VII SA/Wa 782/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lipca 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia prawa wykonania zawodu pielęgniarki. I. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych w W. na rzecz skarżącej M. S. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uchwałą z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych, działając na podstawie art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 24 ust. 2 i art. 33 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych (Dz. U. Nr 41, poz. 178 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. S. od uchwały Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki, utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że na podstawie przedłożonego przez wnioskującą dyplomu Akademii Medycznej w G. Wydział Nauk o Zdrowiu ustalono, iż M. S. odbyła pięcioletnie jednolite studia magisterskie niestacjonarne i w dniu [...] maja 2007 r. uzyskała tytuł magistra pielęgniarstwa. Z suplementu do dyplomu wynika, że wnioskująca odbyła łącznie tylko 3600 godzin kształcenia, w tym 886 godzin kształcenia praktycznego. Zgodnie z treścią suplementu, studia realizowały standardy nauczania w oparciu o rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia (Dz. U. Nr 116, poz. 1004 ze zm.), które weszło w życie w dniu 9 sierpnia 2002 r. Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych ustaliło, że ww. uczelnia w dniu [...] listopada 2004 r. uzyskała akredytację Krajowej Rady Akredytacyjnej Szkolnictwa Medycznego do prowadzenia kształcenia na kierunku pielęgniarstwo. Organ wskazał, iż Okręgowa Rada Pielęgniarek i Położnych przyznaje prawo wykonywania zawodu pielęgniarki osobie, która oprócz innych warunków określonych w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej, posiada dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej. Szkołą pielęgniarską w rozumieniu ustawy jest m. in. szkoła wyższa prowadząca kształcenia w formie studiów magisterskich jednolitych (art. 7 ust. 2 pkt 3 lit. a ww. ustawy). Organ drugiej instancji podał, że standardy nauczania na kierunku pielęgniarstwo określają odrębne przepisy. Od 2000 r. standardy te określa uchwała nr 76/2000 Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie określenia minimalnych wymagań programowych dla studiów magisterskich na kierunku "pielęgniarstwo" oraz dla studiów licencjackich na kierunku pielęgniarstwo, a także dla studiów inżynierskich na kierunku elektronika i telekomunikacja (Dz. Urz. MEN Nr 3, poz. 17). Zgodnie z tą uchwałą, studia magisterskie na kierunku pielęgniarstwo miały trwać 5 lat, a liczba godzin kształcenia wynosi ok. 3500 plus 1120 godzin praktyki, w tym 2430 godzin określonych w minimalnych wymaganiach programowych, zawartych w tej uchwale. Kolejnym aktem regulującym tę materię było rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie określenia standardów nauczania dla poszczególnych kierunków studiów i poziomów kształcenia (Dz. U. Nr 116, poz. 1004 ze zm.), obowiązujące od dnia 9 sierpnia 2002 r. Zgodnie z tym rozporządzeniem, studia magisterskie na kierunku pielęgniarstwo miały trwać 5 lat (10 semestrów), a łączna liczba godzin zajęć wynosić miała ok. 3500, w tym 2430 godzin określonych w standardach nauczania. W ten sposób standardy nauczania zostały określone w suplemencie do dyplomu. Powyższe rozporządzenie zostało zmienione w zakresie liczby godzin kształcenia na studiach magisterskich: kierunek pielęgniarstwo rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 13 maja 2005 r. (Dz. U. Nr 98, poz. 824), które weszło w życie w dniu 21 czerwca 2005 r. i przewiduje, iż liczba godzin dydaktycznych wynosić ma 6100, z czego 2940 godzin ma być przeznaczonych na kształcenie praktyczne (zajęcia praktyczne i praktyki zawodowe). Tak określone standardy obowiązywały w dniu ukończenia studiów przez M. S. Organ drugiej instancji stwierdził, że ukończone przez skarżącą studia pod względem całkowitej liczby godzin nauczania były zgodne ze standardami określonymi w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w brzmieniu pierwotnym, nie spełniały natomiast wymagań wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 13 maja 2005 r., obowiązującym w chwili ukończenia studiów. Zdaniem organu, okoliczność uzyskania przez uczelnię akredytacji w trakcie odbywania przez M. S. kształcenia faktu tego nie zmienia. Ponadto organ zauważył, iż posiadanie dyplomu ukończenia szkoły wyższej na kierunku pielęgniarstwo nie zawsze jest równoznaczne z posiadaniem dyplomu ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej w rozumieniu ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Pojęcie szkoły pielęgniarskiej jest bowiem ściśle określone, w tym poprzez stwierdzenie, iż szkoła taka ma prowadzić kształcenie w zawodzie pielęgniarki (art. 7 ust. 2 ustawy). W ocenie organu, nie można pominąć kwestii spełniania przez uczelnię standardów nauczania określonych we właściwych przepisach. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. S. zarzucając, iż od 2004 r. Akademia Medyczna w G. posiada akredytację wydaną przez Krajową Radę Akredytacyjną Szkolnictwa Medycznego. Skarżąca nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu, że nie legitymuje się dyplomem polskiej szkoły pielęgniarskiej. W odpowiedzi na skargę Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymała stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały. W uzupełnieniu tego stanowiska organ wskazał, że przyznanie uczelni akredytacji na pewnym etapie prowadzonego kształcenia nie może sanować uchybień przeprowadzonego procesu edukacji i może oddziaływać jedynie na kształcenie mające się rozpocząć po dacie uzyskania akredytacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju uchybienia. Kontroli Sądu podlegała uchwała Prezydium Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], utrzymująca w mocy uchwałę Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia prawa wykonywania zawodu pielęgniarki. Materialnoprawną podstawę uchwał organów samorządu zawodowego obu instancji stanowił art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 ze zm.), zgodnie z którym zawód pielęgniarki, położnej może wykonywać osoba posiadająca prawo wykonywania zawodu stwierdzone przez okręgową radę pielęgniarek i położnych. Prawo wykonywania zawodu pielęgniarki lub odpowiednio zawodu położnej uzyskuje osoba, która: 1) posiada obywatelstwo polskie, 2) posiada dyplom ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej lub odpowiednio polskiej szkoły położnych bądź uzyskany w innym państwie dyplom uznany w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędny, zgodnie z odrębnymi przepisami, 3) odbyła wymagany staż podyplomowy, 4) posiada pełną zdolność do czynności prawnych, 5) posiada stan zdrowia pozwalający na wykonywanie zawodu. Na wstępie zauważyć należy, iż w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009 r. sygn. akt II OPS 2/08 (LEX nr 490968) wskazano, że w toku postępowania o stwierdzenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki organy samorządu zawodowego pielęgniarek, przy ustalaniu przesłanki posiadania dyplomu ukończenia polskiej szkoły pielęgniarskiej wydanego przez szkołę wyższą posiadającą akredytację – o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2001 r. Nr 57, poz. 602 ze zm.), nie mogą badać, czy szkoła ta spełniała wymagane standardy kształcenia. Do oceny spełniania przez uczelnię standardów kształcenia powołana jest Krajowa Rada Akredytacyjna Szkolnictwa Medycznego. W przypadku stwierdzenia braku spełnienia standardów nauczania przez konkretną uczelnię, Rada może wystąpić do ministra właściwego do spraw zdrowia z wnioskiem o cofnięcie akredytacji. Tą drogą samorząd pielęgniarek i położnych może wywierać wpływ na uczelnie wyższe w celu zmiany standardów nauczania. Jednakże nawet ewentualne cofnięcie akredytacji danej uczelni nie ma wpływu na wydane uprzednio dyplomy ukończenia studiów na tej uczelni. Przedstawiony przez skarżącą dyplom ukończenia jednolitych studiów magisterskich niestacjonarnych na Akademii Medycznej w G. i uzyskanie tytułu magistra pielęgniarstwa oznacza, że spełnia ona wymóg określony w art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej, a więc brak było podstaw do podjęcia przez organy samorządu zawodowego uchwały o odmowie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu, tym bardziej, że – jak wynika z akt sprawy – Akademia Medyczna w G. otrzymała akredytację dla kierunku kształcenia: pielęgniarstwo decyzją Ministra Zdrowia z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] na okres 4 lat, a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] uczelnia otrzymała ponowną akredytację na okres 5 lat, czyli akredytację tę posiadała w dacie uzyskania przez skarżącą dyplomu, tj. w dniu [...] maja 2007 r. Akredytacja potwierdza, że studia zakończone w okresie jej ważności odpowiadają wymaganym standardom kształcenia. Ponadto stwierdzić należy, iż – jak podano w cytowanej na wstępie uchwale – to, że wraz z dyplomem ukończenia szkoły wydawany jest suplement, nie może prowadzić do wniosku, że na podstawie suplementu można dokonywać oceny, czy posiadany dyplom jest dyplomem, o którym mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy o zawodach pielęgniarki i położnej. Z przepisów ustawy o szkolnictwie wyższym – a obecnie z przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym – nie wynika, iż suplement może być podstawą do oceny, czy posiadany dyplom jest dyplomem ukończenia określonej szkoły wyższej. Konstrukcja art. 11 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy oznacza, że osobie, która spełni wszystkie wymogi określone w ust. 2, w związku z czym uzyska prawo wykonywania zawodu, nie można odmówić stwierdzenia posiadania tego prawa. Uchwała w tym przedmiocie ma więc wyłącznie charakter deklaratoryjny, potwierdzający prawo wykonywania zawodu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania Sądu. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 210 ww. ustawy.