VII SA/Wa 770/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Kółka Rolniczego w T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu. I. uchyla zaskarżone postanowienie II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Kółka Rolniczego w T. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane, po rozpatrzeniu sprawy wszczętej z urzędu w dniu [...] września 2006 r. dotyczącej użytkowania zadaszenia pokrytego płytami falistymi azbestowo-cementowymi, nakazał inwestorowi Kółku Rolniczemu w T. wymianę zadaszenia przy ul. [...] w T. pokrytego płytami falistymi azbestowo – cementowymi, w terminie 5 miesięcy od dnia otrzymania decyzji. W dniu 9 stycznia 2007 r. Kółko Rolnicze w T. złożyło odwołanie od w/w decyzji [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. załączając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2007 r. Nr [...], po rozpatrzeniu w/w wniosku, działając na podstawie art. 123 kpa w zw. z art. 58 kpa oraz art. 59 kpa odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż decyzja [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. została doręczona (fikcja prawna doręczenia) w dniu 10 listopada 2006 r. przy bezskutecznym podwójnym awizowaniu przez doręczyciela. W decyzji tej organ I instancji prawidłowo pouczył stronę, iż przysługuje jej możliwość wniesienia odwołania od tejże decyzji, w terminie 14 dni licząc od daty jej otrzymania. W przedmiotowej sprawie termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 24 listopada 2006 r., a odwołanie strony wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 20 stycznia 2007 r. Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 58 § 2 kpa prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności, dla której dopełnienia uchybiony został termin. Stosownie zaś do art. 58 § 1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się nie możliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Brak winy można więc przyjąć w sytuacji, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż argumentacja wskazana przez Kółko Rolnicze w T. we wniosku o przywrócenie terminu nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, bowiem wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał braku własnej winy w uchybieniu terminu. Podnoszone zarzuty stanowić mogą zdaniem organu jedynie podstawę do złożenia wniosku o weryfikację rozstrzygnięcia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Skargę na w/w postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Kółko Rolnicze w T. wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. Nr [...] nakazującej wymianę zadaszenia przy ul. [...] w T. Strona skarżąca wskazała, iż decyzję organu I instancji otrzymała dnia 8 stycznia 2007 r. bezpośrednio w biurze [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zaś odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła 9 stycznia 2007 r. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżone postanowienie zostało wydane bez należytego wyjaśnienia sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym organ odmówił przywrócenia terminu Kołku Rolniczemu w T. do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że termin do złożenia odwołania od decyzji Nr [...] z dnia [...] października 2006 r. upłynął dnia 24 listopada 2006 r., zaś odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zostało nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu 20 stycznia 2007 r. W załączonych aktach administracyjnych znajduje się oryginał odwołania i wniosku z datą 9 stycznia 2007 r. bez prezentaty organu z datą wpływu. W aktach brak także koperty, w której pisma te zostały przesłane do organu za pośrednictwem urzędu pocztowego. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazując odwołanie wraz z wnioskiem do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] lutego 2007 r. podał, że dokumenty te wpłynęły do organu I instancji 23 stycznia 2007 r. Wobec braku koperty, a także prezentaty ustalenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że odwołanie z wnioskiem zostało nadane 20 stycznia 2007 r. nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym i jest dowolne. Organ winien przede wszystkim wyjaśnić, czy prośba o przywrócenie terminu została wniesiona do organu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 58 § 2 kpa). Prezes Kółka Rolniczego w T. R. K. odebrała decyzję Nr [...] z dnia [...] października 2006 r. w siedzibie organu w dniu 8 stycznia 2007 r. co poświadczyła swoim podpisem na oryginale decyzji. Ustalając datę otrzymania decyzji przez Kółko Rolnicze w T. organ przyjął, że doręczenie nastąpiło w drodze fikcji prawnej doręczenia przy bezskutecznym podwójnym awizowaniu przez doręczyciela. Z uzasadnienia nie wynika, aby organ uczynił jakiekolwiek ustalenia odnośnie prawidłowości doręczenia zastępczego. Organ winien mieć na względzie, że kółko rolnicze jako społeczno – zawodowa organizacja rolników indywidualnych z chwilą rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym nabywa osobowość prawną. Zgodnie z przepisem art. 45 kpa jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru. Jak wynika z odpisu z rejestru sądowego siedzibą Kółka Rolniczego w T. jest T., zaś wskazanym do rejestru adresem ul. [...]. Z oświadczenia złożonego na rozprawie przez Prezesa Zarządu R. K. wynika, że na terenie posesji przy ul. [...] w T. nie ma "siedziby biura, żadnego pracownika, żadnych pomieszczeń, ani nawet skrzynki pocztowej, w której można byłoby złożyć awizo". Siedzibą osoby prawnej jest miejscowość, w której ma siedzibę organ zarządzający, a doręczenie winno nastąpić w lokalu tej siedziby. Do doręczeń dokonywanych jednostkom organizacyjnym przepis art. 44 kpa stosuje się odpowiednio. Oznacza, to że w razie niemożności doręczenia przesyłki osobie uprawnionej w siedzibie osoby prawnej poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej, a zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni umieszcza w skrzynce pocztowej lub gdy nie jest to możliwe na drzwiach biura adresata lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności bądź w widocznym miejscu na posesji adresata (art. 44 § 2 kpa). Na rozprawie prezes Kółka Rolniczego R. K. oświadczyła, że kilka lat temu wskazała w urzędzie pocztowym swój adres zamieszkania w T. przy ul. [...], jako adres dla doręczeń dla korespondencji kierowanej do Kółka Rolniczego. Dokonując ustaleń co do skuteczności doręczenia zastępczego organ winien więc ustalić i wyjaśnić, gdzie faktycznie doręczyciel złożył dwukrotne awizo wobec niemożności doręczenia pisma zgodnie z przepisem art. 45 kpa tj. w lokalu siedziby Kółka do rąk osoby uprawnionej do odbioru korespondencji. Adresat powinien być bowiem zawiadomiony w sposób niebudzący wątpliwości zarówno o pozostawieniu pisma, miejscu gdzie może je odebrać, jak i o terminie odbioru. Brak takiego zawiadomienia lub wątpliwość, czy zostało ono dokonane właściwie, czyni doręczenie zastępcze bezskutecznym. Przy ponownym rozpatrzeniu prośby o przywrócenie terminu organ winien więc przede wszystkim ustalić i ocenić skuteczność doręczenia zastępczego, a w zależności od tego czy doręczenie zastępcze było skuteczne organ będzie mógł ustalić datę doręczenia decyzji adresatowi, gdyby bowiem doręczenie nie było skuteczne, to datą tą będzie 8 stycznia 2007 r. tj. data odbioru decyzji w siedzibie organu. Następnie organ winien wyjaśnić, jaka jest data złożenia odwołania wraz z prośbą o przywrócenie terminu wobec braku koperty i prezentaty stwierdzającej datę wpływu do organu. Przystępując do rozpatrzenia prośby o przywrócenie terminu organ winien mieć na uwadze przepis art. 9 kpa, który stanowi, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Z tego względu organ winien wezwać Kółko Rolnicze do uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy jego organów. W treści wniosku z 9 stycznia 2007 r. o przywrócenie terminu brak jest bowiem jakiegokolwiek odniesienia się do terminu otrzymania decyzji, niezachowania terminu złożenia odwołania i przyczyn uchybienia terminu. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270 z poźn. zm.) orzekł jak wyroku.