VII SA/Wa 782/20
WyrokWSA w Warszawie2020-10-08
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Andrzej Siwek, Mirosław Montowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie lukarn w dachu budynku chronionego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nakazuje zachowanie cech architektonicznych obiektu, w tym rodzaju i kształtu dachu, stanowi zmianę naruszającą ten plan, uniemożliwiającą wydanie zaświadczenia o zgodności inwestycji z planem?Ratio decidendi
Wykonanie lukarn w dachu budynku chronionego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nakazuje zachowanie cech architektonicznych obiektu, w tym rodzaju i kształtu dachu, stanowi zasadniczą zmianę ułożenia połaci dachowych i wpływa na kształt dachu, co jest niedopuszczalne w świetle planu. W związku z tym organy administracji prawidłowo odmówiły wydania zaświadczenia o zgodności inwestycji z planem.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wystąpiła o wydanie zaświadczenia o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) robót budowlanych polegających na wykonaniu 19 lukarn w poddaszu budynku. Prezydent miasta odmówił wydania zaświadczenia, uznając, że lukarny naruszają zasady MPZP dotyczące zachowania cech architektonicznych obiektu, w tym kształtu dachu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych oraz błędną wykładnię MPZP. Skarżąca argumentowała, że lukarny nie naruszają cech architektonicznych, a plan nie zakazuje ich stosowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2020 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści oddala skargę
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]lutego 2020 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 127, art.138 § 1 pkt 1 w zw. z art. art. 17 pkt 1, art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej także "k.p.a.") oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 570), po rozpatrzeniu zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] w [...]na postanowienie Prezydenta [...]z [...]września 2019 r., nr [...]o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści, utrzymało w mocy ww. postanowienie Prezydenta [...]z [...]września 2019 r.
Do wydania zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej także "SKO") z dnia [...]lutego 2020 r., znak: [...], doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ.
Wnioskiem z dnia [...] września 2019 r. Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...]w [...] (zwana dalej również "Wspólnotą Mieszkaniową" lub "Skarżącą") wystąpiła do Wydziału Architektury i Budownictwa [...]o wydanie zaświadczenia o zgodności zamierzenia inwestycyjnego (nadbudowy) polegającego na wykonaniu 19 sztuk lukarn w kondygnacji poddasza budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]z zachowaniem dotychczasowej wysokości obiektu (tj. w zakresie w jakim ww. inwestycja objęta jest postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej jako "PINB") na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane) z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Do wniosku załączona została m.in. kopia postanowienia PINB z dnia [...]lipca 2018 r., nr [...]w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w [...]oraz nałożenia na inwestora - Wspólnotę Mieszkaniową przy ul. [...] w [...]obowiązku przedłożenia organowi nadzoru budowlanego zaświadczenia o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy w przypadku braku miejscowego planu.
Postanowieniem z [...]września 2019 r., nr [...], Prezydent [...], działając na podstawie art. 219 k.p.a., odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę, tj. potwierdzenia zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...], przyjętego Uchwałą [...] Nr [...]z dnia [...]stycznia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]z dnia [...]lutego 2010r. – dalej jako "[...]" – sprostowany uchwałą [...]Nr [...]z dnia [...]lipca 2010 r., Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]z dnia [...] października 2010 r.), robót budowlanych (nadbudowy) polegających na wykonaniu 19 sztuk lukarn w kondygnacji poddasza budynku mieszkalnego przy ul. [...] (działka ew. nr [...]z obrębu [...]) w [...].
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że zgodnie z ustaleniami ww. [...], przedmiotowy budynek znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną i/lub usługi i/lub usługi administracji, w kwartale oznaczonym na rysunku planu symbolem [...]. Dom przy ul. [...] jest obiektem chronionym planem, dla którego plan ustala zasady kształtowania zabudowy oraz szczegółowe zasady realizacyjne (§ 86 ust. 8 pkt 3 i 5). Organ wskazał również, że z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2017 r. o wydanie zaświadczenia co do zgodności tożsamej inwestycji z [...]., postanowieniem z [...]grudnia 2018 r., nr [...], Prezydent [...]odmówił wydania zaświadczenia, a SKO postanowieniem z [...]lutego 2019 r., znak: [...]utrzymało w mocy ww. postanowienie organu I instancji. W związku z powyższym organ uznał, że nie może wydać zaświadczenia o żądanej treści.
Na powyższe postanowienie z [...]września 2019 r. zażalenie z zachowaniem ustawowego terminu złożyła Wspólnota Mieszkaniowa. Żaląca się zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 7a § 1, 7b, 8 § 1 i § 2, 9, 11, 15, 77 § 1, 80, 84 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., jak również naruszenie przepisów § 2 ust. 1 pkt 33, § 86 ust. 8.3. pkt 1) oraz § 86 ust. 8.5 pkt 2) i 3) m.p.z.p. poprzez dokonanie ich błędnej wykładni i przyjęcie, że lukarna stanowi architektoniczną cechę obiektu, zaś wykonanie lukarny nie pozwala zachować cech architektonicznych obiektu, jak również nieuwzględnienie § 86 ust. 8.5 pkt 3) m.p.z.p., który powinien być interpretowany łącznie z § 86 ust. 8.3. pkt 1) m.p.z.p., a także naruszenie art. 21 ust. 1 i art. 62 w zw. z art. 31 Konstytucji RP poprzez nadmierne ograniczenie praw właścicielskich. Strona wniosła m.in. o włączenie do materiału dowodowego sprawy załączonych dokumentów w postaci: opinii urbanistycznej Biura Planowania Rozwoju [...]sporządzonej przez mgr inż. arch. M. Ś. z [...]września 2019 r. oraz opinii urbanistycznej prof. dr hab. inż. arch. J. C. z [...] września 2019 r., na okoliczność, że realizacja inwestycji nie wpłynie na architektoniczne cechy budynku; zdjęć lotniczych budynku przy ul. [...] wykonanych w 1945 r. na okoliczność, że oryginalny dach budynku uległ zniszczeniu w czasie wojny i obecny stan budynku nie jest stanem oryginalnym, zdjęć satelitarnych budynków w rejonie ul. [...] na okoliczność, że w innych obiektach objętych [...]. są wykonane lukarny, zdjęć dachu budynku przy ul. [...] przed i po remoncie, decyzji Prezydenta [...]z dnia [...] listopada 2016 r. ws. pozwolenia na budowę i projektu budowlanego dot. budynku przy ul. [...], opisu technicznego oraz zgody z dnia [...]czerwca 1989 r. dot. D. O. ws. zgody na adaptację strychu w budynku przy ul. [...] m.in. przez wykonanie lukarny, protokołu nr [...]z oględzin robót budowlanych sporządzonego przez PINB, postanowienia PINB z [...]lipca 2018 r., nr [...]na okoliczność, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w sprawie, która nie jest tożsama ze sprawą z wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej z [...] grudnia 2017 r. Strona wniosła również o uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez powołanie biegłych z zakresu architektury i wyceny nieruchomości celem wydania opinii na okoliczność: czy oryginalny dach budynku uległ zniszczeniu w trakcie działań wojennych i wobec tego stan cech architektonicznych budynku nie jest stanem oryginalnym; czy aktualnie w budynku są lukarny; jakie są rodzaje i kształt dachów budynków pochodzących z podobnego okresu a znajdujących się w sąsiedztwie budynku (czy są w nich lukarny), czy lukarny pozwalają na zachowanie cech architektonicznych budynku w rozumieniu Planu; jak wykonanie lukarn w budynku wpłynie na wartość estetyczną, kulturową, historyczną, ekonomiczna budynku i okolicy (czy ich wykonanie będzie zgodne z interesem Wspólnoty oraz interesem społecznym).
SKO rozpatrując przedmiotowe zażalenie wskazało, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń, uregulowane w art. 217-220 k.p.a. jest rodzajem postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym i odformalizowanym. W niniejszej sprawie obowiązek przedstawienia zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego m.p.z.p. wynika z art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.). Wspólnota Mieszkaniowa ubiega się o wydanie zaświadczenia o zgodności z [...]. opisanego zamierzenia inwestycyjnego, w zakresie w jakim ww. inwestycja objęta jest postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym przez PINB na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane.
Organ II instancji przypomniał, że według zebranego w sprawie materiału dowodowego, w związku z uzyskaną informacją o wystąpieniu w dniu [...] października 2017 r. katastrofy budowlanej na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...], przedstawiciele PINB przeprowadzili czynności kontrolne. Ustalono, że w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] (zbliźniaczony z budynkiem przy ul. [...]) prowadzone są roboty budowlane polegające na nadbudowie budynku o jedną kondygnację. Wobec powyższego postanowieniem z [...]października 2017 r., nr [...], PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...]oraz nałożył obowiązek przedłożenia wymaganych dokumentów.
W dniu [...] listopada 2017 r. przedstawiciele PINB dokonali oględzin nadbudowy budynku przy ul. [...], w wyniku których ustalono, że na terenie ww. nieruchomości usytuowany jest budynek mieszkalny wielorodzinny o 5 kondygnacjach nadziemnych, poddaszu i podpiwniczeniu. Stwierdzono prowadzenie robót budowlanych polegających na przebudowie poddasza wraz z wymianą więźby dachowej, wzmocnieniem konstrukcji stropów Kleina, wykonaniem wieńca żelbetowego obwodowego po obrysie ścian. Przy wymianie więźby dachowej zmieniono geometrię dachu i dokonano nowego podziału aranżacyjnego przestrzeni poddasza. Wykonano lukarny. Poszycie dachu wykonano z płyty OSB i pokryto blachą powlekaną w kolorze szarym. W dniu [...] grudnia 2017 r. przedstawiciele PINB ponownie przeprowadzili czynności kontrolne na terenie ww. nieruchomości, w wyniku których stwierdzono m.in. prowadzenie prac dekarskich oraz robót budowlanych polegających na montażu ścianek działowych gipsowo-kartonowych i obudowie połaci dachowej. W stosunku do zakresu prac opisanego w protokole oględzin z [...] listopada 2017 r. stwierdzono m.in. obudowanie pływami gipsowo-kartonowymi większości połaci dachowej i ścian kolankowych od wewnątrz. Dokonano pomiaru wysokości w poszczególnych skrzydłach budynku licząc od wylanej szlichty do spodu więźby dachowej w najwyższym punkcie danego pomieszczenia. Wysokość ta waha się od 3,28 m do 3,40 m. Stwierdzono podwyższenie wysokości kominów. Po analizie śladów dawnej połaci dachowej stwierdzono podniesienie wysokości dachów kalenicowych o ok. 1 m i o ok. 0,60 m w skrzydle północnym i południowym. Połać dachu jednospadowego od strony wschodniej została podniesiona o wysokość wieńca na szczycie ściany o ok. 30-40 cm. Podniesiono ścianę kolankową od strony ul. [...] o ok. 56 cm. Ściana kolankowa skrzydła wschodniego (od strony dziedzińca) została podniesiona o ok. 48 cm. Ściany kolankowe od strony zachodniej i strony południowej zabudowane są płytami gipsowo-kartonowymi.
Na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia PINB z [...]października 2017 r., nr [...]., a następnie także postanowienia PINB z [...]stycznia 2018 r., nr [...], organ ten postanowieniem z [...]lipca 2019 r., nr [...], wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku przy ul. [...] w [...] (przez wykonanie 19 sztuk lukarn, z zachowaniem dotychczasowej wysokości obiektu budowlanego) oraz nałożył na inwestora - Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek przedłożenia następujących dokumentów: 1) czterech egzemplarzy projektu budowlanego nadbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...]w [...]zawierającego ocenę techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi, 2) zaświadczenia o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Organ powiatowy oparł swoje orzeczenie na ustaleniach ponownych oględzin ww. nieruchomości przeprowadzonych w dniu [...] maja 2019 r. Podczas tej kontroli przeanalizowano archiwalne dokumenty dotyczące ww. budynku, dokonano pomiarów wysokości ostatniej kondygnacji, ustalono zakres przeprowadzonych robót budowlanych, dokonano oględzin w miejscach odkrywek. Stwierdzono, że w trakcie realizowanych robót budowlanych wysokość budynku nie uległa zmianie. Stwierdzono wykonanie 19 sztuk lukarn doświetlających ostatnią kondygnację, co zwiększyło kubaturę obiektu o 20,28 m3. W protokole oględzin nie stwierdzono dokonania zmiany sposobu użytkowania poddasza na cele mieszkalne. Organ stwierdził, że w sprawie nie została wydana przez organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzja o pozwoleniu na nadbudowę budynku bądź rozbudowę poddasza budynku przy ul. [...]. Z analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, że budynek ten posiadał i nadal posada 5 kondygnacji mieszkalnych, poddasze i podpiwniczenie, tj. łącznie 6 kondygnacji nadziemnych, W wyniku realizacji przez Wspólnotę Mieszkaniową przedsięwzięcia inwestycyjnego doszło do zwiększenia kubatury obiektu budowlanego. Z przeprowadzonej kontroli wynikało również, że inwestor odtworzył geometrię dachu w kształcie pierwotnie istniejącym, wkomponowując w połać dachu 19 sztuk lukarn.
Z Ekspertyzy technicznej z października 2017 r. dotyczącej oceny wykonanych prac związanych z remontem i modernizacją poddasza i dachu budynku przy ul. [...] w [...], sporządzonej przez mgr inż. S. S. i mgr inż. M. D. wynikało ponadto, że remont konstrukcji więźby dachowej i dachu wykonano zgodnie z zaleceniami ekspertyzy. Dodano lukarny, przy czym zachowano poziomy kalenic, układ i poziom ścian kolankowych elewacji dziedzińca (str. 10).
SKO przywołało następnie treść postanowień [...]I tak, zgodnie z § 86 ww. uchwały dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem [...]ustalono:
- obiekty chronione planem (§ 86 ust. 8.2. pkt 1) - domy i budynki przy ul. [...],
- zasady kształtowania zabudowy (§ 86 ust. 8.3 pkt 1) - zachowanie cech architektonicznych obiektów wpisanych do rejestru zabytków i chronionych planem,
- szczegółowe zasady realizacyjne dla obiektów odjętych ochroną (§ 86 ust. 8.5 pkt 2 i pkt 3) - zachowanie oryginalnego wyglądu elewacji obiektów chronionych planem, zachowanie detalu architektonicznego w postaci gzymsów, balkonów, balustrad, ozdobnych wsporników, nadokienników itp.
Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 33 m.p.z.p., ilekroć mowa o architektonicznych cechach obiektu - należy przez to rozumieć jego zasadniczą bryłę, podziały elewacyjne, wystrój elewacji, materiały stosowane na elewacji, rodzaj i kształt dachu oraz podziały stolarki okiennej.
W świetle § 2 ust. 1 pkt 35 ww. uchwały, ilekroć mowa o obiektach chronionych planem - należy przez to rozumieć budynki i inne elementy zagospodarowania przestrzennego o wybitnych walorach kulturowych, dla których w planie określone są szczegółowe ograniczenia i zasady realizacyjne.
Zdaniem SKO, z powyższej regulacji wynika, że dla obiektów wpisanych do rejestru zabytków i chronionych planem oraz znajdujących się w strefie [...] przewidziano konieczność zachowania cech architektonicznych takich jak: zasadnicza bryła, podziały elewacyjne, wystrój elewacji, materiały stosowane na elewacji, rodzaj i kształt dachu oraz podziały stolarki okiennej. Dodatkowo zasady realizacyjne dla obiektów objętych ochroną wskazują na konieczność zachowania oryginalnego wyglądu elewacji obiektów chronionych planem, zachowanie detalu architektonicznego w postaci gzymsów, balkonów, balustrad, ozdobnych wsporników, nadokienników itp. Skrót "itp." potwierdza, że katalog szczegółowych zasad realizacyjnych dla obiektów objętych ochroną nie jest zbiorem zamkniętym. SKO wyjaśniło, że lukarna (gibel) to element architektoniczny (nadbudówka) wystający ponad powierzchnię dachu, której konstrukcja pozwala na montaż na poddaszu tradycyjnego okna i doświetlenie poddasza. Konstrukcja lukarny wystaje z połaci dachowej, co pozwala również na uzyskanie dekoracyjnego efektu dla elewacji.
Wobec powyższego, w ocenie SKO, przebudowa dachu polegająca na wkomponowaniu w jego połać 19 sztuk lukarn niewątpliwie zmienia formę architektoniczną dachu - jego kształt. Natomiast dla obiektów chronionych planem znajdujących się w strefie [...]przewidziano konieczność zachowania cech architektonicznych takich jak: zasadnicza bryła, podziały elewacyjne, wystrój elewacji, materiały stosowane na elewacji, rodzaj i kształt dachu oraz podziały stolarki okiennej (§ 86 ust. 8.3 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 33 uchwały).
W związku z tym, w ocenie składu orzekającego SKO odmowa przez organ I instancji wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę, nie naruszała obowiązujących przepisów prawa.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w zażaleniu, SKO wskazało, że w opinii urbanistycznej z [...]września 2019 r. sporządzonej przez mgr inż. arch. M. Ś. stwierdzono wprawdzie (str. 3), że w ustaleniach [...]dla przedmiotowego obszaru nie ma expressis verbis zakazu realizacji lukarn, zaś mimo realizacji lukarn zachowany został, zgodnie z ustaleniami planu, rodzaj i kształt dachu, tj. mansardowy dach wielospadowy, a ponadto budynek odzyskał dawny walor estetyczny, co skłoniło autora ww. opinii do wniosku o zgodności remontu z ustaleniami [...]., to skład orzekający Kolegium nie podzielił tego stanowiska. W przekonaniu SKO wykonanie 19 sztuk lukarn w kondygnacji poddasza ww. budynku, wystających ponad połać dachową, zmieniło bowiem dotychczasowy kształt dachu budynku, co potwierdza analiza dokumentacji zdjęciowej nadesłanej do Kolegium przy piśmie strony z [...]stycznia 2020 r. (Dokumentacja z wizji lokalnej – opinia M. Ś.).
Odnosząc się natomiast do tez zawartych w opinii urbanistycznej prof. dr hab. inż. arch. J. C. z [...]września 2019 r., SKO uznało, że wykładnia postanowień § 86 ust. 8.3 pkt 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 33 m.p.z.p. nie daje podstaw do przyjęcia, że w przypadku budynku przy ul. [...] istnieją podstawy do pominięcia nakazu zachowania cechy architektonicznej obiektu w postaci rodzaju i kształtu dachu.
W odniesieniu zaś do zarzutu, zgodnie z którym § 86 ww. uchwały nie zabrania wykonania lukarn, w przeciwieństwie do § 37 i § 38 tej uchwały, w których (dla innych obszarów) wprost znajduje się zakaz stosowania form lukarn, organ odwoławczy zauważył, że zarówno w § 37, jak i w 38, w zakresie zasad kształtowania zabudowy, nie został ustanowiony nakaz zachowania cech architektonicznych obiektów chronionych planem.
Z powyższym rozstrzygnięciem SKO nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W skardze zarzucono postanowieniu SKO naruszenie:
"• art. 7, 77 § 1, 80, 84 § 1, 136 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a., poprzez (a) niewyjaśnienie istoty sprawy w postępowaniu odwoławczym oraz pominięcie wszelkich niezbędnych czynności potrzebnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a oparcie się jedynie na błędnych ustaleniach organu I instancji; (b) dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów; (c) oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym; (d) brak zwrócenia się do biegłego o wydanie opinii, kiedy w sprawie wymagane były wiadomości specjalne; (e) brak przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, o które wnioskował skarżący;
• art. 7a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości co do treści norm prawnych na niekorzyść strony, w szczególności norm wyrażonych w § 2 ust. 1 pkt 33), § 86 ust. 8.3. pkt 1) i 8.5 pkt 2) i 3) Planu;
• art. 7, 7b k.p.a. poprzez (a) brak zbadania, jaki jest interes społeczny i słuszny interes obywateli w niniejszej sprawie; (b) rozstrzygnięcie sprawy w sposób godzący w interes społeczny, jak i w słuszny interes obywateli;
• art. 7 w zw. z art. 138 k.p.a.. poprzez nierozpoznanie istoty zażalenia lecz arbitralne przyjęcie słuszności rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji;
• art. 8 § 2 k.p.a. poprzez wydanie odmiennego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy w takim samym stanie faktycznym i prawnym wydano rozstrzygnięcie o zezwoleniu na wykonanie lukarny;
• art. 8 § 1, 9, 11, 15 oraz 124 § 1 i 2 i 107 § 3 w zw. z 126 k.p.a. albowiem uzasadnienie zaskarżonego Postanowienia: (a) nie zawiera wskazania faktów, które organ uzna! za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; (b) nie zawiera stwierdzenia ani wyjaśnienia, jaka była przyczyna odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści; (c) nie posiada waloru przekonującego; (d) zawiera ogólnikowe, wewnętrznie sprzeczne sformułowania; (e) nie wskazuje ani nie wyjaśnia przesłanki wykładni przepisów prawnych dokonanej przez organ wydający Postanowienie; (f) nie odnosi się do wszystkich wniosków i zarzutów zażalenia;".
Ponadto, w drugiej kolejności i z ostrożności procesowej autor skargi zaskarżonemu postanowieniu zarzuca:
"• naruszenia przepisów § 2 ust. 1 pkt 33), § 86 ust. 8.3. pkt 1) oraz § 86 ust. 8.5. pkt 3) Planu poprzez dokonanie błędnej wykładni przez przyjęcie, że (a) lukarna stanowi architektoniczną cechę obiektu; (b) wykonanie lukarny nie pozwala zachować cech architektonicznych obiektu; (c) zachowanie geometrii dachu zmienia kształt dachu; (d) jak również przez nieuwzględnienie § 86 ust. 8.5. pkt 3) Planu, który powinien być interpretowany łącznie z § 86 ust 8.3. pkt 1) Planu; zaś w konsekwencji naruszenie art. 71 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego poprzez brak wydania zaświadczenia zgodnie z wnioskiem skarżącego;
• naruszenia przepisów art. 21 ust. 1, 62 w zw. z 31 Konstytucji RP, poprzez nadmierne ograniczenie praw właścicielskich."
Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca wnosi o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia SKO, jak i postanowienia Prezydenta [...]z [...]września 2019 r., zasadzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Jednocześnie, skarżąca wnosi o przeprowadzenie dowodu z opinii Zespołu Ekspertów [...]przy Zarządzie Głównym [...]z [...]marca 2020 r., na okoliczność, że inwestycja została wykonana zgodnie z [...]., realizacja inwestycji nie wpływa na architektoniczne cechy budynku i nie niszczy zabudowy oraz nie zmienia kształtu dachu budynku – "co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż gdyby organ wydający zaskarżone postanowienie nie dopuścił się naruszenia przepisów powołanych powyżej w formie zarzutów, w tym w szczególności przepisów dot. przeprowadzenia postępowania dowodowego (w szczególności, choć nie wyłącznie, 136 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a.) i oceny materiału dowodowego, to wydałby rozstrzygnięcie zgodne z żądaniem strony".
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1. 80, 84 § 1, 136 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a., w uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca załączyła do zażalenia materiał dowodowy istotny dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz jej rozstrzygnięcia. Z lakonicznego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika jednak, że organ pominął część przedstawionego materiału, a ponadto - mimo wniosku o powołanie biegłych - sam nie zebrał żadnych dowodów, choć zdaniem skarżącej w sprawie wymagane były wiadomości specjalne.
Zdaniem skarżącej, SKO nie uwzględniło istotnych wniosków płynących z przedłożonych przez nią w toku postępowania opinii. Co więcej, organ całkowicie pominął materiał dowodowy, m.in. w postaci zdjęć lotniczych budynku przy ul. [...], w tym fotografii wykonanej w 1945 r., która potwierdza zniszczenie oryginalnego zadaszenia. Gdyby organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, m.in. poprzez uwzględnienie dowodów przedstawionych przez stronę oraz przez zasięgniecie opinii biegłego i dokonał oceny zebranego materiału zgodnie z art. 80 k.p.a., wówczas ustaliłby m.in., że lukarny nie ingerują w oryginalne cechy architektoniczne budynku, forma dachu nad budynkiem przed inwestycją nie była formą oryginalną pochodzącą z lat budowy, ten sam kształt dachu nie oznacza identyczności brył, wykonanie lukarn nie zmieniło sylwety budynku. Poza tym, w budynku istnieje lukarna wykonana na podstawie zgody właściwego organu z [...]czerwca 1989 r., kiedy to zaakceptowano adaptację części pomieszczenia strychowego z przeznaczeniem na cele mieszkalne. Co więcej, w sąsiedztwie, na obszarze objętym tym samym planem, w dachach budynków pochodzących z podobnego okresu są także wykonane lukarny, np. przy ul. [...].
Dalej skarżąca zwraca uwagę na wątpliwości jakie budzi treść norm wyrażonych w akcie prawa miejscowego, jakim jest [...] (§ 2 ust. 1 pkt 33, § 86 ust. 8.3. pkt 1 i 8.5 pkt 3). Żaden z tych przepisów nie wspomina przy tym o lukarnach, choć w wielu innych przepisach planu wprost odniesiono się do kwestii wykonania lukarn. Mimo to, organ interpretuje powołane przepisy [...]na niekorzyść strony poprzez przyjęcie, że lukarny stanowią cechy architektoniczne budynku, czyniąc to wbrew zasadzie in dubio pro libertate.
Według skarżącej, organ nie wziął również pod uwagę słusznego interesu strony i interesu społecznego, który przejawia się m.in. w tym, że remont poddasza znacząco poprawił warunki ppoż., bezpieczeństwo mieszkańców, doprowadził do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych obywateli, a ewentualny nakaz rozbiórki nie byłby możliwy do przeprowadzenia przez Wspólnotę z powodu braku środków finansowych.
Uzasadniając zarzuty naruszenia przepisów § 2 ust. 1 pkt 33) oraz § 86 ust. 8.3. pkt 1) i § 86 ust. 8.5. pkt 3) [...]oraz art. 21 ust. 1. 62 w zw. z 31 Konstytucji RP, skarżąca podnosi, że żaden z przywołanych przepisów [...] nie wskazuje literalnie na brak możliwości wykonania lukarn w budynku przy ul. [...]. Co więcej, w tym samym [...]., przykładowo w § 36 ust. 7.3. pkt 3) ppkt b), § 37 ust. 7.3. pkt 3) ppkt b), § 38 ust. 7.3. pkt 2) ppkt b), wprost wskazuje się, że zabronione jest stosowanie form lukarn. Z kolei np. w § 53 ust. 7.5. pkt 2 nakazuje się zachowanie detalu architektonicznego w postaci gzymsów, wykuszy, lukarn, balkonów, balustrad itp. Poza tym skarżąca podkreśla użycie słowa "zasadniczo" w § 2 ust. 1 pkt 33) cyt. planu, co pozwala przyjąć, że pewne ingerencje w opisane wyżej cechy jest dopuszczalne.
Za kluczowe w niniejszej sprawie skarżąca uznaje ponadto rozumienie użytego w [...]sformułowania "kształt dachu". W literaturze fachowej nie jest znane pojęcie dachu o kształcie "bez lukarn" albo "z lukarnami". Z załączonej do zażalenia na postanowienie organu I instancji opinii mgr inż. arch. M. Ś. wynika, że obecny dach budynku jest dachem wielospadowym o kształcie zbliżonym do mansardowego i mimo realizacji lukarn zachowany został zgodnie z [...]. rodzaj i kształt dachu, tj. mansardowy dach wielospadowy. Mimo to organ II instancji, zaniechawszy zasięgnięcia wiadomości specjalnych, po obejrzeniu aktualnych zdjęć dachu stwierdził, że jego kształt został zmieniony. Skarżąca powołuje się natomiast na załączoną opinię Zespołu Ekspertów [...]z [...]marca 2020 r., w której wywiedziono m.in., że wykonanie lukarn nie zmieniło sylwety budynku, a układ i ułożenie połaci dachu zachowują historyczną logikę przekrycia, plan dachu po wykonaniu lukarn pokrywa tę samą formę zarysu konstrukcji ścian murowanych co przed ich wykonaniem.
Podsumowując, skarżąca uważa, że z treści [...] nie sposób wyprowadzić logicznie wniosku, ażeby w budynku przy ul. [...] zakazane było stosowanie lukarn, ani by ich stosowanie w sposób niedozwolony zmieniało cechy architektoniczne budynku, takie jak kształt dachu.
W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie SKO oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta [...]nie naruszają prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy jednak wyjaśnić, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Kontroli Sądu poddane zostało orzeczenie SKO w [...]z dnia [...]lutego 2020 r., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...]z [...]września 2019 r. o odmowie wydania Wspólnocie Mieszkaniowej budynku przy ul. [...]w [...]zaświadczenia potwierdzającego zgodność z ustaleniami [...]. robót budowlanych, polegających m.in. na wykonaniu 19 sztuk lukarn w kondygnacji poddasza ww. budynku mieszkalnego. Skarżąca domaga się wydania ww. zaświadczenia w zakresie, w jakim inwestycja ta objęta jest postępowaniem legalizacyjnym prowadzonym przez PINB na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i z uwagi na postanowienie tego organu z [...]lipca 2019 r., nr [...], którym organ nadzoru budowlanego wstrzymał prowadzenie ww. robót budowlanych i wezwał inwestora do przedłożenia m.in. zaświadczenia o zgodności przedmiotowej inwestycji z ustaleniami obowiązującego [...].
W myśl art. 217 § 1 i § 2 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa;
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Stosownie do art. 219 k.p.a., odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.
W rozpoznawanej sprawie, istota sporu sprowadza się zatem do ustalenia, czy realizowane przez skarżącą roboty budowlane są zgodne z postanowieniami przywołanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...].
Według [...] dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem [...], jako obiekty chronione planem (§ 86 ust. 8.2.) wskazano m.in. domy i budynki gospodarcze przy ul. [...], [...], [...]. Jednocześnie w odniesieniu do tych obiektów, w § 86 ust. 8.3. pkt 1 m.p.z.p., wśród zasad kształtowania zabudowy podkreślono konieczność zachowania cech architektonicznych obiektów wpisanych do rejestru zabytków i chronionych planem. W myśl definicji zamieszczonej w § 2 ust. 1 pkt 33 m.p.z.p., pod pojęciem "architektonicznych cech obiektu" należy rozumieć jego zasadniczą bryłę, podziały elewacyjne, wystrój elewacji, materiały stosowane na elewacji, rodzaj i kształt dachu oraz podziały stolarki okiennej. Ponadto, w § 86 ust. 8.5. pkt 2 i pkt 3 m.p.z.p. przewidziano szczegółowe zasady realizacyjne dla ww. obiektów objętych ochroną, polegające na obowiązku zachowania oryginalnego wyglądu elewacji tych obiektów, a także zachowania detalu architektonicznego w postaci gzymsów, balkonów, balustrad, ozdobnych wsporników, nadokienników itp.
Ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów oględzin i kontroli budynku przy ul. [...] w [...], przeprowadzonych przez przedstawicieli PINB, wynika, że zakres robót budowlanych w ww. obiekcie obejmował wymianę więźby dachowej, wzmocnienie konstrukcji stropów Kleina, wykonanie wieńca żelbetowego obwodowego po obrysie ścian. W toku oględzin wykonanych w dniu [...] maja 2019r. potwierdzono ostatecznie, że w ramach realizowanej inwestycji wysokość budynku nie uległa zmianie, gdyż najwyższa jego część (poddasze południowe) nie została poddana istotnym zmianom od czasu adaptacji przeprowadzonej w 1989 r. W tej części obiektu (południowej), która była zasadniczym przedmiotem oględzin w 2019r. nie stwierdzono także podniesienia ścian kolankowych. Bezspornie potwierdzono natomiast wykonanie 19 sztuk lukarn doświetlających ostatnią kondygnację – poddasze, które poddano przebudowie, co zwiększyło kubaturę obiektu o 20,28 m3. Pomimo ustalonego zachowania wysokości budynku (do kalenicy dachu), w trakcie oględzin przeprowadzonych w listopadzie i grudniu 2017 r. ujawniono natomiast podniesienie ścian kolankowych poddasza – względem stanu sprzed rozpoczęcia robót – od strony ul. [...]o ok. 56 cm, zaś ściany kolankowe skrzydła wschodniego (od strony dziedzińca) zostały podniesione o ok. 48 cm. Podczas oględzin z 2019 r. nie potwierdzono podniesienia ścian kolankowych w skrzydle południowym. Co istotne, z ustaleń kontroli z [...]grudnia 2017 r. można wywieść, że zadaszenie nad wschodnim skrzydłem budynku przed przebudową miało charakter jednospadowego. Wątpliwości budzą natomiast różnice w ocenie zmian geometrii dachu, wynikające z protokołów kontroli z 2017 r. i protokołu kontroli z 2019 r.
W tych okolicznościach, organy zajmując stanowisko w sprawie oparły się na dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach postepowania, w tym także dokumentacji sporządzonej w trakcie opracowywania Ekspertyzy technicznej spornych robót budowlanych z października 2017 r.
Powyższy materiał zdjęciowy oraz ustalenia przedmiotowych kontroli PINB wskazują, że wbrew wywodom skarżącej, przed wykonaniem spornych robót budowlanych istniejący dach budynku przy ul. [...] miał przynajmniej we wschodnim jego skrzydle charakter stromego zadaszenia jednospadowego. W pozostałej zaś części był to faktycznie dach wielospadowy. Zdają się to potwierdzać także opinie architektoniczne przedłożone w toku postępowania przez skarżącą, które wskazują na dominujący rodzaj zadaszenia wielospadowego, jedynie "zbliżony do mansardowego". Dlatego, za prawidłową uznać należy ocenę organów, znajdującą odzwierciedlenie w oględzinach z 2017 r. i 2019 r., wedle których, umieszczenie na ostatniej kondygnacji (poddaszu) budynku 19 sztuk lukarn składających się z dużych okien, wymagało istotnego wyniesienia połaci dachowych, w szczególności od strony ul. [...], tj. od strony północnej (frontowej), a także od strony wschodniej (względem dziedzińca), celem utworzenia dodatkowych zadaszeń powstałych lukarn. Okoliczność ta jest zresztą oczywista, jeśli weźmie się pod uwagę wcześniejsze ukształtowanie połaci dachowych i fakt, czym jest lukarna.
Jak trafnie wskazało SKO w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, lukarna stanowi nadbudowę na dachu z oknem w jej frontowej ścianie. Lukarna przykryta osobną częścią zadaszenia, staje się wyrazistym detalem architektonicznym, niejako odrębnym od pozostałej części dachu. W nachylonej połaci dachowej wprowadza bowiem elementy pionowe, takie jak okno i boczne ściany, przez co staje się pełnoprawnym elementem elewacji, znacznie bardziej wyróżniającym niż okno połaciowe. Lukarny nierzadko wpływają na wygląd bryły budynku, zmieniając najczęściej formę architektoniczną dachu.
Odnosząc zatem przywołane wcześniej rygory planistyczne, dotyczące budynku przy ul. [...], do przeprowadzonych przez skarżącą robót budowlanych, należy dojść do wniosku, że stanowisko SKO i Prezydenta [...] jest w pełni uzasadnione. O ile można zgodzić się ze skarżącą, że w świetle sporządzonych na jej zlecenie opinii architektonicznych, w tym również opinii Zespołu Ekspertów [...]z [...]marca 2020 r., sporna przebudowa nie doprowadziła do istotnej zmiany bryły, sylwety budynku, to jednak nie sposób zaprzeczyć, że w jej wyniku doszło do zasadniczej zmiany ułożenia połaci dachowych, a w konsekwencji, że miała ona znaczący wpływ na kształt dachu budynku.
Wymaga podkreślenia, że w świetle § 86 ust. 8.3. pkt 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 33 m.p.z.p. niedopuszczalna jest nie tylko zmiana wpływająca na rodzaj, ale także kształt dachu budynku przy ul. [...]. Jeżeli chodzi rodzaje dachów wskazać należy, iż powszechnie przyjmuje się, że występują dachy płaskie, jednospadowe, dwuspadowe, wielospadowe, mansardowe i naczółkowe. O takim też podziale (rodzajach) zadaszeń mowa jest w stanowisku skarżącej i przedłożonych przez nią opiniach. Tymczasem, kształt połaci dachowych może przybierać różne formy, w zależności od przyjętych rozwiązań konstrukcyjnych dotyczących zadaszenia obiektu budowlanego, jego funkcji czy sposobu doświetlenia wnętrz. Te ostatnie (konkretne rozwiązania konstrukcyjne) są domeną projektu budowlanego i muszą pozostawać w zgodzie z warunkami planu. Jeśli więc nawet budowa lukarny w połaci dachowej nie ingeruje w to, jaki finalnie rodzaj ma połać dachowa, tzn. czy dach ten jest w dalszym ciągu jednospadowy, dwuspadowy, wielospadowy bądź mansardowy, to z całą pewnością może w zasadniczym stopniu zmienić jego ukształtowanie.
Zdaniem tutejszego Sądu, taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdzie do zmiany geometrii dachu doprowadziły prace zewnętrzne polegające na rozebraniu wielu fragmentów dachu stromego i wykonaniu lukarn pokrytych dachem płaskim (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 475/14, CBOSA) Wyniesienie lukarn ponad dotychczasowe połacie dachowe budynku na potrzeby wprowadzenia elementów pionowych w postaci okien dużych rozmiarów i ich bocznych ścianek wiąże się ze zmianą kąta nachylenia dachu na wielu jego odcinkach, co powoduje, że połać dachu – na wysokości wszystkich podwyższonych lukarn – będzie miała charakter łamany. Można zatem mówić o zasadniczej zmianie układu dachu obiektu, co musiało skutkować istotną zmianą jego kształtu (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 122/15, CBOSA). Opinie architektoniczne przedłożone przez skarżąca zdają się przy tym całkowicie pomijać aspekt liczby i proporcji zrealizowanych lukarn względem wielkości obiektu i powierzchni jego dachu. Zarazem za co najmniej nieadekwatne uznać trzeba zawarte w rzeczonych opiniach wywody, wedle których "Dodane lukarny są mało widoczne i niewielkie w stosunku do płaszczyzny elewacji", co zdaniem jej autora "Pozwala (...) na stwierdzenie, że architektoniczne cechy budynku zostały zachowane" (vide opinia prof. dr hab. inż. arch. J. C. z [...] września 2019 r.). Bez wątpienia rację ma natomiast organ drugiej instancji wskazując, że już sama dokumentacja z wizji lokalnej stanowiącej załącznik do Ekspertyzy technicznej z października 2017r. pozwala na stwierdzenie, że "wystawanie" lukarn z połaci dachowych w tak dużej ich liczbie i o tak znacznych gabarytach wpływa na ukształtowanie dachu. Przemawiają za tym także ustalenia kontroli PINB dotyczące wynikłej z tego zmiany – powiększenia kubatury obiektu o 20,28 m3.
Nieuzasadnione są przy tym zarzuty skargi dotyczące braku jednoznacznego wskazania przez lokalnego prawodawcę na brak możliwość stosowania lukarn w budynku przy ul. [...]. Warto zawrócić uwagę, że przywołane wcześniej zapisy m.p.z.p. (§ 86 ust. 8.5. pkt 2 i pkt 3) stanowczo nakazują zachowanie detalu architektonicznego ww. budynku, posługując się przy tym ich otwartym katalogiem, poprzez użycie skrótu "itp." Wskazany zakres przebudowy zadaszenia budynku skarżącej świadczy natomiast o dodaniu wyrazistych i nowych detali architektonicznych w postaci lukarn, w pewien sposób wyodrębnionych od pozostałej części dachu.
Nie jest również zasadne stanowisko strony skarżącej, która powołuje się na brak możliwości ustalenia oryginalnego wyglądu dachu budynku, z uwagi na skalę jego zniszczeń w czasie działań wojennych. Trzeba bowiem zaznaczyć, że budynek przy ul. [...], został objęty ochroną przewidzianą w [...]., w stanie w jakim zachował się on na dzień uchwalenia planu, tj. na 2010 r. Z tego względu organy słusznie odniosły zmiany dokonane w wyniku przebudowy poddasza do kształtu dachu według stanu istniejącego w dacie sprzed rozpoczęcia spornej inwestycji.
Poczynione rozważania dają asumpt do konkluzji, że organy administracji oparły się na prawidłowych ustaleniach okoliczności faktycznych sprawy, nie naruszając przy tym reguł postepowania, w szczególności wyrażonych w przepisach art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Przedmiot sporu w rozpatrywanej sprawie zasadzał się też raczej na odmiennej ocenie wykonanych robót budowlanych, co odnosi się również do wskazywanych przez skarżącą różnic w protokołach kontroli PINB z 2017 r. i 2019 r., dotyczących kwestii zachowania "geometrii" dachu. W tym kontekście, Sąd nie dopatrzył się wadliwości postępowania organu w postaci niedopuszczenia dowodu z opinii biegłego na powyższą okoliczność. Jest tak dlatego, że w przekonaniu Sądu organy dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym, pozwalającym na dokonanie samodzielnej oceny skutków inwestycji prowadzonej przez skarżącą przez pryzmat postanowień [...]. Ocena ta znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji SKO, którą wedle przedstawionych w niniejszym uzasadnieniu argumentów, należało w pełni podzielić. Dopuszczenie dowodu z opinii biegłego musiałoby zatem polegać na niedopuszczalnym wyręczeniu organu w dokonaniu oceny prawnej przedsięwzięcia z punktu widzenia przepisów prawa lokalnego. Jak natomiast zgodnie przyjmuje się literaturze i orzecznictwie, przedmiotem opinii biegłego mogą być okoliczności dotyczące stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, wobec tego nie jest dopuszczalne powołanie biegłego co do obowiązywania i stosowania oraz wykładni przepisów prawa. Pojęcie wiadomości specjalnych nie obejmuje bowiem reguł wykładni prawa obowiązującego (zob. M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2020; por. też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 lipca 1998r., sygn. akt I PKN 203/98, OSNP 1999/15, poz. 478).
Wymaga powtórzenia, że zdaniem Sądu, przedstawiona w skardze argumentacja nie jest wystarczająca aby przyjąć, że wprowadzone lukarny nie stanowią architektonicznych cech budynku przy ul. [...] w [...]i nie zmieniają kształtu jego dachu. Tymczasem, akurat te wartości podlegały ochronie w świetle § 2 ust. 1 pkt 33, § 86 ust. 8.2., § 86 ust. 8.3. pkt 1 oraz § 86 ust. 8.5. pkt 2 i pkt 3 m.p.z.p., wobec czego organy nie dopuściły się ich błędnej wykładni, ani też wadliwego zastosowania w sprawie.
Należy ponadto podkreślić, że celem i przedmiotem wydawanego przez organ pierwszej instancji zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą powinna być wyłącznie kwestia zgodności inwestycji z [...]. W tych ramach nie mieści się więc problematyka słusznego interesu strony lub interesu społecznego. Poza zapatrywaniem organu pozostaje także kwestia uprzedniego wydania zgody na umieszczenie w dachu budynku jednej lukarny, co zresztą nastąpiło w 1989 r., a zatem jeszcze przed uchwaleniem aktualnego [...]w oparciu o który nastąpiła odmowa wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą.
Zdaniem Sądu organy oceniły sprawę w sposób prawidłowy, a zatem nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło