VII SA/Wa 771/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-24

Skład orzekający: Paweł Groński, Izabela Ostrowska, Halina Emilia Święcicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o niedopuszczalności odwołania, wydane przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, może zostać uznane za nieważne z powodu rażącego naruszenia prawa, jeśli odwołanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania, a następnie doszło do przekształcenia spółki?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o niedopuszczalności odwołania, nie jest dotknięte wadami uzasadniającymi stwierdzenie nieważności. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie stwierdzenia nieważności ma charakter kasacyjny i ogranicza się do oceny przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., a nie do merytorycznego rozstrzygania sprawy. W ocenie sądu, odwołanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania, a brak było dowodów na skuteczne następstwo prawne spółki wnoszącej odwołanie po spółce, która była stroną postępowania przed organem pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Spółka "[...]" Sp. z o.o. Nieruchomości Spółka Komandytowa złożyła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB). WINB stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez spółkę komandytową od decyzji PINB odmawiającej pozwolenia na użytkowanie szybu windowego. GINB utrzymał w mocy postanowienie WINB, uznając, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania, a postanowienie WINB nie było dotknięte wadami nieważności. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie zasad postępowania i rażące naruszenie prawa, twierdząc, że nastąpiło przekształcenie spółki i sukcesja prawna, co uprawniało ją do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. Nieruchomości Spółka Komandytowa z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] października 2013r., Nr [...], znak: [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 134 kpa -stwierdził niedopuszczalność odwołania "[...]" Spółka komandytowa z siedzibą w [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2013r., Nr [...] odmawiającej firmie "[...] " Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w [...] udzielenia pozwolenia na użytkowanie szybu windowego stanowiącego rozbudowę istniejącego budynku biurowego zlokalizowanego na posesji przy ul. [...] w [...]. Wnioskiem z dnia [...] listopada 2013r. "[...]" Spółka komandytowa z siedzibą w [...] wystąpiła o stwierdzenie nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013r. Nr [...]. Po rozpoznaniu ww. wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r., znak: [...] na podstawie art. 156 § 1 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. –Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r. , poz. 267 ze zm.) zwanej dalej kpa odmówił stwierdzenia nieważności ww. postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu postanowienia organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji, wyrażonej w art. 16 kpa. Wskazał, że przedmiotem tego postępowania jest wyłącznie ocena, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Organ nie orzeka zatem co do istoty sprawy rozstrzygniętej w badanej decyzji, lecz jako organ kasacyjny ogranicza się tylko do badania, czy nie zachodzi jakakolwiek przesłanka z art. 156 kpa. Organ dokonując oceny czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa uwzględnia stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji. Organ zaznaczył, że powyższe przepisy w myśl art. 126 kpa należy odpowiednio odnieść do postanowień. Dalej organ podkreślił, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki które wywołuje decyzja. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonując kontroli postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013r., Nr [...] w trybie nieważnościowym nie stwierdził, by badane postanowienie obarczone było wadami wskazanymi w art. 156 § 1 kpa w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa. Organ podał, że kwestionowane w trybie nieważnościowym postanowienie zostało poprzedzone następującymi faktami: "[...]" Spółka komandytowo-akcyjna pismem z dnia [...] lipca 2013r. wystąpiła o udzielenie pozwolenia na użytkowanie szybu windowego na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Po przeprowadzeniu w dniu [...] lipca 2013r. obowiązkowej kontroli, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] września 2013r., odmówił firmie "[...]" Spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w [...] udzielenia pozwolenia na użytkowanie szybu windowego stanowiącego rozbudowę istniejącego budynku biurowego zlokalizowanego na posesji przy ul. [...] w [...]. Pismem z dnia [...] września 2013r. "[...]" Spółka komandytowa z siedzibą w [...], wniosła odwołanie od ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2013r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2013r., Nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji z dnia [...] września 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że firma "[...] " Spółka komandytowa z siedzibą w [...] nie była stroną postępowania prowadzonego przed powiatowym organem nadzoru budowlanego i nie posiada indywidualnego interesu prawnego do działania w imieniu własnym w prowadzonym postępowaniu. Przechodząc do merytorycznego uzasadnienia organ podkreślił, że odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje wyłącznie stronie postępowania. Powołał przepis art. 28 kpa, w myśl którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie szybu windowego na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] prowadzone było na wniosek "[...] " Spółka komandytowo- akcyjna. Wyjaśnił, że z odpisu KRS nr [...] wynika, że uprawnionym do reprezentowania "[...] " Spółka komandytowo- akcyjna i prowadzenia spraw Spółki jest każdy z komplementariuszy. W Dziale 2 podrubryka 1 powołanego KRS jako komplementariusz wpisana jest "[...]. Odwołanie z dnia [...] września 2013r. zostało wniesione przez "[...] " Spółka Komandytowa. Organ zaznaczył, że z odpisu KRS nr [...] wynika, że przedmiotowa spółka stanowi odrębny od "[...] " Spółka komandytowo-akcyjna podmiot prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż z całości zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2013r. wniósł podmiot nie będący stroną postępowania. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013r. stwierdzające niedopuszczalność wniesionego odwołania nie jest obarczone wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kpa, w tym wadą rażącego naruszenia prawa. Organ stwierdził, że ww. postanowienie nie wypełnia żadnej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa skutkujących stwierdzeniem nieważności, nie narusza przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym, zostało skierowane do prawidłowo określonych stron postępowania, nie zawiera wady powodującej jego nieważność z mocy prawa, zaś jego wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą. Postanowienie te nie było ponadto niewykonalne w dniu jego wydania, zaś jego wydanie nie wypełnia przesłanki rażącego naruszenia prawa. Pismem z dnia [...] lutego 2014r. "[...]" Spółka Komandytowa z siedzibą w [...] złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej opisanym wyżej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014r. Po rozpoznaniu ww. wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2014r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podzielił argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Nadto odniósł się do zarzutów podnoszonych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Podkreślił, że bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że M. J. jest również prokurentem "[...]" Spółka komandytowo-akcyjna, mającym prawo do reprezentacji tej spółki, bowiem jak wynika z akt sprawy odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2013 r., Nr [...] zostało wniesione przez "[...]" Spółka komandytowa z siedzibą w [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że z akt sprawy nie wynika aby nastąpiła zmiana właściciela nieruchomości, na której zlokalizowano sporną inwestycję. Zaznaczył, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie szybu windowego na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] prowadzone było na wniosek "[...]" Spółka komandytowo-akcyjna. Nadto organ wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy, organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego. Nie jest więc możliwe poczynienie dodatkowych ustaleń faktycznych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane wyżej postanowienie wniosła "[...]" Spółka komandytowa wnosząc o jego uchylenie i postanowienia go poprzedzającego. Zaskarżonym postanowieniom skarżąca zarzuciła naruszenie podstawowych zasad postępowania wskazanych w art. 6, 7,8,9,10,77,80 kpa i art. 107 § 3 kpa oraz rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem strony skarżącej skarżone postanowienia zostały wydane bez należytego wyjaśnienia sprawy i przy błędnej interpretacji obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Strona skarżąca nie zgadza się z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniach w wydanych postanowieniach. Zdaniem skarżącej Spółki organ błędnie interpretuje art. 30 § 4 kpa. Podniosła, że jeżeli nieruchomość została zbyta po wydaniu decyzji administracyjnej to z prawem odwołania może wystąpić już nowy właściciel, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Ta kwestia nie została poddana wnikliwej analizie. Strona skarżąca nie zgadza się z twierdzeniem, iż w aktach sprawy brak jest dokumentów świadczących o zbyciu nieruchomości. W tym względzie w ocenie spółki organ naruszył dyspozycję art. 7 i art. 77 kpa. Skarżąca podała, że w przedmiotowej sprawie środek odwoławczy podpisany został przez M. J., która posiada prawa do reprezentowania strony postępowania w niniejszym postępowaniu. Strona skarżąca podniosła, że organ nie poddał analizie wszystkich zarzutów przestawionych we wniosku o stwierdzenie nieważności i we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zdaniem skarżącej, jeżeli [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego powziął wątpliwości czy złożone odwołanie pochodzi od strony postępowania, powinien wezwać wnoszącego do wyjaśnienia tej kwestii. Skarżąca podniosła, że z zestawienia nazw [...] Spółka komandytowo-akcyjna i [...] Spółka komandytowa wynika, iż doszło do przekształcenia spółki zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu spółek handlowych. Wskutek powyższego Spółka podała, że mamy zatem do czynienia z sukcesją czyli następstwem prawnym [...] Spółka komandytowa weszła w ogół praw i obowiązków po spółce [...] spółka komandytowo-akcyjna. Zdaniem strony skarżącej organ wojewódzki przed podjęciem rozstrzygnięcia, winien przeprowadzić w powyższym zakresie postępowanie wyjaśniające. Uprawnienie do takiego rodzaju działań zawarte jest w art. 136 kpa. W ocenie strony skarżącej odniesienie się przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego tylko do kwestii reprezentacji Spółki [...] Spółka komandytowa i [...] Spółka komandytowa- akcyjna, jest niewystarczające. Kluczowe dla sprawy jest następstwo prawne. Właścicielem przedmiotowej nieruchomości na dzień 15 lipca 2013r. była Spółka [...] Spółka komandytowa- akcyjna. Natomiast na dzień 30 sierpnia 2013r. właścicielem nieruchomości była już spółka [...] Spółka komandytowa. Zatem zdaniem skarżącej jako właściciel nieruchomości Spółka [...] Spółka komandytowa mogła skutecznie wystąpić z odwołaniem od decyzji z dnia [...] września 2013r. nr [...]. Odwołanie zostało podpisane przez M J, która, posiada prokurę samoistną zatem jest uprawiona do reprezentowania spółki. Podnoszone argumenty wynikają z przedłożonych do akt sprawy dokumentów. W ocenie strony skarżącej uzasadnienia skarżonych postanowień pozostają w sprzeczności z dyspozycją art. 107 § 3 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – zwanej dalej p.p.s.a.), sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga nie została uwzględniona. Wskazać należy, iż zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r. jak i poprzedzające je postanowienie tego samego organu z dnia [...] stycznia 2014 r. wydane zostały w trybie stwierdzenia nieważności decyzji/postanowienia, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności postanowienia - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanego postanowienia organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Sąd podziela zdanie organu prowadzącego postępowanie nadzorcze, iż kontrolowane postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] października 2013r. nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Słusznie organ podkreślił, iż postępowanie zakończone decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w [...] z dnia [...] września 2013r. zapadło w wyniku rozpoznania wniosku inwestora "[...]" Spółka komandytowo-akcyjna i ta też spółka była adresatem tej decyzji. Odwołanie od decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie szybu windowego stanowiącego rozbudowę istniejącego budynku biurowego zlokalizowanego na posesji przy ul. [...] w [...] wniosła [...] Spółka Komandytowa, która stanowi odrębny podmiot prawny- osobę prawną . Analiza odpisu z KRS nr [...] prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż [...]" Spółka Komandytowa ma "[...]" Spółka komandytowo-akcyjna oraz "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością , przy czym ta ostatnia jest uprawniona do reprezentacji spółki. Zasadne więc było stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2013r. zostało wniesione przez podmiot nie posiadający przymiotu strony. Oceny tej żadną miarą nie może zmienić okoliczność, iż prokurentem obu spółek jest ta sama osoba, która podpisała odwołanie w imieniu" [...] " Spółka Komandytowa. Brak również powodów dla przyjęcia, iż [...] WINB z naruszeniem art. 136 kpa nie wyjaśnił jaki podmiot składa odwołanie od decyzji z [...] września 2013r. , bowiem okoliczność ta wprost wynika z nagłówka odwołania oraz pieczątki firmowej umieszczonej pod pieczątką prokurenta. Wprawdzie prawidłowe rozstrzygnięcie organu odwoławczego winno znajdować swoją podstawę w art. 138 § 1 pkt 3 kpa , a nie w art. 134 kpa jednak biorąc pod uwagę fakt, iż kontrola postanowienia z dnia [...] października 2013r. następuje w postepowaniu nieważnościowym nie można zdaniem Sądu zarzucić organowi rażącego naruszenia art. 134 kpa. Odnosząc się do zarzutu błędnej interpretacji przez organy art. 30 § 4 kpa, należy wyjaśnić, iż można wyróżnić odpowiednio następujące przypadki następstwa proceduralnego: 1) succesio mortis causa, gdy następstwo proceduralne jako rezultat następstwa prawnego jest skutkiem śmierci osoby fizycznej lub utraty osobowości prawnej (likwidacji) osoby prawnej, lub utraty bytu prawnego przez jednostkę organizacyjną, 2) succesio inter vivos, gdy następstwo proceduralne jest rezultatem czynności prawnej dotyczącej przedmiotu postępowania, np. sprzedaż nieruchomości, w stosunku do której toczy się postępowanie. Przepis art. 30 § 4 reguluje oba przypadki następstwa proceduralnego. W postępowaniu dotyczącym praw zbywalnych w razie zbycia prawa w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni (następstwo proceduralne inter vivos), w postępowaniu dotyczącym praw dziedzicznych w razie śmierci strony w toku postępowania w miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni (następstwo proceduralne mortis causa). Tym ostatnim przypadkiem następstwa proceduralnego są objęte także odpowiednio osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej w razie utraty przez osoby prawne osobowości prawnej lub likwidacji czy rozwiązania jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Żaden z powyższych przypadków nie miał miejsca w sprawie niniejszej. Jak wynika z KRS nr [...] odzwierciedlającego stan na dzień [...] grudnia 2013r. ( po dacie wydania postanowienia z [...] października 2013r.) [...]" Spółka komandytowo-akcyjna posiadała osobowość prawną, nie podlegała likwidacji, nie stała się przedmiotem przekształcenia ani fuzji, a jej jedynym komplementariuszem była "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, uprawnioną do reprezentacji. Jest rzeczą oczywistą, iż postępowaniu dotyczącym praw zbywalnych w razie zbycia prawa w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, należy jednak podkreślić, iż wbrew twierdzeniom skargi, w toku postępowania nieważnościowego jak również sądowoadministracyjnego nie przedstawiono żadnego dowodu ( aktu notarialnego, wypisu z Księgi Wieczystej) z którego wynikałoby, iż pomiędzy wydaniem decyzji PINB w [...] z dnia [...] września 2013r., a postanowieniem organu odwoławczego z dnia [...] października 2013r. nastąpiło przejście prawa własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] na rzecz " [...] " Spółka Komandytowa. W tych okolicznościach należy uznać zasadność stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o braku podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2013r. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło