VII SA/Wa 790/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-14

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Halina Kuśmirek, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowolnej przebudowy budynku mieszkalnego, która nie stanowi budowy w rozumieniu Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego powinny stosować przepisy dotyczące budowy (art. 48 i 49b Prawa budowlanego) czy przepisy dotyczące przebudowy (art. 50 i 51 Prawa budowlanego)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja kasatoryjna organu odwoławczego była słuszna, choć argumentacja organów obu instancji nie została w pełni podzielona. W przypadku samowolnej przebudowy budynku mieszkalnego, która nie mieści się w definicji budowy, organy nadzoru budowlanego powinny stosować przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 i 49b Prawa budowlanego, które dotyczą budowy obiektu budowlanego lub jego części.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego w zakresie samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego. Organ I instancji odmówił zatwierdzenia, wskazując na naruszenie planu miejscowego w zakresie linii zabudowy. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że należy zastosować art. 48 Prawa budowlanego, ale nie zebrał wystarczającego materiału do orzeczenia o rozbiórce. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie przepisów postępowania i przekroczenie granic odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu II instancji za słuszną, ale wskazując na błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego w zakresie samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r., Nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 49 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego A. i A. N. w zakresie samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w W. stanowiącej działkę nr ew. [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu organ podał, że w prowadzonym postępowaniu w ramach nadzoru budowlanego w sprawie samowolnej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wstrzymano samowolnie prowadzone roboty budowlane i nakazano wykonanie niezbędnych zabezpieczeń oraz zobowiązano właściciela budynku do przedłożenia stosowych dokumentów. Nadbudowa i rozbudowa zostały wykonane w 2002 r, a więc w czasie gdy obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego osiedla [...], zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady dzielnicy Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. Zgodnie z pkt 2.5 ustaleń ogólnych nieprzekraczalną linię zabudowy należy przyjmować= 5 m od linii rozgraniczającej ulic. Plan ten obowiązywał do czasu uchwalenia nowego planu z dnia [...] października 2006 r. zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta [...] nr [...], który w § 9 pkt 1 lit C przewiduje, że nieprzekraczalna linia zabudowy wynosi 5 m. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że wiatrołap i "podcień" budynku,na którym znajduje się taras przekracza wyznaczoną linię zabudowy o 3,74 m. W związku z powyższym rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego narusza ustalenia planów w zakresie przekroczenia linii zabudowy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. N., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie podjęto czynności w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, natomiast błędnie wydano decyzję na podstawie art. 49 ust. 4 ww. ustawy. Zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie w związku z ustaleniem niespełnienia jednej z przesłanek legalizacyjnych organ zobowiązany jest zastosować art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a więc orzec o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Organ I instancji ustalił, że usytuowanie rozbudowanej części budynku pozostaje w sprzeczności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...], jednakże zgromadzony w sprawie materiał nie pozwala stwierdzić jaka część rozbudowy jest niezgodna z zapisami planu i w stosunku do jakiej jej części należałoby zastosować nakaz rozbiórki. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. N. zarzucając naruszenie art. 139 k.p.a., albowiem zaskarżona decyzja w sposób niekorzystny dla odwołującego się określa jego prawa. Skarżąca zarzuciła przekroczenie granic odwołania, gdyż strona nie formułowała zarzutu rozbiórki oraz zmianę przedmiotu postępowania, które toczy się z wniosku strony o legalizację samowoli, a nie o rozbiórkę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Decyzja kasatoryjna wydana przez organ odwoławczy jest słuszna, choć argumentacji przedstawionej tak w decyzji odwoławczej jak i decyzji organu I instancji, Sąd administracyjny w dużej mierze nie podziela. Z całą pewnością jednak materiał dowodowy zebrany w sprawie nie został wnikliwie oceniony przez organ I instancji, tak pod względem faktycznym, jak i prawnym. Organ I instancji na podstawie art. 49 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego dokonanej samowolnie rozbudowy i nadbudowy budynku przy ul. [...], bowiem inwestycja ta pozostaje w sprzeczności z ustaleniami planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego z 1992r. - w części dotyczącej nieprzekraczalnej linii zabudowy. Organ II instancji uznał, iż w stosunku do zaistniałej nadbudowy i rozbudowy budynku przy ul. [...] należy zastosować art. 48 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1994r. Jednakże postępowanie przeprowadzone w ramach przepisu art. 48 może dotyczyć jedynie takiego zakresu obiektu, jaki został wybudowany niezgodnie z przepisami prawa. Ponadto organ ton powołał się na przepis art. 30 ust. 4 kpa i uznał, iż A. i A. N. nabywając nieruchomość przejęli wszelkie prawa i zobowiązania związane z usytuowaniem budynku mieszkalnego. Organ I przyjął, iż w 2002 roku nastąpiła rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego. Do wniosku tego doszedł porównując ilość kondygnacji i zakres projektu budowlanego z 1990 roku. Jednakże organ ten pominął zasadniczy dowód w postaci inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej sporządzonej prawdopodobnie przy oddawaniu obiektu do użytku. Inwentaryzacja sporządzona została [...]. 02. 1993r. W aktach sprawy znajduje się również zaświadczenie Wydziału Architektury Urzędu Dzielnicy Gminy [...] z [...]. IV. 1993r. potwierdzającą zgodność planu inwentaryzacyjnego ze stanem istniejącym w terenie. Z zaświadczenia tego wynikają identyczne dane obiektu jak podane w inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej z [...].02.1993r. Organ w zaświadczeniu przyjął - łączną powierzchnię użytkową obiektu na 265,1m 2 , powierzchnię zabudowy -164,9m 2, i kubaturą- 1180m3. Z załączonych więc archiwalnych dokumentów wynika, iż inwestor wznosząc w latach dziewięćdziesiątych budynek przy ul. [...], dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego. Wybudowane i oddane do użytku w 1993r. budynek mieszkalny miał znaczenie zwiększone gabaryty aniżeli wynikało to z projektu budowlanego. Taki obiekt został przyjęty do użytkowania przez organ architektoniczno -budowlany , w okresie obowiązywania ustawy - prawo budowlane z 1974 roku. Z tego względu sprawdzając samowolną budowę obiektu przy ul. [...] dokonaną w latach 2000 - ych organy nadzoru budowlanego winny porównać aktualny jego stan nie z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę, lecz z dokumentacją powstałą w 1993r. przy oddawaniu obiektu do użytku. Przedstawiony przez ostatnich właścicieli projekt architektoniczno - budowlany z sierpnia 2008 roku nie odbiega w dużym stopniu od inwentaryzacji z 1993 roku. Powierzchnia zabudowy w 1993r wynosiła 164,9m2, - obecnie 170,8m , a kubatura obiektu jak wynika z przedstawionych danych była większa w roku 1993, a niżeli obecnie. Zwiększona została obecnie jedynie powierzchnia użytkowa obiektu. Z porównania natomiast obu tych dokumentów wynika, iż gabaryty odnośnie danych ścian obiektu oraz jego wysokości pozostały w zasadzie niezmienione. W związku z taka sytuacją trudno mówić o rozbudowie lub nadbudowie budynku mieszkalnego, jak przyjął to organ architektoniczno - budowlany. Ponieważ zwiększyły się parametry użytkowe budynku można jedynie uznać, iż była to przebudowa budynku mieszkalnego w rozumieniu art. 3 pkt 7a prawa budowlanego z 1994r. W świetle zaś art. 3 pkt 6 tej ustawy przebudowa obiektu nie mieści się w definicji budowy. Przy ustalaniu zakresu samowolnie wykonanych prac po 2000r. organ może posiłkować się pismem byłych właścicieli budynku z [...].10.2007r - którzy zgłosili zakres wykonanych przez siebie prac budowlanych. Dotyczą one remontu dachu i adaptacji części strychu na pomieszczenia użytkowo - mieszkalne. Oczywiście pisma z [...].10. 2007r nie może traktować jako zgłoszenia budowy. W oparciu o wyliczone w nim prace budowlane tylko część z nich można byłoby potraktować jako remont budynku. Niektóre jednak prace jak podniesienie komina wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro zaś art. 48 i 49 b ustawy odnosi się do budowy obiektu budowlanego lub jego części, a dokonana została po 2000 roku przebudowa budynku w tej sprawie zdaniem Sądu administracyjnego winny mieć zastosowanie art. 50 i 51 prawa budowlanego z 1994r. Jest to bowiem przypadek inny aniżeli określone w art. 48 i 49b ustawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wydana przez organ odwoławczy - decyzji kasatoryjna odpowiada prawu i skargę jako niezasadną - oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło