VII SA/Wa 798/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją nr [...]z dnia [...] lutego 2007 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu na wniosek G. J. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1994 r., udzielającej G. i W. i P. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] w P., - stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1994 r. W uzasadnieniu organ podał, iż budynek gospodarczy zrealizowany przez Waldemara P. jako północną ścianę szczytową wykorzystuje na odcinku 5,40m ścianę pozostałości budynku gospodarczego, usytuowanego na działce należącej obecnie do G. J., co stwierdzono w czasie przeprowadzania wizji. Zatem w budynku, którego dotyczy weryfikowana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, brak jest części własnej ściany, a brakująca część ściany stanowi ściana budynku sąsiedniego. Wydając kontrolowaną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego organ wziął pod uwagę inwentaryzację techniczną dostarczoną przez inwestora. Z inwentaryzacji stanowiącej załącznik do decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r. wynika, że budynek gospodarczy posiada własną ścianę na całej długości od strony północnej, na pewnym odcinku przylegającą do ściany budynku na działce sąsiedniej. Niezgodność decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ze stanem faktycznym oznacza, iż organ ją wydający z rażącym naruszeniem przepisu art. 7 i 77 kpa, nie przeprowadził wszechstronnego postępowania wyjaśniającego co w konsekwencji spowodowało przyjęcie do użytkowania budynku posiadającego istotne odstępstwa w stosunku do przedłożonej inwentaryzacji technicznej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpoznaniu odwołania W. P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zgodził się ze stanowiskiem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego kontrolowana decyzja nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa. W aktach sprawy, co prawda znajduje się kopia ekspertyzy technicznej z 2005 r., z której wynika, że budynek W. P. stanowi zagrożenie dla użytkowników działki sąsiedniej nr [...], gdyż wykonany został niezgodnie z warunkami technicznymi, jednakże ekspertyza ta dotyczy aktualnego stanu technicznego budynku na działce nr [...], a nie budynku, którego dotyczy kontrolowana decyzja. Organ nadzoru w postępowaniu o stwierdzeniu nieważności decyzji bada ją pod kątem kwalifikowanej wadliwości biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jej wydania, dlatego też, zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego opracowana w 2005 r. ekspertyza nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Nadto organ obszernie uzasadnił brak przesłanek z art. 37 ust 1 pkt 1 i 2 Prawo budowlane z 1974 r., wystąpienie których uzasadniłoby nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła G. J. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca wyjaśniła, iż W. P. budynek gospodarczy pobudował bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Także samowolnie dobudował się do jej budynku usytuowanego na granicy działki w ten sposób, że wykorzystał szczytową ścianę budynku do której dostawił swój budynek gospodarczy. Okoliczności te potwierdzone zostały przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w czasie przeprowadzonej wizji ustalił, że budynek W. P. jako północną ścianę szczytową wykorzystuje na odcinku 5,40m ścianę budynku gospodarczego znajdującego się na jej działce. Budynek ten jest w bardzo złym stanie technicznym, ale nie może go rozebrać z uwagi na przylegający budynek sąsiada. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotem oceny Sądy w niniejszym postępowaniu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, którą organ odwoławczy uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność udzielonego pozwolenia na użytkowanie i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1994 r. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w trybie nieważnościowym, którego celem w przeciwieństwie do postępowania głównego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz wyłączenie weryfikacja decyzji pod kątem jej kwalifikowanej wadliwości. Należy przyjąć, iż w niniejszym postępowaniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylając decyzję organu I instancji stwierdzającą nieważność kontrolowanego pozwolenia na użytkowanie, uznał, że wydana została ona niezgodnie z prawem. Uzasadniając swoje stanowisko organ jednak w żaden sposób nie wykazał, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest niezgodna z przepisami prawa materialnego lub przepisami prawa procesowego przez ich naruszenie lub wadliwą wykładnię. Wielokrotnie w orzecznictwie NSA podkreślano, iż kompetencje organu odwoławczego obejmują korygowanie zarówno wad prawnych decyzji organu I instancji, polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych ( por. wyrok NSA z dnia 28 maja 1989 r. IV SA 1278/88 nie publ.) W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie tylko nie odniósł się do ustaleń i oceny prawnej dokonanej przez organ I instancji ale, w ocenie Sądu, błędnie przyjął, iż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 1994 r., o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego oparł się na ekspertyzie technicznej z 2005 r. Kontrolowaną decyzją udzielono pozwolenia na użytkowanie samowolnie wzniesionego przez W. P. budynku gospodarczego. Materialno-prawną podstawę wydania decyzji stanowił przepis art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r., Prawo budowlane, który jest formą legalizacji samowoli budowlanej – sytuacji gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego. Jest zatem konieczne przed wydaniem tego rodzaju decyzji, sprawdzenie przez organ orzekający czy obiekt ten spełnia wymogi, od których uzależnione jest wydanie decyzji na podst. art. 42 Prawa budowlanego. Jak zasadnie wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji obowiązkiem organu jest ustalenie, czy kontrolowana decyzja nie była dotknięta wadą nieważności przy czym podstawę weryfikacji decyzji stanowi stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jej wydania. Zatem obowiązkiem organu odwoławczego było wykazanie, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1994 r. udzielające pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, który nie posiada jednej ściany konstrukcyjnej nie jest wadliwa. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania, koncentrując się na wykazaniu, iż w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 37 ust 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, do nakazania jego rozbiórki, co nie było przedmiotem rozstrzygania. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. – 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji wyroku.