kończące postępowanie w sprawie, o którym mowa w art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a., to takie orzeczenie, które zamyka daną sprawę rozumianą materialnie. W sytuacji gdy na skutek kolejnej skargi strony sąd pierwszej instancji kontroluje decyzję organu administracyjnego, wydaną po uprzednim uchyleniu wcześniejszej decyzji ostatecznej wyrokiem sądu administracyjnego, brak jest potrzeby wyłączenia sędziego od ponownego orzekania w tej sprawie na mocy art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2147/14, LEX nr 2 083 428). W niniejszej sprawie wniosek pełnomocnika skarżącej odnosił się do faktu orzekania przez sędziego sprawozdawcę w innej sprawie, zainicjowanej skargą skarżącej, o sygn. akt VII SA/Wa 2133/11. Skargę na zaskarżoną w niej decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...], którą wyrokiem z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2133/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił. Orzeczenie to zostało uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 1813/12, a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. W wyniku tego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1729/13, uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] lipca 2011 r., a wyrok ten stał się prawomocny w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1165/14, oddalającym skargę kasacyjną. Oznacza to, że rozpoznawana sprawa pod sygn. akt VII SA/Wa 77/17, dotyczy postępowania nadzwyczajnego, tak jak sprawa o sygn. akt VII SA/Wa 2133/11, a więc wyznaczony w niej sędzia sprawozdawca nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a. Instytucja wyłączenia sędziego z udziału w sprawie służy zagwarantowaniu stronie bezstronności w rozpoznawaniu sprawy. Skarżący nie wykazał jednak, w uzasadnieniu swojego wniosku, spełnienia żadnych ustawowych przesłanek wymienionych w art. 18 § 1 P.p.s.a. ani też okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.) i wskazywałyby na konieczność wyłączenia go od udziału w sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd – na podstawie art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji postanowienia.