VII SA/Wa 770/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędziowie ( NSA, As. WSA Anna Żak (spr.), Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi D. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wstrzymania użytkowania kotłowni olejowej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej D. G. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2004r. wydanym na podstawie art.50 ust.1 pkt.1 i 2 w zw. z art.71 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane / Dz. U. Nr 207 z 2003r., poz.2016/ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wstrzymał D. R. w trybie natychmiastowym, użytkowanie kotłowni olejowej usytuowanej w piwnicy wraz z wewnętrzną instalacją grzewczą w lokalu nr [...] w zabytkowym budynku wielorodzinnym przy ul. Pl. [...] w P. W uzasadnieniu stwierdzono, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2004r. ustalono, iż jedno z pomieszczeń w piwnicy zostało adaptowane na kotłownię. D. R. oświadczyła, że kotłownia została wykonana w 1990r. przez jej nieżyjącego już ojca, a w 1997r. kotłownia ta została zmodernizowana przez jej matkę na kotłownię olejową. Do tego czasu budynek posiadał ogrzewanie piecowe. Obecnie kotłownia oraz instalacja grzewcza jest w posiadaniu D. R., która nie posiada dokumentów na to, że kotłownia i instalacja grzewcza powstały legalnie. Piwnice stanowią współwłasność, a współwłaściciele nie wyrażają zgody na użytkowanie nielegalnie wykonanej kotłowni. W związku z tym, że zmiana przeznaczenia pomieszczenia, w tym przypadku adaptacja piwnicy na kotłownię wraz z rozprowadzeniem instalacji grzewczej wymaga uzyskania pozwolenia właściwego organu architektoniczno-budowlanego - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że roboty adaptacyjne wykonano, dlatego należało wstrzymać użytkowanie kotłowni wraz z instalacją centralnego ogrzewania do czasu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z przepisami, tym bardziej, że z pism Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej wynika, ze w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu [...].01.2004r. stwierdzono usterki w stanie zabezpieczenia przeciwpożarowego kotłowni. Zażalenie od tego postanowienia wniosła D. G. zarzucając, że organ nie wskazał, czy wydał postanowienie o wstrzymaniu użytkowania, dlatego że dopuszczono się samowoli budowlanej, czy dlatego że wykonane roboty są niezgodne z przepisami. W spornej piwnicy kotłownię węglową wraz z centralnym ogrzewaniem wykonali w 1990r. jej rodzice, którzy byli wtedy właścicielami budynku i wtedy nie było wymogu uzyskania pozwolenia na wykonanie takich robót. Podniosła, iż organ nie wskazał, jakim przepisom uchybia kotłownia i nie wezwał jej do doprowadzenia kotłowni do stanu zgodnego z prawem. Ponadto aktualnie, jak wynika z treści art.30 ust.1 pkt.2 w zw. z ar.29 ust.2 ustawy Prawo budowlane wykonanie instalacji c.o w mieszkaniu oraz kotłowni o mocy 23 kw. nie wymaga pozwolenia na budowę. Twierdziła, że cała instalacja spełnia warunki techniczne zawarte w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r.w sprawie warunków technicznych jakem powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie natomiast, jeśli chodzi o niedociągnięcia wskazane przez organy straży pożarnej zostaną one usunięte do czasu rozpoczęcia sezonu grzewczego 2004/2005. Postanowieniem z dnia [...] marca 2004r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając w oparciu o art. 138 par.1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy. Podkreślił, że D. G. zmieniła sposób użytkowania piwnicy na kotłownię olejową bez pozwolenia właściwego organu i w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. W tej sytuacji zastosowanie ma przepis art.50 ust.1 pkt 1 i 2 w zw. z art.71 ust.3 ustawy Prawo budowlane zgodnie, z którym właściwy organ wstrzymuje postanowieniem użytkowanie części obiektu budowlanego, w której dokonano samowolnej zmiany sposobu użytkowania bez wymaganego pozwolenia i w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004r. D. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Domagając się stwierdzenia jego nieważności podtrzymała zarzuty jak w zażaleniu akcentując, że kotłownia wraz z instalacją centralnego ogrzewania istnieje od 14 lat a została jedynie zmodernizowana na olejową. Od tej pory żadne prace wymagające pozwolenia na budowę nie były i nie są prowadzone. Powołując się na treść przepisu art.71 ustawy Prawo budowlane zarzuciła, że nie nastąpiła w tej sprawie zmiana sposobu użytkowania części obiektu, bo nie doszło do zasadniczych zmian, przeróbek, w zakresie rodzaju przeznaczenia pomieszczenia. Ponadto skarżąca podkreśliła, iż pism straży pożarnej wynika, że usterki w stanie zabezpieczenia przeciwpożarowego kotłowni, a w szczególności brak badań instalacji elektrycznej na odporność, rzutują na stan bezpieczeństwa pożarowego budynku, – z czego nie można interpretować istnienia zagrożenia lub pogorszenia stanu bezpieczeństwa pożarowego. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymują swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Stosownie do przepisu art.71 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane/ Dz.U. z 2003r. nr 207 , poz. 2016/ zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z przepisem art.71 ust.2 pkt.2 ustawy Prawo budowlane zmiana taka może polegać także na podjęciu albo zaniechaniu w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. Z treści art.71 ust.3 ustawy Prawo budowlane wynika z kolei, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Unormowanie zawarte w art.50 ustawy Prawo budowlane dotyczy prowadzenia robót budowlanych, w sytuacji ich wykonania zbędne jest wydawanie postanowienia w tym trybie. W niniejszej sprawie organy przyjęły, że zmiana sposobu użytkowania pomieszczenia piwnicy poprzez wykonanie tam kotłowni olejowej jest zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego, która wymaga pozwolenia. Stanowisko to jest nieuzasadnione. Zarówno poprzednio jak i obecnie w piwnicy jest kotłownia wraz z wewnętrzną instalacją centralnego ogrzewania- wcześniej od 1990r. była to kotłownia węglowa z instalacją c.o / co w sprawie nie jest kwestionowane/, teraz olejowa z instalacją c.o. Zmiana w użytkowaniu polega na przeznaczeniu piwnicy na pomieszczenie, w którym jest teraz kotłownia olejowa. Zgodnie z art.71 ust.2 pkt.2 ustawy Prawo budowlane zainstalowanie kotłowni olejowej w piwnicy byłoby zmianą sposobu użytkowania wymagającą pozwolenia właściwego organu dopiero wówczas, gdyby doprowadziło to do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunków zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych lub ochrony środowiska, bądź wielkości lub układu obciążeń. W niniejszej sprawie brak jest jednak koniecznych ustaleń i rozważań organów, co do zaistnienia tego rodzaju następstw na skutek wykonania w piwnicy kotłowni olejowej i instalacji c.o. Powołano się tylko na dwa pisma Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej, z których wynika, że w kotłowni stwierdzono usterki w stanie zabezpieczenia przeciwpożarowego, co wpływa na bezpieczeństwo pożarowe obiektu oraz warunki ochrony środowiska. Wydaje się, że kotłownia olejowa jest bezpieczniejsza od kotłowni węglowej. Brak jest jednak konkretnych ustaleń organów w tym zakresie, w szczególności, że wcześniej w tej piwnicy istniała właśnie kotłownia węglowa, a inne osoby zamieszkujące ten budynek nie posiadające instalacji centralnego ogrzewania musiały w jakiś sposób ogrzewać swoje mieszkania. Uznać wobec tego należy, że rozpoznając sprawę organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego tj. art.7 kpa i art.77 par.1 kpa nakładające obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę należy wnikliwie zbadać czy wprowadzona zmiana użytkowania pomieszczenia piwnicy wywołuje następstwa, o jakich mowa w art.71 ust.2 pkt.2 ustawy Prawo budowlane i czy w związku z tym wymaga pozwolenia właściwego organu. Poza tym niezależnie od wskazanych wyżej uchybień procesowych, zaskarżone postanowienia zapadły z obrazą prawa materialnego, tj. art.50 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych uregulowane w art.50 ustawy Prawo budowlane może być wydane tylko w odniesieniu do będących w toku robót budowlanych. Nie może dotyczyć robót już zakończonych, jak również nie może być podstawą do wydania innego rodzaju nakazów np. wstrzymania użytkowania określonego obiektu budowlanego. Wobec tego powołana w postanowieniu podstawa prawna została wskazana wadliwie. Jeśli w sprawie zostanie ustalone, że zmiana sposobu użytkowania części obiektu budowlanego wymaga zezwolenia właściwego organu należy rozważyć wydanie decyzji na podstawie art.51 ust.5 ustawy Prawo budowlane. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art.145 par.1 pkt.1 lit. a i c, art.152 oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/ orzekł jak w wyroku.