VII SA/Wa 794/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej nakazu opróżnienia i wyłączenia budynku z użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 roku, II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej W. M. kwotę 220 zł (dwieście dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2003 r., na podstawie art. 104 kpa w związku z art. 158 § 1 kpa, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] maja 1999 r. nr [...], nakazującej Zarządowi Gospodarki Komunalnej W. opróżnienie i wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w W. przy ul. H.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż kontrolowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez W. M. we wniosku o stwierdzenie nieważności, dotyczącego ważności opinii o stanie technicznym przedmiotowego budynku, organ wyjaśnił, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] została wydana w oparciu o normę art. 68 ustawy Prawo budowlane, który wskazuje, iż jedyną niezbędną przesłanką orzeczenia obowiązków o których w przepisie tym mowa, jest przeprowadzenie dowodu z oględzin, który wykaże potrzebę opróżnienia lub wyłączenia obiektu z użytkowania. Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż oględziny w/w nieruchomości zostały przeprowadzone w dniu [...] maja 1999 r. i wykazały, iż budynek znajduje się w złym stanie technicznym i stwarza poważne zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców. Zdaniem organu znajdująca się w aktach opinia techniczna nie stanowiła dowodu, na podstawie którego wydano kontrolowaną decyzję, bowiem dowodem wystarczającym był wspomniany protokół oględzin nieruchomości. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania W. M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego, przesłanką wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego na podstawie art. 68 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1994 r. jest bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku, w którym przebywają ludzie. Jest to więc sytuacja zaistnienia stanu nagłej konieczności, w którym stan techniczny budynku stwarzać może niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzi, lub może grozić niepowetowaną stratą materialną, o czym może świadczyć nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Ocena stanu technicznego budynku następuje na podstawie oględzin, jako dowodzie w najpełniejszym stopniu zabezpieczającym dotarcie do prawdy. Dowód taki przeprowadzony w dniu [...].05.1999 r. ujawnił zły stan techniczny budynku, co obligowało organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu opróżnienia budynku. Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2005 r. sygn. akt VII SAB/Wa 72/04, uznający skargę na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uprawomocnił się w dniu [...] marca 2005 r., a wyznaczony termin do załatwienia sprawy upływa w dniu [...] kwietnia 2005 r. Nadto zdaniem organu podnoszone zarzuty nie stanowią przesłanek z art. 156 § 1 kpa, a mogą ewentualnie być podstawą do wznowienia postępowania (w szczególności brak udziału stron w przeprowadzonej kontroli obiektu). Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt IV SA 2880/01 oraz IV SA 3327/01 dotyczyły odpowiednio decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] oraz z dnia [...] lipca 1999 r. nr [...]i nie mają wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego wniosła W. M., domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W z dnia [...] maja 1999 r. nr [...] zapadła z naruszeniem ogólnych zasad postępowania administracyjnego wymienionych w art. 8, art. 9 oraz art. 10 § 1 kpa, bowiem strona w żadnym stadium postępowania nie była informowała o podjętych czynnościach, nie brała w tym postępowaniu czynnego udziału, a także uniemożliwiano jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Nie została także powiadomiona o przeprowadzeniu oględzin i sporządzeniu protokołu, o którym mowa w art. 68 Prawa budowlanego, czym naruszony został art. 67 § 2 pkt 3 oraz art. 79 § 1 i 2 Prawa budowlanego. O istnieniu kontrolowanej decyzji skarżąca dowiedziała się podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu [...] kwietnia 2002 r. Skarżąca podnosi także, iż decyzja wydana w oparciu o art. 68 Prawa budowlanego winna być skierowana do właściciela lub zarządcy danego obiektu budowlanego. Skarga zarzuca nadto, iż kontrolowana decyzja obarczona jest wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, bowiem jest szóstą decyzją wydaną w tej samej sprawie, a czwartą o tym samym znaku PINB – [...]. Skarżąca kwestionuje także ważność opinii, ekspertyzy o stanie technicznym budynku przy ul. H. w W. sporządzoną przez dr inż. M. S. oraz mgr inż. T. J. i D. P. bowiem osoby te nie posiadają wymaganych prawem uprawnień budowlanych do oceny zjawisk technicznych. Zdaniem skarżącej wydanie decyzji z dnia [...] maja 1999 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa materialnego oraz przepisów postępowania uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest uzasadniona, bowiem wbrew zasadom przewidzianym w kodeksie postępowania administracyjnego organy obu instancji nie wyjaśniły z naruszenie art. 7 i 77 kpa wszystkich ważnych okoliczności mogących rzutować na ocenę ważności kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji. Kwestią najistotniejszą jest, iż umknęła uwadze organów okoliczność, że w aktach postępowania administracyjnego znajduje się decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia [...] maja 1999 r. nr [...], którą nakazał Zarządowi Gospodarki Komunalnej W. opróżnić i wyłączyć z użytkowania budynek mieszkalny w zabudowie wolnostojącej, zlokalizowany W. przy ul. H. oraz nadał wyżej wymienionemu obowiązkowi wymóg natychmiastowej wykonalności. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła W. M., a w wyniku jego rozpatrzenia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] września 1999 r. umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Jednocześnie w obrocie prawnym pozostaje druga decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. o tym samym numerze [...] i z tej samej daty ([...].05.1999 r.) nakazująca na podstawie art. 68 pkt 1, 2 i 3 Prawa budowlanego, Zarządowi Gospodarki Komunalnej W. wyłączyć z użytkowania budynek mieszkalny w zabudowie wolnostojącej przy ul. H. w W.. W aktach sprawy znajduje się kserokopia jeszcze jednej decyzji o tym samym numerze, wydanej przez ten sam organ, tego samego dnia o treści identycznej, z tym, iż wykonanie obowiązku obwarowane zostało terminem do "[...].br.". Zadaniem organów prowadzących postępowanie nadzorcze było zbadanie czy w tak niecodziennej sytuacji, kontrolowana decyzja nie jest dotknięta wadą opisaną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, obligującą organ do stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Należy także podkreślić, iż wbrew unormowaniu wynikającemu z art. 107 § 3 kpa, organy nie odniosły się w sposób wyczerpujący do stawianych przez skarżącą w pismach i odwołaniu zarzutu naruszenia art. 8, 9 i 10 kpa oraz naruszeniu art. 79 kpa poprzez niepowiadomieniu stron o przeprowadzeniu dowodu z oględzin. Przy czym za całkowicie nietrafną należy uznać argumentację zaprezentowaną przez organ odwoławczy, iż brak udziału stron w dowodzie z oględzin stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, bowiem rażące naruszenie zarówno art. 8, 9 i 10 kpa oraz art. 79 kpa może stanowić przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Organy uchyliły się także od merytorycznej oceny badanej decyzji ze względu na ewentualne naruszenie art. 68 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., bowiem z uzasadnienia decyzji nr [...] z dnia [...] maja 1999 r. jasno wynika, iż ustalenia dotyczące stanu technicznego obiektu poczynione zostały przez organ na podstawie opinii technicznej z sierpnia 1998 r. Instytutu Budownictwa Politechniki W., sporządzonej przez osoby, co do których podniesiony został zarzut, iż nie posiadali oni uprawnień do jej wydania, a nie jak to wskazują oba organy na dowodzie z oględzin, przeprowadzonym w dniu [...].05.1999 r. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż decyzja zaskarżona oraz decyzja organu I instancji zapadły bez wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności z naruszeniem art. 7, 77 i 80 kpa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z tych względów orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Rozstrzygnięcie w pkt II i III wyroku oparto na treści art. 152 i 200 cytowanej ustawy.