VII SA/Wa 771/07
WyrokWSA w Warszawie2007-07-19
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Bożena Więch-Baranowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji) w sytuacji, gdy inwestor nie spełnił warunków wynikających z decyzji o warunkach zabudowy, a organ odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie zarzutów odwołania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przesłanki wskazane przez organ odwoławczy mogły uzasadniać zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (uchylenie decyzji i rozpatrzenie sprawy merytorycznie), a nie art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto, organ odwoławczy nie rozpoznał merytorycznie zarzutów i argumentów zawartych w odwołaniu, co stanowi naruszenie jego obowiązków.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "W." wniosła skargę na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta W. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę oraz przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewoda uznał, że inwestor nie spełnił warunków decyzji o warunkach zabudowy dotyczących inwestycji towarzyszących oraz wymogów dotyczących powierzchni biologicznie czynnej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i wskazała na ryzyko finansowe związane z brakiem pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2007 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydaną dnia
[...] marca 2007 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W. S., uchylił decyzję Prezydenta W. nr [...] wydaną dnia [...] marca 2006 r. zatwierdzającą projekt budowlany i pozwalającą Spółdzielni Mieszkaniowej "W." na budowę zespołu trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi i portiernią na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że wobec tego, iż w decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] maja 2002 r. wydanej przez Burmistrza Gminy W. wiążącej organ wydający pozwolenie
na budowę, znajduje się zapis, iż pozwolenie na budowę obiektów kubaturowych będzie wydane tylko wraz z pozwoleniem na budowę towarzyszących inwestycji liniowych dróg i parkingów, a inwestor tych pozwoleń dotyczących inwestycji towarzyszących nie złożył, a nadto z projektu budowlanego stanowiącego integralną część decyzji wynika, że powierzchnia biologicznie czynna terenu inwestycji wynosi 38%, a w decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu zamieszczony jest warunek określający wymaganą powierzchnię biologicznie czynną na 40% - organ I instancji powinien ponownie rozpatrzeć sprawę.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa "W.".
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie art. 7, 10 i 77 kpa.
Podniósł także, ze Spółdzielnia jest w trakcie zawierania umów i uzgadniania projektów sieci i przyłączy z dostawcami mediów. Podpisanie tych umów wiąże się z poniesieniem znacznych nakładów finansowych, co przy braku pozwolenia na budowę obiektów kubaturowych rodzi duże ryzyko finansowe.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...], wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy).
Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Taka sytuacja zachodzi w rozpoznawanej sprawie.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja kasacyjna,
a zatem Sąd badał czy prawidłowo został zastosowany przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a.
Art. 138 § 2 k.p.a. jest wyjątkiem w kodeksowej konstrukcji postępowania odwoławczego, jak to wielokrotnie było już podkreślane zarówno w doktrynie,
jak i w orzecznictwie sadowym. Celem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej przez organ odwoławczy. Strona tego postępowania ma prawo do merytorycznego załatwienia jej sprawy, rozstrzygniętej już decyzją organu I instancji. Wynika
z tego, iż przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie powinien być interpretowany rozszerzająco [ por. uzasadnienie uchwały SN z dnia 16 stycznia 1997r. III ZP 5/96, uzasadnienie uchwały NSA z dnia 4 maja 1998r. FPS 2/98 –ONSA 1998 Nr 3, poz. 79].
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".
Organ odwoławczy może więc wydać decyzję kasacyjną w sytuacji,
gdy spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a. tj. wówczas gdy, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji albo nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub przeprowadzone przezeń postępowanie nie pozwala na stanowcze rozstrzygnięcie sprawy, a brak jest podstaw
do zastosowania w postępowaniu odwoławczym art. 136 k.p.a.,
tj. przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowego, uzupełniającego postępowania dowodowego. Przyczyny dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości art. 138 § 2 k.p.a. winny znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji. / art. 107 § 1 i 3 k.p.a./ .
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy za przyczynę zastosowania
art. 138 § 2 kpa uznał fakt, iż inwestor nie spełnił warunków wynikających z decyzji
z dnia [...] maja 2002 r. wydanej przez Burmistrza Gminy W.
w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu wiążącej
w swych ustaleniach organ orzekający w sprawie pozwolenia na budowę.
Wskazane przez organ odwoławczy okoliczności mogły, w ocenie Sądu, uzasadniać konieczność zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 kpa, nie zaś art. 138 § 2 kpa.
Za pozbawione podstawy prawnej należy również uznać przerzucenie na organ I instancji obowiązku rozpoznania zarzutów i argumentów zawartych w odwołaniu
od decyzji art. 138 kpa. Obowiązek ten ciąży na organie odwoławczym. Dopiero bowiem po rozpoznaniu zarzutów, organ odwoławczy może ustalić w jakim zakresie postępowanie dowodowe winno być uzup0ełnione i czy istnieje w związku z tym konieczność zastosowania art. 138 § 2 kpa.
Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały one istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło