VII SA/Wa 790/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-14
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Halina Kuśmirek, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowolnej przebudowy budynku mieszkalnego, która nie stanowi budowy w rozumieniu Prawa budowlanego, organy nadzoru budowlanego powinny stosować przepisy dotyczące budowy (art. 48 i 49b Prawa budowlanego) czy przepisy dotyczące przebudowy (art. 50 i 51 Prawa budowlanego)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja kasatoryjna organu odwoławczego była słuszna, choć argumentacja organów obu instancji nie została w pełni podzielona. W przypadku samowolnej przebudowy budynku mieszkalnego, która nie mieści się w definicji budowy, organy nadzoru budowlanego powinny stosować przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48 i 49b Prawa budowlanego, które dotyczą budowy obiektu budowlanego lub jego części.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego w zakresie samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego. Organ I instancji odmówił zatwierdzenia, wskazując na naruszenie planu miejscowego w zakresie linii zabudowy. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że należy zastosować art. 48 Prawa budowlanego, ale nie zebrał wystarczającego materiału do orzeczenia o rozbiórce. Skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie przepisów postępowania i przekroczenie granic odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu II instancji za słuszną, ale wskazując na błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego w zakresie samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia
[...] grudnia 2008 r., Nr [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca
1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze
zm.) w związku z art. 49 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z
2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego A. i
A. N. w zakresie samowolnie dokonanej rozbudowy i nadbudowy budynku
mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w W. stanowiącej
działkę nr ew. [...] z obrębu [...].
W uzasadnieniu organ podał, że w prowadzonym postępowaniu w ramach nadzoru budowlanego w sprawie samowolnej rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] wstrzymano samowolnie prowadzone roboty budowlane i nakazano wykonanie niezbędnych zabezpieczeń oraz zobowiązano właściciela budynku do przedłożenia stosowych dokumentów. Nadbudowa i rozbudowa zostały wykonane w 2002 r, a więc w czasie gdy obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego osiedla [...], zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady dzielnicy Gminy [...] z dnia
[...] grudnia 1992 r. Zgodnie z pkt 2.5 ustaleń ogólnych nieprzekraczalną linię zabudowy
należy przyjmować= 5 m od linii rozgraniczającej ulic. Plan ten obowiązywał do czasu
uchwalenia nowego planu z dnia [...] października 2006 r. zatwierdzonego uchwałą Rady
Miasta [...] nr [...], który w § 9 pkt 1 lit C przewiduje,
że nieprzekraczalna linia zabudowy wynosi 5 m. Z przedłożonej dokumentacji wynika,
że wiatrołap i "podcień" budynku,na którym znajduje się taras przekracza wyznaczoną
linię zabudowy o 3,74 m. W związku z powyższym rozbudowa i nadbudowa budynku
mieszkalnego narusza ustalenia planów w zakresie przekroczenia linii zabudowy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A. N., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie podjęto czynności w trybie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, natomiast błędnie wydano decyzję na podstawie art. 49 ust. 4 ww. ustawy. Zdaniem organu II instancji, w przedmiotowej sprawie w związku z ustaleniem niespełnienia jednej z przesłanek legalizacyjnych organ zobowiązany jest zastosować art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a więc orzec o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części. Organ I instancji ustalił, że usytuowanie rozbudowanej części budynku pozostaje w sprzeczności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...], jednakże zgromadzony w sprawie materiał nie pozwala stwierdzić jaka część rozbudowy jest niezgodna z zapisami planu i w stosunku do jakiej jej części należałoby zastosować nakaz rozbiórki.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła A. N. zarzucając naruszenie art. 139 k.p.a., albowiem zaskarżona decyzja w sposób niekorzystny dla odwołującego się określa jego prawa. Skarżąca zarzuciła przekroczenie granic odwołania, gdyż strona nie formułowała zarzutu rozbiórki oraz zmianę przedmiotu postępowania, które toczy się z wniosku strony o legalizację samowoli, a nie o rozbiórkę.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr
153, poz. 1270 z późn. zm.).
Decyzja kasatoryjna wydana przez organ odwoławczy jest słuszna, choć
argumentacji przedstawionej tak w decyzji odwoławczej jak i decyzji organu I instancji, Sąd administracyjny w dużej mierze nie podziela. Z całą pewnością jednak materiał dowodowy zebrany w sprawie nie został wnikliwie oceniony przez organ I instancji, tak pod względem faktycznym, jak i prawnym.
Organ I instancji na podstawie art. 49 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego dokonanej samowolnie rozbudowy i nadbudowy budynku przy ul. [...], bowiem inwestycja ta pozostaje w sprzeczności z ustaleniami planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego z 1992r. - w części dotyczącej nieprzekraczalnej linii zabudowy.
Organ II instancji uznał, iż w stosunku do zaistniałej nadbudowy i rozbudowy budynku przy ul. [...] należy zastosować art. 48 ust. 2 ustawy prawo budowlane z 1994r. Jednakże postępowanie przeprowadzone w ramach przepisu art. 48 może dotyczyć jedynie takiego zakresu obiektu, jaki został wybudowany niezgodnie z przepisami prawa. Ponadto organ ton powołał się na przepis art. 30 ust. 4 kpa i uznał, iż A. i A. N. nabywając nieruchomość przejęli wszelkie prawa i zobowiązania związane z usytuowaniem budynku mieszkalnego.
Organ I przyjął, iż w 2002 roku nastąpiła rozbudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego. Do wniosku tego doszedł porównując ilość kondygnacji i zakres projektu budowlanego z 1990 roku.
Jednakże organ ten pominął zasadniczy dowód w postaci inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej sporządzonej prawdopodobnie przy oddawaniu obiektu do użytku. Inwentaryzacja sporządzona została [...]. 02. 1993r. W aktach sprawy znajduje się również zaświadczenie Wydziału Architektury Urzędu Dzielnicy Gminy [...] z [...]. IV. 1993r. potwierdzającą zgodność planu inwentaryzacyjnego ze stanem istniejącym w terenie. Z zaświadczenia tego wynikają identyczne dane obiektu jak podane w inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej z [...].02.1993r. Organ w zaświadczeniu przyjął - łączną powierzchnię użytkową obiektu na 265,1m 2 , powierzchnię zabudowy -164,9m 2, i kubaturą- 1180m3.
Z załączonych więc archiwalnych dokumentów wynika, iż inwestor wznosząc w latach dziewięćdziesiątych budynek przy ul. [...], dopuścił się istotnych odstępstw od zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego.
Wybudowane i oddane do użytku w 1993r. budynek mieszkalny miał znaczenie zwiększone gabaryty aniżeli wynikało to z projektu budowlanego.
Taki obiekt został przyjęty do użytkowania przez organ architektoniczno -budowlany , w okresie obowiązywania ustawy - prawo budowlane z 1974 roku.
Z tego względu sprawdzając samowolną budowę obiektu przy ul. [...] dokonaną w latach 2000 - ych organy nadzoru budowlanego winny porównać aktualny jego stan nie z projektem budowlanym stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę, lecz z dokumentacją powstałą w 1993r. przy oddawaniu obiektu do użytku.
Przedstawiony przez ostatnich właścicieli projekt architektoniczno - budowlany z sierpnia 2008 roku nie odbiega w dużym stopniu od inwentaryzacji z 1993 roku. Powierzchnia zabudowy w 1993r wynosiła 164,9m2, - obecnie 170,8m , a kubatura obiektu jak wynika z przedstawionych danych była większa w roku 1993, a niżeli obecnie. Zwiększona została obecnie jedynie powierzchnia użytkowa obiektu. Z porównania natomiast obu tych dokumentów wynika, iż gabaryty odnośnie danych ścian obiektu oraz jego wysokości pozostały w zasadzie niezmienione.
W związku z taka sytuacją trudno mówić o rozbudowie lub nadbudowie budynku mieszkalnego, jak przyjął to organ architektoniczno - budowlany. Ponieważ zwiększyły się parametry użytkowe budynku można jedynie uznać, iż była to przebudowa budynku mieszkalnego w rozumieniu art. 3 pkt 7a prawa budowlanego z 1994r.
W świetle zaś art. 3 pkt 6 tej ustawy przebudowa obiektu nie mieści się w definicji budowy.
Przy ustalaniu zakresu samowolnie wykonanych prac po 2000r. organ może posiłkować się pismem byłych właścicieli budynku z [...].10.2007r - którzy zgłosili zakres wykonanych przez siebie prac budowlanych. Dotyczą one remontu dachu i adaptacji części strychu na pomieszczenia użytkowo - mieszkalne.
Oczywiście pisma z [...].10. 2007r nie może traktować jako zgłoszenia budowy. W oparciu o wyliczone w nim prace budowlane tylko część z nich można byłoby potraktować jako remont budynku. Niektóre jednak prace jak podniesienie komina wymagały uzyskania pozwolenia na budowę.
Skoro zaś art. 48 i 49 b ustawy odnosi się do budowy obiektu budowlanego lub jego części, a dokonana została po 2000 roku przebudowa budynku w tej sprawie zdaniem Sądu administracyjnego winny mieć zastosowanie art. 50 i 51 prawa
budowlanego z 1994r. Jest to bowiem przypadek inny aniżeli określone w art. 48 i 49b ustawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wydana przez organ odwoławczy - decyzji kasatoryjna odpowiada prawu i skargę jako niezasadną - oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło