VII SA/Wa 792/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. B. kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania M.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2016r., nakazującej M. B. doprowadzenie budynku przy ul. [...] w [...] (działka nr ewid. [...] z obrębu [...]) do stanu poprzedniego, poprzez przywrócenie w budynku wentylacji grawitacyjnej kominowej wyprowadzonej ponad dach oraz zamurowanie samowolnie wykonanych otworów wentylacyjnych w zewnętrznej ścianie tego budynku usytuowanej przy granicy działki nr ewid. [...] z obrębu [...] w terminie sześciu miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r, poz. 290 ze zm ) o nakazaniu M. B. doprowadzenie budynku przy ul.[...] w [...] (działka nr ewid. [...] z obrębu [...]) do stanu poprzedniego, poprzez przywrócenie w budynku wentylacji grawitacyjnej kominowej wyprowadzonej ponad dach oraz zamurowanie samowolnie wykonanych otworów wentylacyjnych w zewnętrznej ścianie tego budynku usytuowanej przy granicy działki nr ewid. [...] z obrębu [...]. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: W dniu [...].01.2016 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla [...] wpłynęło pismo [...] Sp. z o.o. zawierające informację, że " W ostrej granicy działek [...]i [...], pod adresem Ul. [...], jest posadowiony budynek mieszkalny. We fragmencie muru budynku, cofniętym od granicy działki o kilkadziesiąt centymetrów, znajdują się dwa okna. Ponadto, w murze stojącym na linii granicy działek, widnieją wyloty kanałów wentylacyjnych (...) ". Następnie w dniu [...].03.2016 r. przeprowadzona została kontrola na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] w toku której ustalono, iż na terenie ww. nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny będący własnością M. B.. Budynek zlokalizowany jest przy granicy z działkami nr[...] i [...]. Budynek wybudowano na podstawie decyzji z dnia [...].10.1978 r. nr [...]. Budynek jest usytuowany zgodnie z projektem zatwierdzonym ww. decyzją. Okna od strony działki nr[...] wykonane zgodnie z projektem. W ścianie znajdującej się w granicy wykonane są dwa otwory wentylacyjne (na parterze i pierwszym piętrze). Okazano zawiadomienie z [...].01.1981 r. stwierdzające zgodność załączonych planów inwentaryzacyjnych ze stanem istniejącym w terenie. Pismem z dnia [...].04.2016 r. organ powiatowy zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu [...] dla Dzielnicy [...] o przesłanie akt dotyczących pozwolenia na budowę ww. budynku. Wymagana dokumentacja wpłynęła w dniu [...].05.2016 r. Zawiadomieniem z dnia [...].05.2016 r. organ powiatowy poinformował strony o prowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych związanych z wykonaniem otworów okiennych i wentylacyjnych w ścianie przedmiotowego budynku mieszkalnego. Decyzją Nr [...] z dnia [...]czerwca 2016r organ powiatowy nakazał właścicielce M. B. doprowadzenie budynku przy ul. [...]w [...](działka nr ewid. [...] z obrębu [...]) do stanu poprzedniego, poprzez przywrócenie w budynku wentylacji grawitacyjnej kominowej wyprowadzonej ponad dach oraz zamurowanie samowolnie wykonanych otworów wentylacyjnych w zewnętrznej ścianie tego budynku usytuowanej przy granicy działki nr ewid. [...] z obrębu [...]. Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożyła M.B. Rozpatrując ponownie sprawę organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego niniejszej sprawy jednak zaskarżona decyzja nieprawidłowo określa termin wykonania obowiązku z uwagi na brak podstawy prawnej do jego wyznaczenia, a także posiada braki w podstawie prawnej gdyż w przypadku w którym roboty budowlane zostały zakończone, wydać należy decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Powyższe nieprawidłowości organ odwoławczy usunął poprzez uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w toku prowadzonego postępowania organ powiatowy ustalił, że na działce nr ewid. [...] zlokalizowanej przy ul. [...] w [...]znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, będący własnością M.B., który został zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].10.1978 r., znak: [...]. Przedmiotowy budynek został przyjęty do użytkowania w dniu [...].01.1981 r. Zatwierdzony ww. decyzją projekt budowlany nie przewidywał istnienia w elewacji północnej budynku (na granicy z działką nr ewid. [...]) otworów wentylacyjnych. W dniu [...].04.2010 r. do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...] wpłynęło zgłoszenie dotyczące zamiaru dokonania zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego na klub dla rodziców z dziećmi. Zaświadczeniem z dnia [...].08.2010 r. właściwy organ poinformował, że nie wniesiono sprzeciwu w stosunku do ww. zmiany sposobu użytkowania. Z załączonej do ww. zgłoszenia dokumentacji wynika, że "budynek, w którym będzie znajdowała się klubokawiarnia został wynajęty na okres 3 lat. Po tym czasie wszystkie pomieszczenia muszą zostać przywrócone do stanu pierwotnego " (karta 46 akt sprawy). Ponadto z akt przedmiotowej sprawy wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...].12.1979 r. Urząd Dzielnicowy [...] zezwolił M. B. na wykonanie instalacji gazowej w przedmiotowym budynku. Zgodnie z zaleceniami wynikającymi z powyższej decyzji wszystkie pomieszczenia, w których będą zainstalowane urządzenia gazowe powinny posiadać wentylację grawitacyjną wyprowadzoną ponad dach (karta 73 akt sprawy). Urządzenia gazowe wymagające odprowadzenia spalin przewodami powinny być podłączone do samodzielnych kanałów wyprowadzonych ponad dach. Z opinii kominiarskiej z dnia [...].02.1980 r. wynika, że przewody kominowe są drożne, szczelne i działają sprawnie (karta 74 akt sprawy). [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że nastąpiło samowolne wykonanie otworów wentylacyjnych w zewnętrznej ścianie przedmiotowego budynku (od granicy działki nr ewid. [...]). Powyższe ustalenia uzasadniają prowadzenie wobec wykonanych robót postępowania naprawczego w oparciu o art. 50 -51 Prawa budowlanego. Jak słusznie uznał PINB dla [...] istnienie w obecnym kształcie i lokalizacji (tj. w ścianie zlokalizowanej w granicy działki) przedmiotowych otworów wentylacyjnych narusza obowiązujące przepisy techniczne. W myśl § 272 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie "Budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5 ". Zgodnie natomiast z § 232 ust. 1. ww. rozporządzenia "Ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego ". Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że ściana budynku w której zlokalizowane są przedmiotowe otwory nie spełnia ww. wymagań, a samowolnie wykonane roboty budowlane nie mogą zostać zalegalizowane z uwagi na występującą niezgodność z przepisami techniczno-budowlanymi, co może również stwarzać zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia. Stąd też zasadnym jest nałożenie na M. B. obowiązku zamurowania przedmiotowych otworów i doprowadzenia wentylacji w należącym do niej budynku mieszkalnym do stanu poprzedniego, tj. stanu, który przewidywała zatwierdzona dokumentacja budowlana dotycząca tego budynku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. B. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i nieprawidłową jego ocenę. Zdaniem skarżącej obecny stan istniejących kanałów wentylacji i otworów jest analogiczny jak w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę i przyjęcia budynku do użytkowania. Skarżąca podniosła, iż w zatwierdzonych planach budowy otwory były przewidziane od strony północnej, w przyziemiu pomieszczenie na piec c. o i doprowadzenie instalacji gazowej w/g zatwierdzonego projektu oraz na pierwszym piętrze pomieszczenie sauny połączone otworem drzwiowym z łazienką. Oba zaznaczono w projekcie wraz z kanałami wentylacyjnymi i spalinowymi w ścianach kominowych wewnętrznych z wyprowadzeniem ponad dach. Skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z aktualnej opinii kominiarskiej z dnia [...] lutego 2017 r. którą załączyła do skargi. W ocenie skarżącej w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę projekty były zatwierdzane w skali 1:100 i na rzutach poszczególnych kondygnacji nie było wymagane zaznaczenie otworów ( nie kanałów pionowych ) nawiewowych ani też odpowietrzeń typu " z", które znajduje się na I piętrze od sauny zaznaczonej na rzucie zatwierdzonego projektu budowlanego ( 8d). W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych , (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji. Oznacza to, że ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w swojej decyzji. W niniejszej sprawie organ odwoławczy ponownie nie rozstrzygnął sprawy i nie rozpatrzył wszystkich żądań skarżącej, która w odwołaniu podniosła zarzut braku prowadzenia jakichkolwiek robót budowlanych związanych z istniejącą w budynku instalacją wentylacyjną. Skarżąca wskazywała, że dla budynku został opracowany projekt techniczny instalacji gazowej Nr [...] zgodnie z którym kanały spalinowe i wentylacyjne powinny odpowiadać -[...]. Zdaniem skarżącej doprowadzenie przez gazowników dopowietrzenia w ścianie zewnętrznej nie stanowi przewodu kominowego wentylacji grawitacyjnej podobnie jak wykonanie tzw. " Z-tki" na pierwszym piętrze. Do skargi skarżąca załączyła protokół Nr [...] z dnia [...] lutego 2017r z okresowej kontroli przewodów kominowych sporządzony przez mistrza kominiarskiego A.S.. Z protokołu wynika, że przewody kominowe spalinowe oraz wentylacyjne zostały wyprowadzone zgodnie z projektem ponad dach w trasach kominowych wewnątrz budynku. Z protokołu wynika również, że otwory w ścianie zewnętrznej są to otwory nawiewne wykonane zgodnie z ich przeznaczeniem do pomieszczenia kotłowni oraz sauny na rzucie zatwierdzonego projektu. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby organ I instancji prowadził jakiekolwiek ustalenia dotyczące istniejącej w budynku wentylacji grawitacyjnej kominowej, która zgodnie z decyzją nr [...] z dnia [...].12.1979 r. Urzędu Dzielnicowego [...] powinna być wyprowadzona ponad dach. Kontrola przeprowadzona w dniu [...] marca 2016r ograniczyła się jedynie do zbadania ściany zewnętrznej budynku zlokalizowanej w granicy działki i ustaleniu, że znajdują się w niej dwa otwory wentylacyjne (na parterze i pierwszym piętrze), które naruszają obowiązujące przepisy techniczne. Natomiast brak jest ustaleń dotyczących istniejącej w budynku wentylacji grawitacyjnej kominowej i nie wiadomo na jakiej podstawie organ przyjął, że wentylacja ta nie została wyprowadzona ponad dach. Nakładając na skarżącą obowiązek doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego poprzez przywrócenie w budynku wentylacji grawitacyjnej kominowej wyprowadzonej ponad dach organ nadzoru budowlanego powinien wyjaśnić jak obecnie wygląda w budynku wentylacja grawitacyjna kominowa i dlaczego uznał, że jest ona niezgodna z wentylacją, o której mowa w decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] nr [...] z dnia [...].12.1979 r. W ocenie Sądu organ odwoławczy korzystając z dyspozycji art. 136 kpa jest w stanie uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie wskazanych braków np. poprzez przeprowadzenie dodatkowej kontroli i ponownie rozpatrując odwołanie powinien odnieść się do zarzutów odwołania oraz do przedstawionego przez skarżącą protokołu okresowej kontroli przewodów kominowych sporządzonego przez mistrza kominiarskiego A.S,. Mając na uwadze, iż w sprawie nie został dokładnie wyjaśniony stan faktyczny w rozumieniu art. 7 k.p.a. jak również nie został wyczerpująco rozpatrzony cały materiał dowodowy zgodnie z art. 77 k.p.a., a ponadto decyzja nie odpowiada wymogom art. 107 k.p.a. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.