VII SA/Wa 773/04

WyrokWSA w Warszawie2005-04-26

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Anna Żak, Agnieszka Wilczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która zawarła umowę cywilnoprawną użyczenia części nieruchomości, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Organizacja społeczna, która wywodzi swoje uprawnienie do nieruchomości z umowy cywilnoprawnej użyczenia, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, jeśli umowa ta nie pozbawia inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i nie ma umocowania w przepisach administracyjnego prawa materialnego. Interes prawny musi być oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego, a nie na stosunku cywilnoprawnym.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie K. wniosło o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę pływalni. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając Stowarzyszenie za niebędące stroną w sprawie, gdyż jego interes wynikał z umowy cywilnoprawnej użyczenia, a nie z przepisów prawa administracyjnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 28 i 31 kpa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędziowie ( NSA, As. WSA Anna Żak, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. Znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku K. o stwierdzenie nieważności i natychmiastowe wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2003r o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Gminie N. pozwolenia na budowę krytej pływalni wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...] w N., decyzją z dnia [...] września 2003r znak; [...] na podstawie art. 157 § 1 i 3 kpa, odmówił wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Podstawą do odmowy wszczęcia postępowania nieważnościwego było ustalenie przez Wojewodę [...], iż Stowarzyszenie nie było stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę krytej pływalni, wobec czego nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa w przedmiotowym postępowaniu. Zdaniem Wojewody [...] " umowa użyczenia zawarta pomiędzy Stowarzyszeniem, a Gminą w 1995r, na przyjęcie w użyczenie do bezpłatnego użytkowania przez Stowarzyszenie na czas nie oznaczony części terenu objętego kwestionowaną decyzją z przeznaczeniem na realizację zadań statutowych Stowarzyszenia- wywołuje w swej treści tylko i wyłącznie skutek cywilno-prawny pomiędzy stronami tej umowy związany z interesem faktycznym Stowarzyszenia, a nie odbiera Gminie N. uprawnienia do legitymowania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu przepisów ustawy Prawo budowlane". Wojewoda [...] nie znalazł również podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia, decyzją z dnia [...] marca 2004r znak: [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał, iż Stowarzyszenie [...] nie posiada interesu prawnego i nie przysługuje mu przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Zdaniem organu odwoławczego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są osoby wymienione w art. 28 ust 2 Prawa budowlanego, a mianowicie: inwestor, właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Uprawnienie Stowarzyszenia do przedmiotowej nieruchomości wynika z umowy użyczenia zawartej z inwestorem, która jednakże nie pozbawia inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Odnosząc się do zarzutu " umieszczenia w pozwoleniu na budowę działki nr [...], która nie istnieje z uwagi na dokonany jej podział", organ odwoławczy uznał, iż nie stanowi to wady kwalifikowanej skutkującej stwierdzeniem nieważności, bowiem z załącznika graficznego dołączonego do decyzji o pozwoleniu na budowę jednoznacznie wynika, iż inwestycja obejmuje działki powstałe w wyniku podziału działki nr [...]. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło K. Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie art. 28 i 31 kpa. Podnosi, iż organy nie odniosły się do treści pisma skarżącego z 29 stycznia 2004r, w którym z powołaniem na art. 31 kpa wskazywało swój interes prawny jak również nie odniosły się do treści wyroku NSA z dnia 27 listopada 2003r, sygn.akt.II S.A./Kr 1525/03. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Stroną w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Wielickiego z dnia 10 lipca 2003r o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Gminie N. pozwolenia na budowę, jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji ( wyrok NSA z dnia 15 września 2000r, IV SA 2328/99). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podnoszono, iż interes prawny musi wywodzić się z konkretnie oznaczonego przepisu administracyjnego prawa materialnego, który może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu. Interes prawny jest oparty na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć konkretna norma prawna przewidująca w odniesieniu do konkretnego podmiotu i w określonym stanie faktycznym możliwość wydania określonej decyzji czy też podjęcia określonej czynności. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu ( wyrok NSA z dnia 12 września 2002r, I SA/Lu 369/02, wyrok NSA z dnia 25 lutego 1999r, IV SA345/97). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. W sprawie niniejszej skarżący wywiódł przymiot strony z faktu łączącego go z inwestorem stosunku cywilnoprawnego w postaci umowy użyczenia części terenu objętego kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z przedmiotowej umowy użyczenia zawartej w dniu 25 lipca 1995, skarżący otrzymał do bezpłatnego użytkowania na czas nieoznaczony zabudowaną nieruchomość stanowiącą własność Gminy N. Powyższa umowa nie pozbawiła inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i naruszenie jej postanowień może jedynie stanowić podstawę do wszczęcia postępowania cywilnego. Tego rodzaju umowa nie mająca umocowania w przepisach administracyjnych prawa materialnego nie dawała skarżącemu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa. Skarżący nie wykazał, aby kwestionowana przez niego decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczyła jego sfery prawnej, choć niewątpliwie dotyczyła jego interesu faktycznego Wobec powyższego, niezasadny jest zarzut naruszenia art. 28 kpa. W piśmie z dnia 29 stycznia 2004r skarżący informował, iż interes prawny opiera na art. 31 kpa i wnosił o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nieważnościowym. Należy zauważyć, że przepis art. 31 kpa stosuje się tylko w takich przypadkach, gdy wszczyna się lub prowadzi postępowanie " w sprawie dotyczącej innej osoby", a organizacja społeczna zabiega o wszczęcie postępowania lub o udział w nim z takich powodów, które nie kwalifikują jej jako strony tego postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. W niniejszej sprawie skarżący nie występował w sprawie dotyczącej innej osoby, lecz działał we własnej sprawie, dlatego niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 31 kpa. Organy administracyjne prawidłowo ustaliły, iż wniosek o stwierdzenie nieważności nie pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 kpa. W tej sytuacji nie było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, dlatego prawidłowa jest zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] odmawiająca wszczęcia postępowania nieważnościowego z przyczyn podmiotowych. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło