VII SA/Wa 782/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-05-29
Skład orzekający: Maciej Majewski referendarz sądowy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może uzyskać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu na podstawie wykazania swojej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, przysługuje stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza z powodu niepełnego wykonania zarządzenia sądu i braku dostarczenia wszystkich wymaganych informacji o sytuacji finansowej.Stan faktyczny
Wnioskodawca A. M., rencista II grupy inwalidzkiej, w wieku 62 lat, posiada udział we współwłasności nieruchomości objętej nakazem rozbiórki oraz inną nieruchomość. Utrzymuje się z renty w wysokości około 790-870 zł miesięcznie, wskazując, że koszty utrzymania pochłaniają jego dochody. Złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Sąd wezwał go do uzupełnienia informacji o sytuacji materialnej, jednak wnioskodawca nie dostarczył wszystkich wymaganych danych.Rozstrzygnięcie
Odmówił A. M. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. M. i E. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić A. M. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca ma 62 lata, jest rencistą II grupy inwalidzkiej. Wskazał, że posiada 5/8 udziału we współwłasności nieruchomości, na której znajdują się budynki co do których orzeczono nakaz rozbiórki w niniejszej sprawie. Posiada również nieruchomość o pow. 961 m2. Utrzymuje się z renty w wysokości 870 zł. Wskazał następujące koszty utrzymania: czynsz 300 zł., leczenie 200-300 zł. Podał, że koszty utrzymania i opłat w całości pochłaniają jego dochody.
Z uwagi na okoliczność, iż dane zawarte we wniosku okazały się niewystarczające do ustalenia faktycznej sytuacji materialnej i tym samym do podjęcia decyzji w zakresie przyznania prawa pomocy, na mocy zarządzenia z dnia 11 maja 2012 r. wezwano A. M., na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej też p.p.s.a., do nadesłania dodatkowych informacji w związku z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy PPF, poprzez:
- podanie kto jest właścicielem mieszkania przy ul. K. w W. wskazanym jako adres zamieszkania i dla doręczeń, jeżeli wnioskodawca jest jego właścicielem należy wskazać wielkość tego mieszkania,
- podanie czy prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, czy też z innymi osobami, jeżeli tak to należy wskazać ich dochody,
- podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, leki, odzież itp.) oraz mieszkania (opłaty stałe media, telewizja, telefon itp.),
- wskazanie czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak, należy nadesłać ostatnie decyzje przyznające pomoc,
- podanie czy otrzymują pomoc materialną bądź finansową od rodziny, bądź osób trzecich, jeśli tak należy wskazać na czym ona polega,
- nadesłanie kopii wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące, jeżeli wnioskodawca taki rachunek posiada.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Wnioskodawca w piśmie odpowiadającym na ww. zarządzenie wskazał, że właścicielami mieszkania w którym zamieszkuje przy ul. K. w W. jest żona i córka. Dodał, że nie otrzymuje żadnej pomocy. Nie posiada konta bankowego. Utrzymuje się tylko z 790 zł. renty.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym dotyczącym w niniejszej sprawie zwolnienia z kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niepełne wykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia z dnia 11 maja 2012 r. i nieustosunkowanie się do wszystkich zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Przede wszystkim wnioskodawca nie wyjaśnił, czy prowadzi sam gospodarstwo domowe, wskazał bowiem, że mieszkanie w którym zamieszkuje jest własnością żony i córki. Nie podał jednak, czy prowadza one razem z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe i czy posiadają dochody, które są przeznaczane na wspólne utrzymanie. Ponadto wnioskodawca nie podał dokładnych danych na temat stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym (żywność, leki, odzież itp.) oraz mieszkania (opłaty stałe media, telewizja, telefon itp.).
Tym samym uznano, że wnioskodawca nie przedstawił wszystkich żądanych informacji, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło