VII SA/Wa 785/19
WyrokWSA w Warszawie2019-11-13
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Wojciech Sawczuk, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo stwierdzenia naruszenia prawa, jest uzasadniona w sytuacji, gdy od wydania decyzji upłynął znaczny okres czasu, a naruszenie nie wywołało skutków niemożliwych do zaakceptowania w państwie prawnym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego była prawidłowa. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że mimo naruszenia prawa przy wydaniu pierwotnej decyzji (np. poprzez złożenie nieprawdziwego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością), upływ czasu oraz brak wywołania skutków niemożliwych do zaakceptowania w państwie prawnym (np. utrudnień w realizacji inwestycji drogowej, czy znaczących negatywnych skutków społeczno-gospodarczych) wykluczały stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. L. i M. L.-M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku biurowego. Pierwotna decyzja Prezydenta z 2006 r. była przedmiotem wieloletniego postępowania administracyjnego i sądowego, w którym kwestionowano jej zgodność z prawem, w szczególności w zakresie usytuowania miejsc parkingowych i zbiorników retencyjnych na terenie wyłączonym z decyzji o warunkach zabudowy. Ostatecznie GINB, po uchyleniu wcześniejszych decyzji Wojewody, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta, uznając, że naruszenia prawa nie miały charakteru rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z uwagi na upływ czasu i brak negatywnych skutków społeczno-gospodarczych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. L. – M. i M. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
1. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") decyzją z [...] r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., uchylił decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] r., znak:
[...] , i jednocześnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji P.W. nr [...] z [...] r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. P. W. (dalej: "Prezydent") decyzją nr [...] z [...] r., znak: [...] , zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "inwestor") pozwolenia na budowę budynku biurowego wraz z elementami zagospodarowania terenu na działkach nr ewid. [...] i [...] (d. 14) z obrębu [...] przy ul. [...] w W..
W dniu [...] stycznia 2008 r. M. L. i M. L.-M. (dalej: "skarżący") wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. decyzji P. W. z [...] września 2006 r.
Po rozpatrzeniu wniosku skarżących, Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta z [...] r., a postanowieniem nr [...] z [...] r. wstrzymał wykonanie kwestionowanej decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania inwestora, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] r. utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] r. Powyższa decyzja GINB została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. .
Wyrokiem z [...] marca 2010 r. w sprawie o sygn. akt: [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji wskazując, że przede wszystkim należy rozważyć, czy faktycznie w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących, a zatem czy przysługuje im przymiot strony.
W wyniku skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z [...] października 2011 r., sygn. akt II OSK 1492/10, uchylił ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że "analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie, stan faktyczny przyjęty w decyzjach organów obu instancji, jak również stanowiska przedstawione przez uczestników i inwestora pozwalają uznać, że nie jest sporne w szczególności ustalenie co do tego, iż odległość przedmiotowego budynku od granicy działki sąsiedniej wynosi od 3,75 do ponad 4 metrów. [...] w rozpatrywanej sprawie uczestnikom postępowania przysługuje status strony, który uprawniał ich do zainicjowania postępowania nieważnościowego, a następnie udziału w nim."
Po ponownym rozpatrzeniu skargi inwestora, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z [...] czerwca 2012 r., sygn. akt: VII SA/Wa 166/12, uchylił decyzję GINB z [...] września 2009 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z[...] kwietnia 2009 r., podnosząc, że wyjaśnienia wymaga, czy stwierdzone w postępowaniu naruszenia prawa mają charakter rażący, a przez to, czy uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji.
W toku ponownie prowadzonego postępowania Wojewoda [...] decyzją nr [...] z [...] stycznia 2013 r. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta nr [...] z [...] września 2006 r.
Po rozpoznaniu odwołania inwestora, GINB decyzją z [...] października 2013 r. uchylił decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] stycznia 2013 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na brak właściwego ustalenia kręgu stron w postępowaniu przeprowadzonym przez Wojewodę [...] .
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na ww. decyzję GINB z [...] października 2013 r. złożył inwestor.
Po rozpatrzeniu ww. skargi inwestora, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. prawomocnym wyrokiem z [...] maja 2014 r., wydanym w sprawie o sygn. akt: VII SA/Wa 2657/13, oddalił skargę inwestora na decyzję GINB z [...] października 2013 r.
3. Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda [decyzją nr [...] z [...] czerwca 2018 r. stwierdził, że decyzja Prezydenta nr [...] z [...]września 2006 r. została wydana z naruszeniem prawa, lecz odmówił stwierdzenia jej nieważności z uwagi na upływ czasu.
Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.; dalej: "pr.bud.").
W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzja Prezydenta została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 pr.bud. w związku z naruszeniem § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.; dalej: "rozporządzenie"). Ponadto zaskarżona decyzja jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa z uwagi na niezastosowanie przez organ dyspozycji art. 35 ust. 3 pr.bud.
Dodatkowo organ wyjaśnił, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją Prezydenta przewiduje usytuowanie zbiorników retencyjnych i części parkingów w pasie drogowym projektowanej ulicy [...]. W decyzji Prezydenta nr [...] z [...] marca 2006 r. o warunkach zabudowy wskazano, że teren oznaczony na załączniku nr 1 literami A-D-E-F-A i objęty wydaną przez Wojewodę [...] w dniu [...] grudnia 2005 r. decyzją o ustaleniu lokalizacji dla inwestycji budowy drogi ekspresowej N-S, zostaje wyłączony z zakresu objętego ww. decyzją o warunkach zabudowy. W tej sytuacji Wojewoda [...] uznał, że niedopuszczalne było zatwierdzenie projektu budowlanego przewidującego usytuowanie miejsc parkingowych oraz zbiorników retencyjnych na terenie oznaczonym w decyzji o warunkach zabudowy literami A-D-E-F-A.
Organ podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w uzasadnieniu wyroku z [...] czerwca 2012 r., sygn. akt: [...] , wskazał, że w opinii z [...] maja 2006 r. wykonawcy projektu przebudowy ul. P. stwierdzono brak technicznych przeciwwskazań do wykonania 10 miejsc parkingowych w zatoce drogi. Zdaniem organu pierwszej instancji ww. opinia wskazuje jedynie na techniczną możliwość lokalizacji miejsc parkingowych, nie stanowi natomiast dokumentu, na podstawie którego możliwe byłoby wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dla obszaru wyłączonego z zakresu objętego decyzją o warunkach zabudowy. Ponadto powyższa opinia odnosi się jedynie do miejsc parkingowych, a nie do zbiorników retencyjnych.
W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Wojewody [...] organ architektoniczno-budowlany rażąco naruszył art. 35 ust. 1 pkt 1 pr.bud. poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego niezgodnego z decyzją o warunkach zabudowy oraz decyzją z 29 grudnia 2005 r. o ustaleniu lokalizacji dla inwestycji budowy drogi ekspresowej [...] od węzła [...] do węzła [...] w W. Rażąco naruszono także art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 pr.bud.
Wojewoda [...] uznał jednak, że stwierdzenie nieważności decyzji po upływie niemal 12 lat od wydania pozostawałoby w opozycji do fundamentalnej zasady pewności obrotu. Powyższe stanowisko znalazło odzwierciedlenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 702), w którym uznano art. 156 § 2 k.p.a. za niezgodny z art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a jednocześnie decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy.
4. Pismem z [...] lipca 2018 r. inwestor złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Odwołująca się spółka zarzuciła decyzji:
rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 in fine i art. 16 § 1 zd. 1 i zd. 2 k.p.a. interpretowanego a contrario poprzez uznanie, że przy wydaniu decyzji nr [...] doszło do rażącego naruszenia prawa stanowiącego podstawę do stwierdzenia nieważności, bowiem organ nie udowodnił powoływanych w uzasadnieniu uchybień i naruszeń prawa;
naruszenie § 12 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 9 pr.bud. interpretowanego a contrario poprzez błędne przyjęcie odległości na "stronie zachodniej", bowiem dyspozycja normy § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia została zachowana, a pkt. 2 tego ustępu nie ma zastosowania w przedmiotowym stanie rzeczy;
naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 pr.bud. poprzez błędne i bezzasadne prawnie przyjęcie braku zgodności pomiędzy decyzją nr [...] a zatwierdzonym nią projektem budowlanym albowiem projekt budowlany nie jest sprzeczny z przepisami techniczno-budowlanymi oraz nie występują przesłanki negatywne wydania decyzji o pozwoleniu na budowę;
naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.
5. Odwołanie od ww. decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r. złożyli również skarżący, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta nr [...]. Decyzji Wojewody [...] skarżący zarzucili naruszenie:
1) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6, 7, 7b, 8 § 1, 9 i 12 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że upływ 10 lat od wydania decyzji Prezydenta może uzasadniać odmowę stwierdzenia jej nieważności i tym samym "zalegalizować" inwestycję zrealizowaną niezgodnie z prawem;
2) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 i pkt 6 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wykazania, że decyzja Prezydenta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów, podczas gdy z uzasadnienia wynika, że podstawą decyzji Wojewody [...] było stwierdzenie rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 pr.bud. z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia.
6. Po rozpatrzeniu ww. odwołań, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 4 lutego 2019 r. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 2006 r.
Organ drugiej instancji wydał ww. rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096).
Organ odwoławczy wyjaśnił, że analiza projektu zagospodarowania terenu oraz załącznika nr 1 do decyzji Prezydenta z [...] marca 2006 r. o ustaleniu warunków zabudowy wykazała, że na części nieruchomości inwestycyjnej oznaczonej na ww. załączniku nr 1 literami A-D-E-F-A (która nie jest objęta ww. decyzją o ustaleniu warunków zabudowy), zaprojektowano 10 miejsc postojowych oraz 2 zbiorniki wód opadowych V=45m3.
Tym samym organ stwierdził, że kontrolowana decyzja Prezydenta z [...] września 2006 r. została wydana z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 3 pr.bud. Inwestor nie dysponował bowiem decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania dla tej części nieruchomości inwestycyjnej, na której przewidziano realizację 10 miejsc postojowych oraz 2 zbiorników wód opadowych.
W ocenie GINB powyższe naruszenie nie nosi znamion rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ wyjaśnił, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę realizacja miejsc postojowych do 10 stanowisk włącznie wymagała jedynie zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 pr.bud.), zaś w aktualnym stanie prawnym realizacja tego rodzaju zamierzenia inwestycyjnego nie wymaga ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 30 ust. 1 pr.bud.). W związku z powyższym, nie sposób uznać, że przedstawione uchybienie wywołuje niemożliwe do zaakceptowania skutki społeczno-gospodarcze.
Odnośnie do uchybienia polegającego na nieuzyskaniu przez inwestora decyzji o ustaleniu warunków zabudowy na realizację zbiorników wód opadowych należy zwrócić uwagę, że Prezydent był jednocześnie organem zatwierdzającym projekt budowlany i udzielającym pozwolenia na budowę spornej inwestycji oraz organem właściwym w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Tym samym można przyjąć, że organ wydał zgodę na zagospodarowanie nieruchomości inwestycyjnej zbiornikami wód opadowych.
Organ odwoławczy nie stwierdził również naruszenia wymogów nieprzekraczalnej linii zabudowy, wielkości wskaźnika powierzchni zabudowy, wysokości zabudowy oraz geometrii dachu.
Odnosząc się do zarzutu wydania kontrolowanej decyzji Prezydenta z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, GINB wyjaśnił, że na projekcie zagospodarowania terenu nie została zwymiarowana odległość projektowanego budynku biurowego od działki należącej do skarżących. Z projektu tego oraz pomiarów własnych wynika jednak, że kontrolowana decyzja Prezydenta z [...] września 2006 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 2 pr.bud. w zw. z § 12 ust. 1 rozporządzenia.
Mając na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z [...] października 2011 r., sygn. akt [...] GINB wyjaśnił, że część spornego budynku biurowego usytuowana w odległości 3,75 m od granicy działki skarżących nie posiada otworów okiennych. Otwory okienne znajdują się w tej części spornego budynku, która usytuowana jest w odległości ponad 4,0 m od granicy działki skarżących. W ocenie organu odwoławczego nie sposób przyjąć, że kontrolowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia.
7. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący pismem z [...] marca 2019 r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji GINB oraz poprzedzającej ją decyzji i stwierdzenie, że decyzja Prezydenta wygasła z mocy prawa. Skarżący wnieśli ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Dodatkowo, skarżący wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie:
przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud. - poprzez przyjęcie, że nie doszło do wygaśnięcia z mocy prawa decyzji Prezydenta i braku umorzenia postępowania odwoławczego z tej przyczyny;
art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud. poprzez przyjęcie, że złożenie nieprawdziwego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - nie nosi skutku rażącego naruszenia prawa, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 pr.bud., w sytuacji gdy inwestor takiego prawa nie posiadał;
art. 8 k.p.a. ustanawiającym zasadę zaufania uczestników prowadzonego postępowania do władzy publicznej oraz braku odstępstw od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym;
art. 11 k.p.a., tj. zasady wyjaśnienia stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy;
art. 12 §1 k.p.a., tj. niezwłocznego załatwiania spraw administracyjnych oraz
naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 pr.bud. poprzez niewłaściwą interpretację i przyjęcie, że złożenie nieprawdziwego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - nie nosi skutku rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
8. Odpowiadając w dniu [...] kwietnia 2019 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane w jej uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżących pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
9. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma dokonać kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu.
Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
10. Sąd oddalił skargę uznając, że argumenty w niej podniesione nie są przekonujące i nie uzasadniają uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2019 r.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w związku z art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 pr.bud. Zdaniem skarżących naruszenie prawa polegało na przyjęciu, że nie doszło do wygaśnięcia z mocy prawa decyzji Prezydenta o pozwoleniu na budowę i w związku z tym organ drugiej instancji nie umorzył – choć powinien – postępowania odwoławczego ze względu na jego bezprzedmiotowość.
Zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę przedstawiony zarzut nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż w okolicznościach sprawy nie wystąpiła podstawowa przesłanka stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, tj. jej bezprzedmiotowość. Pojęcie bezprzedmiotowości najczęściej analizowane w kontekście art. 105 § 1 k.p.a. oznacza, że w określonej sprawie administracyjnej nie występuje lub wygasł co najmniej jeden z elementów kluczowych dla badanego stosunku prawnego: element podmiotowy bądź przedmiotowy danego stosunku. Mówiąc ściślej, z bezprzedmiotowością mamy do czynienia, gdy określona osoba nie może być lub przestała spełniać warunki uznania jej za stronę postępowania, albo też gdy przedmiot postępowania, tzn. określona rzecz lub określone zachowania ludzi nie posiadają cech objętych normą prawną i wiążących się z konkretnymi konsekwencjami prawnymi, bądź gdy na skutek zmiany stanu faktycznego albo stanu prawnego niemożliwe staje się wykonanie decyzji (patrz: J. Borkowski, Komentarz do art. 162 k.p.a., Nb 3, w: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. B. Adamiak, J. Borkowski, 13. wydanie, Warszawa 2014, str. 700).
W rozpatrywanej sprawie tak rozumiana bezprzedmiotowość nie występuje. Strony postępowania, co obejmuje również skarżących uczestniczących w postępowaniu na prawach strony, pozostają nadal aktywne i ich status nie uległ zmianie. Nie można też twierdzić, że doszło do zmiany przedmiotu postępowania. Jest bowiem oczywiste, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę budynku biurowego położonego przy ul. [...] w W. samo wybudowanie i rozpoczęcie użytkowania budynku nie powoduje, że bezprzedmiotowym staje się udzielone inwestorowi pozwolenie na budowę. Przecież skarżący kwestionują zgodność z prawem tego pozwolenia i domagają się właśnie usunięcia decyzji Prezydenta. W. z obrotu prawnego. Nie można zatem twierdzić, że pozwolenie na budowę wygasło z uwagi na jego wady prawne lub ze względu na upływ czasu od jego wydania. W rozpatrywanej sprawie nie ma bowiem zastosowania art. 37 ust. 1 i ust. 2 pr.bud.
Nie można również twierdzić, że w sprawie doszło do bezprzedmiotowości w jakimś potocznym rozumieniu tego terminu. Inwestycja realizowana na podstawie kwestionowanego pozwolenia na budowę istnieje i jest użytkowana, a pozwolenie na użytkowanie zostało wydane z uwzględnieniem pozwolenia na budowę. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, że z jakichś względów doszło do zniknięcia lub ustania, któregokolwiek z elementów przedmiotowych, włącznie z uprawnieniem i obowiązkami inwestora, a także kompetencjami organów administracji architektoniczno-budowlanej, mającymi zastosowanie w przypadku rozpatrywanej inwestycji.
Skoro zatem nie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością decyzji o pozwoleniu na budowę nie można twierdzić, że decyzja ta wygasła. Tym samym, nietrafny jest zarzut, że nieuwzględnienie wygaśnięcia decyzji przez organ prowadzący postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji, stanowi naruszenie prawa.
11. Niezasadny jest również drugi kluczowy zarzut podnoszony przez skarżących, a mianowicie, że odmowa przez organ drugiej instancji stwierdzenia nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa stanowi sama w sobie naruszenie prawa uzasadniające uchylenie decyzji GINB z [...] lutego 2019 r.
Należy podkreślić dwie podstawy przedstawionego stanowiska Sądu: zasadniczą konstrukcję nieważności decyzji oraz konkretne fakty rozpatrywanej sprawy. W odniesieniu do pierwszego aspektu sprawy należy pamiętać, że w świetle nauki prawa oraz wieloletniego orzecznictwa sadów administracyjnych, jeśli przesłanką nieważności ma być rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), to niezbędne jest wykazanie, że zostały spełnione łącznie trzy przesłanki: (1) oczywistość naruszenia prawa, (2) charakter przepisu, który został naruszony oraz (3) racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli niemożność zaakceptowania w praworządnym państwie skutków, które wywołuje kwestionowana decyzja. Co ważniejsze, wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale muszą być jasno wskazane (patrz np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt [...] ).
W rozpatrywanej sprawie skarżący akcentują oczywistość naruszenia prawa polegającą na złożeniu nieprawidłowego oświadczenia przez inwestora o przysługującym mu prawie do dysponowania na potrzeby inwestycji, zwłaszcza dla celów budowy miejsc parkingowych oraz zbiorników retencyjnych, takim terenem, do którego inwestor nie posiadał wystarczających praw. Skarżący nie kwestionowali przy tym tezy, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie taki przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skarżący nie wzięli jednak pod uwagę faktu, że warunkiem stwierdzenia nieważności jest również wskazanie skutków faktycznych lub prawnych, które musi wywoływać decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo. Muszą to być skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.
Biorąc pod uwagę ostatnią z trzech kluczowych przesłanek nieważności decyzji należy stwierdzić, że zgodnie ze stanowiskiem organu drugiej instancji nie można uznać za rażące naruszenie prawa wydania pozwolenia na budowę na podstawie nieprawidłowo złożonego oświadczenia inwestora o prawie do zagospodarowania terenu oznaczonego w załączniku nr 1 do decyzji Prezydenta . W.nr [...] z [...] marca 2006 r. o warunkach zabudowy literami A-D-E-F-A. Rzeczywiście, teren ten objęty był wydaną przez Wojewodę [...] w dniu [...] grudnia 2005 r. decyzją o ustaleniu lokalizacji dla inwestycji budowy drogi ekspresowej [...] i był wyłączony z zakresu objętego ww. decyzją o warunkach zabudowy przedmiotowej inwestycji. Realizacja na tym terenie spornych miejsc parkingowych i zbiorników retencyjnych nie utrudniła jednak w żaden sposób wykonania inwestycji drogowej, ani też nie wymusiła zmian tej inwestycji. Oczywisty błąd inwestora nie spowodował zatem skutków, które w świetle doświadczeń kilkunastu lat musiałyby być uznane za niedopuszczalne w praworządnym państwie. Z tego względu, zdaniem Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, stanowisko GINB wyrażone w zaskarżonej decyzji nie może być uznane za sprzeczne z prawem.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że drugi kluczowy zarzut sformułowany w skardze zaakceptowania przez organ rażącego naruszenia prawa jest nietrafny i nie może stanowić uzasadnienia dla uchylenia zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę jest w pełni świadom tego, że zaprojektowanie i wykonanie przez inwestora przedmiotowego budynku biurowego wraz z 10 miejscami parkingowymi i pozostałą częścią infrastruktury może skutkować dla skarżących rozmaitymi codziennymi niedogodnościami. Podkreślane na rozprawie liczne przypadki niewłaściwego parkowania samochodów, których właściciele korzystają budynku biurowego objętego pozwoleniem na budowę, nie mogą wszakże stanowić podstawy uznania, że w postępowaniu prowadzącym do wydania pozwolenia na budowę doszło do rażącego naruszenia prawa przez P. W. Należy bowiem pamiętać, że decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę powinna być wydana, jeśli określone w przepisach ustawy oraz przepisach aktów wykonawczych warunki lokalizacji obiektu budowlanego zostały spełnione. Takim warunkiem nie jest natomiast przewidywana (antycypowana) liczba pojazdów mechanicznych, których właściciele będą poszukiwali miejsc parkingowych w rejonie projektowanego budynku biurowego. Skoro zatem nie można zarzucić Prezydentowi działania niezgodnego z prawem, to tym bardziej odmowa stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę nie uzasadnia zarzutu nielegalności.
12. Badając zaskarżoną decyzję Sąd nie dopatrzył się również takiego naruszenia przez GINB przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy pamiętać, że zaskarżona decyzja stanowi akt wydany po ponad dziesięciu latach postępowania w sprawie nieważności pozwolenia na budowę z [...] września 2006 r. i że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę było już wcześniej trzykrotnie kontrolowane przez sądy administracyjne. W takim kontekście zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności niezgodności działań organu ze standardami wyrażonymi w art. 8, 11 i 12 k.p.a. musiałby wskazywać na niezwykłe błędy popełnione przez organ odwoławczy. Takich błędów Sąd się nie dopatrzył i w związku z tym uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Należy przy tym podkreślić, że sposób prowadzenia postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako organ odwoławczy wskazuje na staranne rozpatrzenie sprawy. GINB rozpoznając odwołania skarżących oraz inwestora od decyzji Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r. nie ograniczył się do utrzymania w mocy rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ale uchylił tę decyzję, a jednocześnie po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania dowodowego orzekł co do istoty sprawy odmawiając stwierdzenia nieważności. Nie ma zatem podstaw, aby uznać postępowanie prowadzone przez organ drugiej instancji za naruszające przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
13. Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa znajdujących zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga niezasadna.
Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło