VII SA/Wa 784/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 15 października 2010 r. wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. P., S. M. i E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót polegających na zmianie sposobu użytkowania postanawia odmówić A. P. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Na mocy postanowienia Referendarza sądowego z dnia 13 lipca 2010 r., odmówiono A. P. przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Na postanowienie to wpłynął sprzeciw, z tego względu wymienione postanowienie straciło moc, a sprawa przyznania prawa pomocy podległa rozpoznaniu na nowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej ppsa) - przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Zauważyć należy, iż z powołanego art. 246 § 1 wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego co zostanie przez wnioskodawcę wykazane i udowodnione. W dniu 30 czerwca 2010 r. (data prezentaty Sądu) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął złożony przez A. P. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Zarządzeniem z dnia 19 sierpnia 2010 r. wezwano A. P. na podstawie art. 255 ppsa do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W piśmie z dnia 22 września 2010 r. A. P. złożył dodatkowe wyjaśnienia dotyczące jego sytuacji majątkowej. Oceniając sytuację majątkową A. P. przedstawioną w ww. pismach i nadesłanych kserokopiach dokumentów Sąd uznał, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego nie zasługuje na uwzględnienie. Z nadesłanego przez wnioskodawcę wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu oraz ze złożonych w piśmie z dnia 22 września 2010 r. wyjaśnień wynika, iż A. P. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwójką dzieci. Posiada mieszkanie o pow. 105 m2, udział w 6 lokalach mieszkalnych i usługowych, ¼ udziału w działce o pow. 0,45 ha oraz współwłasność samochodu osobowego. Dochód w czteroosobowej rodzinie to 5 000 zł. Prowadzona przez wnioskodawcę działalność gospodarcza, w 2009 r. zamknięta została zyskiem 1500 zł. W uzasadnieniu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podał, iż wnosi o pomoc prawną z uwagi na wielość spraw toczących się przed sądami i organami administracji związanych z ochroną własności wnioskodawcy. Na dowód tego załączył do wniosku o przyznanie prawa pomocy kopię wezwania do wpisu sądowego w sprawie gospodarczej w wysokości 2746 zł. Ponadto, z nadesłanych przez A. P. przy piśmie z dnia 22 września 2010 r. kserokopii dokumentów oraz złożonych w tym piśmie wyjaśnień wynika, że wnioskodawca dokonuje zakupu artykułów spożywczych i chemicznych płacąc za nie około 2000 zł miesięcznie. Opłaty za media (prąd, gaz, światło) kształtują się w wysokości 250 zł miesięcznie, a wydatki na żywność nieprzetworzoną i owoce wynoszą miesięcznie około 500 zł. Dodatkowo wydatki z tytułu szkoły i zajęć dodatkowych dwojga dzieci wynoszą około 500 zł miesięcznie. Natomiast przedstawiając swoje zobowiązania A. P. wskazał, iż został wezwany do zapłaty zaległości wynikającej z nieopłacania opłat związanych z mieszkaniem, która na dzień 12 lipca 2010 r. wynosi 26 863,49 zł. Ponadto, oświadczył, że w związku z wakacjami koszt pobytu dzieci i rodziny na wakacjach wyniósł około 8000 zł. Kwota ta została pokryta z "(...) zaciągniętych zobowiązań wobec innych osób i pozostaje do spłaty". W ocenie Sądu okoliczności przedstawione przez A. P. wskazują, że strona nie pozostaje w trudnej sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby ją do przyznania prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, iż przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. W niniejszej sprawie nie można natomiast uznać, że wnioskodawca nie posiada środków na zaspokojenie własnych potrzeb życiowych, skoro np. znajduje środki w wysokości około 8000 zł na zorganizowanie rodzinie wypoczynku. Z tych względów uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony, bowiem nie wykazała ona, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy. Należy również zauważyć, że skarżący w niniejszej sprawie występuje solidarnie z dwoma innymi osobami stąd wszelkie koszty związane z prowadzeniem sprawy rozkładają się na wszystkich skarżących. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.