VII SA/Wa 783/10
WyrokWSA w Warszawie2010-07-06
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Bożena Więch-Baranowska, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, jeśli nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a jedynie ponownej analizy zebranego materiału dowodowego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu pierwszej instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia, jeśli nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Uchylenie decyzji w takiej sytuacji, gdy organ odwoławczy jedynie nakazuje ponowną analizę zebranego materiału dowodowego organowi pierwszej instancji, stanowi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. i uchylanie się od merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Wojewody, która uchyliła decyzję Prezydenta W. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Wojewoda uchylił decyzję organu I instancji, wskazując na wątpliwości co do zgodności inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy oraz sposób sporządzenia projektu zagospodarowania terenu. Skarżący R. K. zarzucił, że odwołującej się M. S. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska(spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego R. K. kwotę 500 zł ( pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Prezydent W. decyzją nr [...] wydaną [...] grudnia 2009 na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 i art. 36 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i udzielił L. i R. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i zbiornika na nieczystości ciekłe na działce nr ewid. [...] w rejonie ulicy [...] w W. Odwołanie od tej decyzji wniosła M. S. zarzucając wydanie decyzji sprzecznej z decyzją o warunkach zabudowy.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną [...] marca 2010 r. na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, iż w jego ocenie zachodzą pewne wątpliwości co do zgodności planowanej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy, z [...] października 2006 r. co do dopuszczalnej ilości kondygnacji budynku.
Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji winien przeanalizować w oparciu o definicję kondygnacji podaną w przepisach Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., czy poddasze, które przewiduje projekt budowlany, nie stanowi w rzeczywistości dodatkowej kondygnacji.
` Poza tym organ podał, że projekt zagospodarowania terenu został sporządzony w sposób umożliwiający jego dekompletację.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł R. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że odwołującej się nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, bowiem jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 138 § 1 organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:.
§
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję umarza postępowanie I instancji albo
3) umarza postępowanie odwoławcze.
§ Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Przytoczona wyżej treść przepisu art. 138 kpa w powiązaniu z art. 15 kpa wprowadzającym zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego oznacza, że każda sprawa administracyjna podlega w wyniku wniesionego odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu.
Dwukrotne rozpoznanie oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, konsekwentnie do tego ukształtowane jest postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej (B. Adamiak, Odwołanie w polskim systemie postępowania administracyjnego, Wrocław 1980, s. 144 i nast.).
Organ odwoławczy zobowiązany jest zatem ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę i nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji.
Przyznane organowi kompetencje kasacyjne (art. 138 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2) stanowią wyjątek od zasady powtórnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej i, zgodnie z utrwalonym w tym zakresie stanowiskiem doktryny i judykatury, niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 kpa.
Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, będzie zatem możliwe, jeżeli postępowanie I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a zatem gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy wprawdzie postępowanie takie zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe. Nie wszystkie przy tym rażące naruszenia przepisów prawa procesowego stwarzać będą podstawę do wydania decyzji kasacyjnej, nie wszystkie bowiem wiązać się będą z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości albo w znacznej części.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy podkreślić, że w ocenie organu odwoławczego ponowne rozstrzygnięcie organu I instancji ma polegać na ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego z uwzględnieniem § 3 pkt 16 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. – celem oceny zgodności projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy.
Uchylenie w tej sytuacji decyzji organu I instancji z zaleceniami, że organ ten winien "ponownie przeanalizować zebrany materiał dowodowy" stoi w oczywistej sprzeczności z treścią art. 138 kpa. Oznacza to bowiem w istocie, ze organ odwoławczy w ramach istniejącego materiału dowodowego nakazuje dokonać ponownego rozstrzygnięcia merytorycznego organowi I instancji, na podstawie istniejącego materiału dowodowego, uchylając się tym samym od ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy we własnym zakresie. To właśnie obowiązkiem organu odwoławczego było rozpoznać odwołanie, a więc dokonać analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego celem wydania orzeczenia co do istoty (art. 138 § 1 kpa). Jeżeli natomiast analiza tego materiału dowodowego prowadziła do wniosku, że został on zebrany z rażącym naruszeniem prawa procesowego, względnie konieczne jest jego uzupełnienie w całości lub w znacznej części, ta okoliczność powinna jednoznacznie wynikać z treści decyzji organu odwoławczego. Tak w niniejszym przypadku jednak się nie stało, stosownych ustaleń w decyzji organu odwoławczego bowiem zabrakło.
Poza powyższym, należy podkreślić, że zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w I instancji służy stronie prawo do wniesienia odwołania.
Tak więc po wpłynięciu odwołania obowiązkiem organu jest w pierwszej kolejności ustalić, czy pochodzi ono od strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Taka ocena jest konieczna z uwagi na zarzuty skarżącego braku po stronie odwołującej się przymiotu strony w przedmiotowym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1c, art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło