VII SA/Wa 772/06

WyrokWSA w Warszawie2006-07-26

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Grzegorz Czerwiński, Leszek Kamiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego nakładające obowiązek wykonania określonych robót budowlanych, a nie tylko przedstawienia ekspertyzy, może być wydane na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego i czy zażalenie na takie postanowienie jest niedopuszczalne?
Ratio decidendi
Postanowienie wydane na podstawie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego ma charakter dowodowy i co do zasady nie przysługuje na nie zażalenie. Jednakże, jeśli organ nadzoru budowlanego nałoży w takim postanowieniu obowiązki wykraczające poza charakter dowodowy, w tym obowiązek wykonania określonych robót budowlanych, takie rozstrzygnięcie jest w istocie decyzją administracyjną, a nie postanowieniem. W konsekwencji, od takiej decyzji służy odwołanie, a postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia jest wadliwe. Ponadto, obowiązki związane z utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego, w tym obowiązek przedstawienia ekspertyzy czy wykonania robót, mogą być nałożone wyłącznie na właściciela lub zarządcę obiektu, a nie na jego administratora.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na administratora budynku obowiązek dokonania oceny stanu technicznego oraz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w tym wzmocnienia konstrukcji i remontu. Administrator wniósł zażalenie, podnosząc, że obowiązki te powinny obciążać właściciela. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażalenia, uznając, że postanowienie miało charakter dowodowy i nie przysługuje na nie zażalenie. Administrator złożył skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Marcin Grabowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Miejskiego Zakładu [...] [...] i [...] Sp. z o.o. w P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...], III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, IV. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Miejskiego Zakładu [...] [...] i [...] Sp. z o.o. w P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art.62 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz.414 ze zm.) nałożył na A. S. Prezesa Miejskiego Zakładu [...] [...] i [...]Spółka z o.o. przy ul. K. w P. obowiązek dokonania oceny stanu technicznego pod względem możliwości bezpiecznego użytkowania budynku mieszkalnego zlokalizowanego w P. przy ul. K. będącego w administracji [...] Spółka z o.o. oraz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym to jest: 1. wzmocnienia konstrukcji stropu nad pierwszym piętrem, 2. dokonania remontu elewacji budynku, pokrycia dachowego wraz z obróbkami blacharskimi, 3. dokonania remontu klatki schodowej, 4. wzmocnienia popękanych ścian konstrukcyjnych, w terminie do dnia 31 maja 2006 roku. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła Prezes Zarządu Miejskiego Zakładu [...] [...] i [...] Spółka z o.o. podnosząc zarzut, iż obowiązkami wymienionymi w postanowieniu powinien być obciążony właściciel budynków. Miejski Zakład [...] [...] i [...] jest tylko administratorem budynku na mocy umowy zawartej z Gminą Miasto [...], która zarządza nieruchomością stanowiącą prywatną własność wielu spadkobierców. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 roku, Nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że postanowienie wydane na podstawie art.62 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ma charakter dowodowy i na postanowienie to nie przysługuje zażalenie. Wniesione zażalenie jest wiec niedopuszczalne. Nie zmienia tego faktu okoliczność, iż strona do której skierowane zostało postanowienie została błędnie pouczona o możliwości wniesienia zażalenia. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła Prezes Zarządu Miejskiego Zakładu [...][...] i [...] Spółka z o.o. w P.. W ocenie skarżącej postanowienie w sposób rażący narusza prawo. Zastosowana forma prawna postanowienia przy stosowaniu art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego jest niewątpliwie zasadną, co między innymi potwierdza wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 września 2004 roku sygn. akt NSA 1822/03, nie mniej jednak wątpliwym jest czy tego typu postanowienia nie podlegają zaskarżeniu jak twierdzi organ drugiej instancji. Niezależnie od tego postanowienie organu pierwszej instancji w sposób rażący narusza dyspozycję wspomnianego art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego czego absolutnie nie uwzględnił rozpatrując sprawę organ drugiej instancji. Art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego w sposób jednoznaczny określa zakres nakładanych obowiązków. W myśl tego przepisu organ nadzoru budowlanego może zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu, a także nakazać przeprowadzenie kontroli o której mowa w ust. 1 tego przepisu. Nie może więc w tym trybie nakładać jakichkolwiek innych obowiązków w postaci wykonania określonych prac, co ma miejsce w tej sprawie. Stąd też wydane Postanowienie ewidentnie narusza przepisy prawa. Nakładanie tego typu obowiązku może być dokonane na podstawie np. art. 66 lub 67 Prawa budowlanego bowiem dopiero przedłożona ekspertyza bądź wyniki kontroli mogą stanowić podstawę do wydania merytorycznej decyzji. O ile przyjąć, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego było w istocie decyzją w rozumieniu art. 66 lub 67 Prawa budowlanego to niewątpliwie od takiego rozstrzygnięcia organu administracji przysługują środki odwoławcze. Kolejnym istotnym zagadnieniem w sprawie jest ustalenie, czy adresatem rozstrzygnięć organów administracji jest Miejski Zakład [...] [...] i [...]Spółka z o.o. w P. i czy ten podmiot jest stroną w sprawie. Przepisy Prawa budowlanego wyraźnie mówią, że wszelkie rozstrzygnięcia organu nadzoru budowlanego w zakresie utrzymania obiektów budowlanych mają być adresowane do właściciela lub zarządcy. Miejski Zakład jest administratorem co w sposób jednoznaczny wynika z umowy zawartej z Miastem P.. Administrowanie jest pojęciem węższym od zarządzania. Tym samym uznać należy, że Spółka nie jest stroną w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżone postanowienie zdaniem Sądu zapadło z naruszeniem art. 127 § 1 kpa. Zgodzić należy się z poglądem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż postanowienie wydane na podstawie art.62 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane ma charakter dowodowy i co do zasady na postanowienie to nie przysługuje zażalenie. Na mocy wymienionego przepisu organ administracji może nałożyć jedynie obowiązki o charakterze dowodowym to jest może zażądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Tymczasem jak wynika z treści postanowienia wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nałożył on na skarżącą Spółkę nie tylko obowiązki o charakterze dowodowym, ale również obowiązki polegające na wykonaniu określonych robót budowlanych. Tego typu obowiązek może być nałożony wyłącznie na podstawie art. 66 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane i następuje to w formie decyzji. Zdaniem Sądu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w istocie decyzję administracyjną nakładającą na adresata tej decyzji obowiązki wymienione w wymienionym wyżej przepisie. Okoliczność, iż rozstrzygnięciu temu nadano formę postanowienia nie może przesądzać o tym, że jest to postanowienie. W wyroku z dnia 3 sierpnia 2001 roku, sygn. akt III SAB (Lex nr 79247) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż o uznaniu danego aktu za decyzję lub postanowienie, przesądza jego treść, a nie nazwa (forma). Użycie tej czy innej nazwy bądź też jej nieużycie nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu jako orzeczenia, jeżeli jest to akt rozstrzygający co do istoty indywidualnej sprawy należącej do właściwości organów administracji państwowej lub w inny sposób kończący postępowanie w danej instancji". Skoro wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienie jest w istocie decyzją administracyjną, to zgodnie z treścią art. 127 kpa służy od niej odwołanie. W oparciu o przepis art.135 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił nie tylko zaskarżone postanowienie lecz również postanowienie wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2006 roku. Było to niezbędne, albowiem rozstrzygnięcie to naruszało art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Zgodnie z treścią tego przepisu obowiązki związane z utrzymaniem i użytkowaniem obiektu ciążą na właścicielu lub zarządcy. Tymczasem zarówno obowiązek dostarczenia ekspertyzy jak i obowiązek wykonania określonych robót budowlanych nałożony został nie na zarządcę lub właściciela obiektu, tylko na jego administratora. Zgodnie z treścią art. 185 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 roku Nr 46, poz. 543 tekst jednolity z późniejszymi zamianami) zarządzanie nieruchomością polega na podejmowaniu decyzji i dokonywaniu czynności mających na celu zapewnienie właściwej gospodarki ekonomiczno-finansowej nieruchomości oraz zapewnienie bezpieczeństwa użytkowania i właściwej eksploatacji nieruchomości w tym bieżącego administrowania nieruchomością, jak również czynności zmierzających do utrzymania nieruchomości w stanie niepogorszonym zgodnie z jej przeznaczeniem oraz do uzasadnionego inwestowania w tę nieruchomość. Zarządca posiada pewne uprawnienia władcze w stosunku do zarządzanej nieruchomości. Zakres uprawnień administratora jest natomiast znacznie węższy i ogranicza się wyłącznie do bieżącego administrowania nieruchomością. O tym, że Miejski Zakład [...] [...] i [...] Spółka z o.o. w P. jest tylko administratorem budynku położonego przy ul. K. świadczy treść umowy z dnia [...] lutego 2002 roku zawartej między Spółką, a Zarządem Miasta P.. Jak wynika z akt sprawy budynek położony przy ul. K. jest budynkiem prywatnym pozostającym w zarządzie Miasta P.. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego winien wziąć pod uwagę, że obowiązek przedłożenia ekspertyzy, o którym mowa w art. 62 ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane może być nałożony wyłącznie na właściciela obiektu lub jego zarządcę. Postanowienie nakładające taki obowiązek ma charakter wyłączne dowodowy. Na podstawie wymienionego wyżej przepisu niedopuszczalne jest nałożenie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. Obowiązek taki może być nałożony na podstawie art. 66 powołanej ustawy. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zapada w formie decyzji. Obowiązek wymieniony w tym przepisie także może być nałożony wyłącznie na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, a nie na administratora takiego obiektu. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 c, art. 135 i art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło