VII SA/Wa 780/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-24
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bogusław Cieśla, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki może zostać uznane za nieważne, jeśli skarżący twierdzi, że obowiązek został wykonany, mimo sprzecznych ustaleń organów nadzoru budowlanego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności ma charakter wyjątkowy i służy eliminowaniu rozstrzygnięć dotkniętych kwalifikowanymi wadami. W niniejszej sprawie, pomimo istnienia protokołu z oględzin z 1.08.2013 r. wskazującego na wykonanie obowiązku rozbiórki, późniejsze kontrole i zeznania świadków wykazały, że obowiązek ten nie został wykonany. W związku z tym, organy prawidłowo nie stwierdziły rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby nieważność postanowienia o nałożeniu grzywny.Stan faktyczny
Skarżąca J. S. wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia o nałożeniu na nią grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki nadbudowanej części budynku. Twierdziła, że obowiązek został wykonany, co potwierdzał protokół oględzin z 1.08.2013 r. Organy nadzoru budowlanego, w tym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, odmówiły stwierdzenia nieważności, wskazując na sprzeczne ustalenia z późniejszych kontroli, które wykazały niewykonanie nakazu rozbiórki. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę
Sygnatura akt VIISA/Wa 780/17
UZASADNIENIE
J. S. wniosła o stwierdzenie nieważności postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].02.2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia na nią grzywny w kwocie 40844,80 (czterdzieści tysięcy osiemset czterdzieści cztery złote i osiemdziesiąt groszy) w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki nadbudowanej części budynku nr [...] przy ul. [...] w Z., nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].11.2012 r., nr [...],
We wniosku podniosła, że postanowienie o nałożeniu grzywny zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, albowiem obowiązki nałożone decyzją z dnia [...].11.2012 r. nr [...] zostały już uprzednio wykonane, co potwierdziły oględziny nieruchomości oraz materiały prawomocnie zakończonej sprawy Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...].
Nakaz rozbiórki zabudowy tarasu i wiaty został wykonany, co potwierdza protokół oględzin z dnia 1.08.2013 r. Natomiast zakres prac wykonanych po 1.08.2013 r. nie jest tożsamy, tj. identyczny z pracami wykonanymi uprzednio. Nie można traktować obu sytuacji jako tego samego naruszenia przepisów prawa budowlanego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 oraz art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) po przeprowadzeniu, na wniosek J. S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2015 r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie PINB w [...] z dnia [...].02.2015 r., nr [...], nakładające na J. S. grzywnę w kwocie 40844,80 (czterdzieści tysięcy osiemset czterdzieści cztery złote i osiemdziesiąt groszy) w celu przymuszenia do wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...].11.2012 r., nr [...], dotyczących rozbiórki nadbudowanej części budynku nr [...] przy ul. [...] w Z. - odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia [...] WINB z dnia [...].04.2015 r., nr [...],
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ przypomniał tok postepowania zakończonego wydaniem nakazu rozbiórki.
PINB w [...] postanowieniem z dnia [...].09.2012 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych oraz nałożył na J. S. określone obowiązki w celu legalizacji rozbudowy budynku nr [...] przy ul. [...] w Z..
W związku z niewypełnieniem obowiązku nałożonego przez powiatowy organ nadzoru budowlanego, PINB w [...] decyzją z dnia [...].11.2012 r., nakazał J.S. rozbiórkę nadbudowanej części budynku nr [...] przy ul. [...] w Z..
W trakcie przeprowadzonej w dniu 1.08.2013 r., kontroli inspektorzy PINB w [...] stwierdzili "iż wykonano zalecenie zawarte w decyzji PINB nr [...] z dnia [...].11.2012 r.".
Przeprowadzona ponownie kontrola w dniu 11.12.2013 r., z udziałem Asesora Prokuratury Rejonowej w [...] M. B., wykazała, że nakaz rozbiórki określony w decyzji PINB w [...] z dnia [...].11.2012 r. nie został wykonany.
PINB w [...] upomnieniem z dnia 13.12.2013 r., na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 1991 r., nr 36, poz. 161 ze zm.) stwierdził niewykonanie nakazu wynikającego z decyzji organu powiatowego z dnia [...].11.2012 r., oraz poinformował o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w przypadku niewykonania obowiązku w ciągu 7 dni od dnia otrzymania upomnienia.
Podczas oględzin w dniu 28.01.2014 r. stwierdzono, że nakaz rozbiórki wynikający z decyzji PINB w [...] z dnia [...].11.2012 r., nadal nie został wykonany.
W dniu [...].02.2014 r. organ powiatowy wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. W dniu 11.02.2014 r. J. S. wniosła zarzuty do tytułu wykonawczego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], postanowieniem z dnia [...].02.2014 r., zarzutów nie uwzględnił.
[...] WINB postanowieniem z dnia [...].03.2014 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
PINB w [...] postanowieniem z dnia [...].06.2014 r., umorzył postępowanie egzekucyjne dotyczące rozbiórki nadbudowanej przez J. S. części budynku przy ul. [...] w Z..
[...] WINB postanowieniem z dnia [...].07.2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dniu 25.08.2014 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, w trakcie której B. H. - inspektor PINB w [...] zeznał, że podczas oględzin w dniu 1.08.2013 r. nie wykonano nakazu zawartego w decyzji z dnia [...].11.2012 r. nr [...], w której nakazano J. S. rozbiórkę nadbudowanej części budynku nr [...] przy ul. [...] w Z.. Rozebrano jedynie pokrycie dachowe (usunięto dachówki), pozostawiając części konstrukcyjne takie jak więźba dachowa oraz ściany wraz ze stolarką okienną. Natomiast M. S. zeznał, że podczas oględzin w dniu 1.08.2013r. stwierdzono, że nadbudowa nad tarasem i rozbudowa budynku, została usunięta zgodnie z nakazem decyzji z dnia [...].11.2012 r.
Świadkowie I. B. i L. B. zeznali, że nie są w stanie określić czy zabudowa tarasu została w dniu 1.08.2013 r. rozebrana, ale oświadczyli, że była przykryta niebieską folią. T. S. oświadczył, że w okolicach dnia 1.08.2013 r., została zdjęta dachówka z dachu.
Postanowieniem z dnia [...].02.2015 r., nr [...], PINB w [...] nałożył na J. S. grzywnę w kwocie 40844,80 i wezwał do jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...].04.2015 r., po rozpatrzeniu zażalenia J. S. - utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Dalej organ wskazał, że postanowienie PINB w [...] z dnia [...].02.2015 r. zostało wydane na podstawie art. 119 w związku z art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm., w skrócie u.p.e.a).
Obowiązek nałożony decyzją PINB w [...] z dnia [...].11.2012 r., nie został wykonany przez zobowiązaną. Protokoły oględzin przeprowadzonych w dniach [...].12.2013 r. oraz [...].01.2014 r. wskazują, że nakaz rozbiórki nie został wykonany. Protokół oględzin z dnia 1.08.2013 r. jest sprzeczny z protokołami z oględzin przeprowadzonych w grudniu 2013 r. oraz styczniu 2014 r., dlatego organ powiatowy wezwał świadków i dołączył do materiału dowodowego ich oświadczenia.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wygaśnięcia tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].02.2014 r., ponieważ został wydany w postępowaniu umorzonym decyzją nr [...] z dnia [...].03.2014 r., organ wyjaśnił, że decyzja ta została uchylona w całości przez [...] WINB decyzją z dnia [...].05.2014r.
Decyzja kasacyjna organu wojewódzkiego wyeliminowała z obrotu prawnego decyzję umarzającą postępowanie, więc nie można uznać postępowania egzekucyjnego za zakończone.
Zgodnie z art. 122 § 2 u.p.e.a postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać: wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.
Kwestionowane postanowienie nakładające grzywnę jest zgodne z art. 122 § 2 u.p.e.a,.
Odnosząc się do wniosku J. S. o stwierdzenie nieważności postanowienia PINB w [...] z dnia [...].02.2015 r. jako rozstrzygnięcia organu I instancji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w przypadku gdy postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem decyzji w wyniku rozpoznania odwołania, to decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności nie może dotyczyć jedynie decyzji organu stopnia podstawowego, ale przede wszystkim rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym od tej decyzji.
Byt prawny rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, jest bowiem uzależniony w całości od utrzymującego w mocy rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Dlatego postępowanie o stwierdzenie nieważności, dotyczyło postanowienia [...] WINB z dnia [...].04.2015 r., nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie PINB w [...] z dnia [...].02.2015r., nr [...].
Kwestionowane postanowienie [...] WINB z dnia [...].04.2015 r., nie jest obarczone wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. obligującą organ do stwierdzenia nieważności postanowienia.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2017r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z dnia. 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r.- utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r.
W uzasadnieniu organ podał, że po ponownym przeanalizowaniu sprawy, podtrzymał stanowisko, że będące przedmiotem postępowania postanowienie [...] WINB z dnia [...].04.2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie PINB w [...] z dnia [...].02.2015 r., nakładające na J. S. grzywnę w kwocie 40844,80, nie jest dotknięte żadną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 Kpa, w związku z tym nie występują podstawy do stwierdzenia jego nieważności.
Z akt sprawy wynikało, że w trakcie przeprowadzonej w dniu 1.08.2013 r., kontroli inspektorzy PINB w [...] stwierdzili "iż wykonano zalecenie zawarte w decyzji PINB nr [...] z dnia [...].11.2012 r.".
Przeprowadzona ponownie kontrola w dniu 11.12.2013 r., z udziałem Asesora Prokuratury Rejonowej w [...] M. B., wykazała, że nakaz rozbiórki z decyzji PINB w [...] z dnia [...].11.2012 r. nie został wykonany.
Upomnieniem z dnia 13.12.2013 r., PINB w [...] na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 1991 r., nr 36, poz. 161 ze zm.) stwierdził niewykonanie nakazu wynikającego z decyzji organu powiatowego z dnia [...].11.2012 r., oraz poinformował inwestora o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w przypadku niewykonania obowiązku w ciągu 7 dni od dnia otrzymania upomnienia.
Podczas oględzin w dniu 28.01.2014r. stwierdzono, że nakaz rozbiórki wynikający z decyzji PINB w [...] z dnia [...].11.2012 r., nadal nie został wykonany.
W dniu [...].02.2014 r. organ powiatowy wystawił tytuł wykonawczy nr [...].
W dniu 11.02.2014 r. M. S. w imieniu J. S. złożył zarzuty do tytułu wykonawczego. Postanowieniem z dnia [...].02.2014 r., PINB w [...] nie uwzględnił zarzutów zobowiązanej.
Po rozpatrzeniu zażalenia J. S. na ww. postanowienie PINB w [...] z dnia [...].02.2014 r., [...] WINB postanowieniem z dnia [...].03.2014 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Decyzją z dnia [...].03.2014 r., PINB w [...] umorzył postępowanie w sprawie zagrażającej życiu samowoli budowlanej przy ul [...] w Z.. Po rozpatrzeniu odwołania Asesora Prokuratury Rejonowej w [...] M. B., od ww. decyzji, [...] WINB decyzją z dnia [...].05.2014 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
PINB w [...] postanowieniem z dnia [...].06.2014 r., umorzył postępowanie egzekucyjne dotyczące rozbiórki nadbudowanej części budynku przy ul. [...] w Z.. Po rozpatrzeniu zażalenia Asesora Prokuratury Rejonowej w [...], [...] WINB postanowieniom z dnia [...].07.2014 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W dniu 25.08.2014 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, podczas której inspektor PINB w [...] zeznał, że podczas oględzin w dniu 1.08.2013 r. stwierdzono, że nie wykonano decyzji z dnia [...].11.2012r. nr [...], którą nakazano J. S. rozbiórkę nadbudowanej części budynku nr [...] przy ul. [...] w Z.. Rozebrano jedynie pokrycie dachowe (usunięto dachówki), pozostawiając części konstrukcyjne takie jak więźba dachowa oraz ściany wraz ze stolarką okienną.
