VII SA/Wa 771/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska- Śpiewak, Sędzia WSA Mariola Kowalska, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi B. i M. małż. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu wniosku B. i M. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2005r., znak: [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2005r. organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002r., znak: [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2002r., znak: [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego swoją decyzją, na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane, nakazał B. i M. B. – "właścicielowi i użytkownikowi budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą położonego na działce przy ul. P." – dokonać rozbiórki w/w budynku. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ nadzoru stwierdził, iż przedmiotowa inwestycja została wybudowana w 1984r. bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz niezgodnie z planem ogólnego zagospodarowania przestrzennego [...] Zespołu Miejskiego zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] grudnia 1986r. ze zm. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2002r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania B. i M. B., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. Organ II instancji podtrzymał stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...], a ponadto stwierdził, iż B. i M. B. byli inwestorami omawianego budynku i dlatego słusznie zostali wskazani jako adresat zaskarżonej decyzji. Na powyższą decyzję B. i M. B. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 27 lutego 2004r. o sygn. akt II SA/Lu 1656/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę uznając, iż skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem. Wyrok ten stał się prawomocny od dnia 24 czerwca 2004r. Następnie B. i M. małżonkowie B. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności, na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 Kpa, decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego z częścią gospodarczą, położonego przy ul. P. w L. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2005r., na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kpa, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż będąca przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzja była już poddana sądowej kontroli, a zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Organ więc został związany oceną prawną zawartą w wyroku sądu i dlatego rozpoznanie sprawy o stwierdzenie nieważności jest już niedopuszczalne. Po rozpatrzeniu wniosku B. i M.B. o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2005r. W uzasadnieniu decyzji organ podtrzymał swoją dotychczasową argumentację. Na w/w decyzję B. i M. B. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej jej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005r. Skarżący nie zgodzili się z argumentacją organu, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 lutego 2004r. wiąże ten organ w sprawie obecnie wszczętego postępowania nieważnościowego. Jest to bowiem całkowicie nowa sprawa, która wymaga badania pod kątem całkowicie odmiennych przesłanek. Ponadto skarżący podnieśli, iż decyzje rozbiórkowe były kierowane do osób które nie mogły być stroną, a stroną tą bezsprzecznie winna być właścicielka nieruchomości J.B. Zdaniem skarżących w przedmiotowej sprawie zachodzą również przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5, 6 Kpa, co bezspornie przemawia za stwierdzeniem ich nieważności. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że zapadłe orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki na przyszłe postępowania sądowoadministracyjne oraz postępowania administracyjne. Przez w/w skutki należy rozumieć to, iż Sąd nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wcześniej wyrażonym poglądem zawartym w orzeczeniu. Ponadto Sąd administracyjny w ramach obowiązku określonego w art. 153 p.p.s.a. ma również prawo reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. W niniejszej sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki budynku przy ul. P.w L., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wydał wyrok o sygn. akt II SA/Lu 1656/02 oddalający skargę, który stał się prawomocny. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy wydaniu orzeczenia jest związany rozstrzygnięciem tego wyroku. Na podstawie art. 134 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie będąc związany granicami skargi zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu (zasada oficjalności) wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Tak więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wydając wyrok ocenił także zgodność z prawem decyzji rozbiórkowych mając na uwadze to, czy nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wypowiedział się co do prawidłowości wskazania adresata nakazu rozbiórki. Jak wynika z akt sprawy skarżący byli inwestorami, co sami przyznali w toku postępowania administracyjnego. Sporna inwestycja powstała w latach 1983-1984, dlatego do niniejszej sprawy zastosowane zostały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. Na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej naruszającej ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, organy administracyjne mają obowiązek nałożyć nakaz rozbiórki. Nakaz ten zgodnie z art. 38 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. nakłada się na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż organ prawidłowo wskazał adresata decyzji rozbiórkowej. Dlatego należy przyjąć za stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, że fakt, iż skarżący byli inwestorami przedmiotowego obiektu nie może być już skutecznie kwestionowany. Jest to też stanowisko zgodne z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 27 stycznia 1984r. SA/Lu 369/83, w którym Sąd stwierdza, że obowiązek wykonania decyzji dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego spoczywa na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego. Osoby, które wzniosły obiekty budowlane - ze względu na to iż nie są właścicielami działki ale były ich inwestorami i są ich zarządcami - winny brać udział w postępowaniu w charakterze strony, gdyż dotyczy to ich interesu prawnego i w konsekwencji, również te osoby winna obejmować podjęta decyzja administracyjna (publ. Lex Polonica). Organ nadzoru w zaskarżonej decyzji trafnie podkreślił, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2002r. była już uprzednio przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie. W świetle przepisów art. 153 i art. 170 p.p.s.a. organ ten został związany w/w orzeczeniem i dlatego nie mógł wydać innej decyzji jak odmawiającej stwierdzenia nieważności. Z związku z powyższym uznać należy, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł ponownie zbadać decyzji rozbiórkowej pod kątem przesłanek nieważnościonych z art. 156 Kpa, ponieważ ocena wyrażona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie była dla niego wiążąca. Inne działanie organu oznaczało by ingerencję w prawomocne orzeczenie sądowe i stanowiłoby naruszenie pewności orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Stąd też zdaniem Sądu rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w zaskarżonym akcie nie narusza przepisów prawa. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.