Natomiast M. S. zeznał, że w dniu 1.08.2013 r. podczas oględzin rozbudowa budynku, została usunięta zgodnie z nakazem z dnia 22.11.2012r. Świadkowie I. B. i L. B. zeznali, że nie są w stanie określić czy zabudowa tarasu została rozebrana, ale była przykryta niebieską folią. T. S. oświadczył, że w okolicach 1.08.2013 r., została zdjęta dachówka z dachu.
Postanowieniem z dnia [...].02.2015 r., nr [...], PINB w [...] nałożył na J. S. grzywnę w kwocie 40844,80 i wezwał do jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia. Jednocześnie organ powiatowy wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...].02.2014 r.
[...] WINB po rozpatrzeniu zażalenia J. S. na postanowienie PINB w [...] z dnia [...].02.2015 r., postanowieniem z dnia [...].04.2015 r., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Obowiązek rozbiórki nałożony decyzją PINB w [...] z dnia [...].11.2012 r., nie został wykonany przez zobowiązaną (protokoły oględzin z 11.12.2013 r. oraz 28.01.2014 r.). W związku ze sprzecznością protokołu oględzin z dnia 1.08.2013 r. z protokołami z oględzin przeprowadzonych w grudniu 2013 r. oraz styczniu 2014 r., organ powiatowy wezwał świadków i dołączył do materiału dowodowego ich oświadczenia, będące dodatkowym dowodem na błędne stwierdzenie wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB w [...] z dnia [...].11.2012 r.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, co do legalizacji przedmiotowej rozbudowy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ powiatowy prowadził postępowanie naprawcze w celu zalegalizowania samowoli budowlanej polegającej na rozbudowie budynku, jednak zobowiązana nie wykonała obowiązku nałożonego postanowieniem z [...].09.2012r. Nieprzedstawienie wymaganych dokumentów, zobowiązywało organy nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazu rozbiórki obiektu.
Bez znaczenia dla wydania takiej decyzji, są okoliczności społeczne czy gospodarcze, ponieważ postępowanie w sprawie samowoli budowlanej ma charakter obiektywny, co oznacza, że liczy się tylko fakt popełnienia samowoli.
Organ rozpatrując ponownie sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności przypomniał, że nie rozstrzygał jej merytorycznie, lecz wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Działał jako organ kasacyjny i w oparciu o zamknięty materiał dowodowy (który posłużył do wydania badanego orzeczenia). W trybie nadzorczym posiadał jedynie uprawnienia kasacyjne, nie rozstrzygał o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
Mając na uwadze powyższe wskazał, że w świetle art. 156 § 1 pkt 2 Kpa do rażącego naruszenia prawa dochodzi w sytuacji, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i niestwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku, gdy zachodzi naruszenie elementu przedmiotowej normy prawnej, polegające na zastosowaniu takiej normy do stanu faktycznego, który znajduje się poza zakresem jej unormowania lub na zanegowaniu treści określonego przepisu. Rażące naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji jest kwalifikowanym uchybieniem, do którego dochodzi przez wydanie decyzji wbrew oczywistemu nakazowi bądź zakazowi, który został ustanowiony w przepisie prawnym, albo wbrew wszystkim przesłanką przepisu nadano prawa lub ich odmówiono, lub wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem lub uchylono obowiązek.
Z uwagi na powyższe ustalenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie można na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa uznać postanowienia [...] WINB z dnia [...].04.2015 r., za rażąco naruszające prawo. Ponadto zostało ono wydane przez właściwy organ, w oparciu o właściwą podstawę prawną, a także nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem. Postanowienie to nie zawiera wady powodującej jego nieważność z mocy prawa, a jego wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą, ani nie było w dniu wydania i nie jest trwale niewykonalne.
J. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2017r.
Postanowieniu zarzuciła:
I. naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77§1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez:
1) zaniechanie przez organ drugiej instancji przeprowadzenia postępowania dowodowego i wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, a to na skutek zaniechania ustalenia czy rozbudowa była rzeczywiście samowolą budowlaną zagrażającą bezpieczeństwu osób i mienia, a także czy obowiązek nałożony decyzją z dnia [...].11.2012 r. nie został wykonany w sytuacji gdy w aktach sprawy znajduje się protokół oględzin z dnia 1.08.2013 r. potwierdzający realizację obowiązku;
2) brak wyczerpującego i wszechstronnego rozparzenia materiału dowodowego, co doprowadziło do poczynienia dowolnych ustaleń faktycznych;
3) zinterpretowanie występujących w sprawie wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy, na niekorzyść strony skarżącej;
II. naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., poprzez uznanie tytułu wykonawczego za prawidłowy, mimo iż obowiązek rozbiórki nadbudowanej części budynku został wykonany, co potwierdziły oględziny przeprowadzone przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w dniu 1.08.2013 r.;
III. wydanie tytułu wykonawczego, gdy sam organ zainicjował postępowanie karne (sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w [...]) w ramach którego stwierdzono, iż na terenie posesji skarżącej doszło dwukrotnie do samowoli budowlanej tj. w okresie sierpnia 2012 r. i ponownie od dnia 2.08.2013 r. do 11.12.2013 r., a zatem w dniu 1.08.2013 r. obowiązek nałożony na stronę decyzją z dnia [...].11.2012 r. został wykonany.
Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, ewentualnie jego uchylenia oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że wbrew stanowisku Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności postanowienia nakładającego na J. S. grzywnę w kwocie 40844,80 zł, bowiem nakaz wynikający z decyzji PINB w [...] z dnia [...].11.2012 r. został wykonany przed 1.08.2013 r.
W protokole oględzin z dnia 1.08.2013 r., pracownicy PINB stwierdzili wykonanie przedmiotowego nakazu. Natomiast zakres prac wykonanych po 1.08.2013 r. nie jest tożsamy z pracami wykonanymi uprzednio, których usunięcie obejmował nakaz wynikający z decyzji z dnia [...].11.2012 r. Nie można zatem traktować obu sytuacji jako tego samego naruszenia przepisów prawa budowlanego.
Wydanie tytułu wykonawczego, mimo iż obowiązek rozbiórki nadbudowanej części budynku nr [...] przy ul. [...] w Z. został wykonany, co potwierdziły oględziny, było bezzasadne.
Prace wykonane przed 1.08.2013 r., nie są tożsame z tymi które inwestor wykonał po tej dacie.
Organ II instancji naruszył przepisy art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. Pominięto iż wykonane prace nie stanowią zagrożenia dla bezpiecznego korzystania z budynku, wykonane zostały zgodnie z wymogami sztuki budowlanej, aktualnie inwestor posiada dokumentację dla ich zalegalizowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm. ,dalej: p.p.s.a.).
Skarga okazała się bezzasadna.
Postępowanie administracyjne w trybie stwierdzenia nieważności ma charakter wyjątkowy, służy bowiem wyeliminowaniu z obrotu prawnego rozstrzygnięć dotkniętych najcięższymi kwalifikowanymi wadami, których zamknięty katalog został zawarty w art. 156 § 1 Kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji (postanowienia) stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa. W postępowaniu prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności, organ ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 Kpa, a zatem nie może rozpatrywać sprawy, co do jej istoty, tak jak w postępowaniu zwykłym. Działanie organu w tym trybie ogranicza się do oceny kwestii ściśle prawnych, czyli do ustalenia czy badana decyzja (postanowienie) dotknięta jest którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa, przy czym taka ocena dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanej decyzji, a organ rozpoznając sprawę w trybie stwierdzenia nieważności nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy.
Przedstawienie toku postępowania egzekucyjnego, dotyczącego wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].11.2012 r., nr [...], nakazującej rozbiórkę nadbudowanej części budynku nr [...] przy ul. [...] w Z., było niezbędne do oceny w trybie nieważności kwestionowanego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2015 r.
Niewątpliwie w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu 1.08.2013 r., stwierdzono "iż wykonano zalecenie zawarte w decyzji PINB nr [...] z dnia [...].11.2012r."
Jednak ponowna kontrola przeprowadzona w dniu 11.12.2013 r., z udziałem Asesora Prokuratury Rejonowej w [...] M. B., wykazała, że nakaz rozbiórki określony w decyzji PINB w [...] z dnia [...].11.2012 r., nie został wykonany.
Upomnieniem z dnia 13.12.2013 r., PINB w [...] na podstawie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j. t. Dz. U. z 1991 r., nr 36, poz. 161 ze zm.) stwierdził niewykonanie nakazu wynikającego z decyzji organu powiatowego z dnia 22.11.2012 r., oraz poinformował inwestora o wszczęciu postępowania egzekucyjnego w przypadku niewykonania obowiązku w ciągu 7 dni od dnia otrzymania upomnienia.
Podczas kolejnych oględzin w dniu 28.01.2014 r. stwierdzono, że nakaz rozbiórki wynikający z decyzji PINB z dnia [...].11.2012 r., nadal nie został wykonany.
W dniu[...].02.2014 r. organ powiatowy wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. W dniu 11.02.2014 r. M. S. w imieniu J. S. złożył zarzuty do tytułu wykonawczego.
W dniu 25.08.2014 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną, podczas której B. H. - inspektor PINB w [...] zeznał, że "podczas oględzin w dniu 1.08.2013 r. nie wykonano nakazu zawartego w decyzji z dnia [...].11.2012 r. nr [...], w której to nakazano J.S., rozbiórkę nadbudowanej części budynku nr [...] przy ul. [...] w Z.. Rozebrano jedynie pokrycie dachowe (usunięto dachówki), pozostawiając części konstrukcyjne takie jak więźba dachowa oraz ściany wraz ze stolarką okienną".
Natomiast M. S. zeznał, że "w dniu 1.08.2013 r. podczas oględzin nadbudowa nad tarasem, rozbudowa budynku, została usunięta zgodnie z nakazem decyzji z dnia [...].11.2012 r. Stopień wykonania decyzji podczas oględzin ocenili pracownicy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, sporządzono z tego protokół".
Świadkowie I. B. i L. B. zeznali, że nie są w stanie określić czy zabudowa tarasu została rozebrana, w dniu 1.08.2013 r., ale oświadczyli, że była przykryta niebieską folią. T. S. oświadczył, że w okolicach dnia 1.08.2013 r., została zdjęta dachówka z dachu.
Przedstawiony przez organy nadzoru budowlanego stan sprawy wskazuje, że obowiązek rozbiórki nałożony decyzją PINB w Z. z dnia [...].11.2012 r., nie został wykonany przez zobowiązaną (protokoły z oględzin z 11.12.2013 r. oraz 28.01.2014 r.).
W związku ze sprzecznością protokołu oględzin z dnia 1.08.2013 r., z protokołami z oględzin przeprowadzonych w grudniu 2013 r. oraz styczniu 2014 r., organ powiatowy wezwał świadków i dołączył do materiału dowodowego ich oświadczenia, będące dodatkowym dowodem na błędne stwierdzenie w protokole z dnia 1.08.2013r. wykonania obowiązku nałożonego decyzją rozbiórkową z dnia [...].11.2012 r.
W tym kontekście zasadnie, PINB w [...] postanowieniem z dnia [...].02.2015 r., nr [...], nałożył na J. S. grzywnę w kwocie 40844,80 zł i wezwał do jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia otrzymania postanowienia. Nadto organ powiatowy ww. postanowieniem wezwał do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...].02.2014 r.
Prawidłowo, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].04.2015 r., po rozpatrzeniu zażalenia J. S. na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 15, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a.. należy stwierdzić że są one bezpodstawne. Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżonym postanowieniem GINB z dnia [...].02.2017 r., zostało przeprowadzone zgodnie z procedurą mającą zastosowanie w nadzwyczajnym postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności.
Sąd w całości podzielił argumentację organu, dotyczącą oceny braku przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., do stwierdzenia nieważności postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].04.2015 r., utrzymującego w mocy postanowienie PINB w [...] z dnia [...].02.2015 r., nakładające na J. S. grzywnę w kwocie 40844,80 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...].11.2012 r., nr [...].
Zdaniem Sądu, nie można zarzucić organowi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazanych w skardze, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Dokonano prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło