VII SA/Wa 8/22
WyrokWSA w Warszawie2022-03-21
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Elżbieta Granatowska, Tomasz Janeczko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo ustalił wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych w sytuacji, gdy decyzja przenosząca pozwolenie wodnoprawne na skarżącego stała się ostateczna w ostatnim kwartale okresu rozliczeniowego, a pobór wód w pozostałej części tego okresu odbywał się bez wymaganego pozwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ błędnie ustalił wysokość opłaty zmiennej za cały IV kwartał 2020 r., opierając się na ilości pobranych wód określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, które stało się ostateczne dopiero pod koniec tego kwartału. W okresie od 1 października do 27 grudnia 2020 r. pobór wód odbywał się bez wymaganego pozwolenia, co wymagało zastosowania innych przepisów do ustalenia ilości pobranych wód, np. art. 281 ust. 4 Prawa wodnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych przez K. R. za IV kwartał 2020 r. Skarżący zakwestionował wysokość opłaty, podnosząc, że organ błędnie określił ilość pobranych wód, nie uwzględniając specyfiki hodowli kur niosek i stosując nieodpowiednie przeliczniki. Kluczowym zarzutem było również to, że pozwolenie wodnoprawne, na podstawie którego organ naliczył opłatę, stało się ostateczne dopiero pod koniec okresu rozliczeniowego, a w pozostałej części pobór odbywał się bez pozwolenia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Asesor WSA Elżbieta Granatowska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 marca 2022 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w S. z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych za IV kwartał 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję
Decyzją z [...] października 2021 r., nr [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w [...], działając na podstawie art. 273 ust. 6 w związku z art. 272 ust. 1 oraz art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 624, dalej jako: Prawo wodne), określił K. R. opłatę zmienną za IV kwartał 2020 r. w wysokości 626 zł za pobór wód podziemnych w miejscowości [...].
Decyzja ta została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 14 września 2021 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (dalej jako: "Prawo wodne") ustalił, w formie informacji zmiennej Nr [...]0 K. R. wysokość opłaty zmiennej za IV kwartał 2020 r. w wysokości 626,00 zł za pobór wód podziemnych w miejscowości [...]. K. R. złożył reklamację, w której nie zgodził się z wysokością ustalonej opłaty, podnosząc, że organ nie wskazał w informacji, na jakiej podstawie określił ilość pobranych wód podziemnych.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ustalił wysokość opłaty zmiennej za IV kwartał 2020 r. na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r., znak: [...] przeniesionego na K. R. decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. wydaną przez Dyrektora ZZ w [...]. Organ pismem z dnia 26 sierpnia 2021 r. powiadomił K. R. o obowiązku składania oświadczeń wynikających z art. 552 ust. 2b ustawy - Prawo wodne w terminie 30 dni od dnia, w którym upływa dzień przypadający na koniec każdego kwartału. Za IV kwartał 2020 r. termin złożenia oświadczenia upłynął 31 stycznia 2021 r. Organ poinformował również, że w przypadku nieprzesłania wypełnionych oświadczeń w terminie 7 dni od dnia otrzymania ww. pisma, opłata zostanie wystawiona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego/zintegrowanego.
Zdaniem reklamującego w protokole kontroli niesłusznie przyjęto przeciętne zużycie wody dla 1 szt. odchowanej nioski. Przelicznik przyjęty w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz.U.2002.8.70 z dnia 2002.01.31), a mianowicie 0,5 l/d jest stanowczo zawyżony. Zgodnie z normą ustalona przez dostawcę materiału genetycznego dla chowu młodocianych kur niosek przelicznik ten uśredniając winien wynosić 0,076 l/d, natomiast dla dorosłych kur zgodnie z tabelami zawartymi w publikacji producenta linii genetycznej. Reklamujący wskazuje, iż w studni, która w ocenie organu nie była opomiarowana i w toku kontroli nie zostało to sprawdzone przez osoby kontrolujące, znajdowało się opomiarowanie i na tej podstawie winna zostać obliczona ilość pobranej wody podziemnej, czego organ kontrolujący nie dopełnił. Ponadto reklamujący wskazuje, iż w studni, która w ocenie organu nie była opomiarowana i w toku kontroli nie zostało to sprawdzone przez osoby kontrolujące, znajdowało się opomiarowanie i na tej podstawie winna zostać obliczona ilość pobranej wody podziemnej, czego organ kontrolujący nie dopełnił.
Organ wskazał, że argumenty reklamującego nie dotyczą niniejszej sprawy, ponieważ odnoszą się do Protokołu kontroli nr [...], natomiast reklamowana informacja zmienna została ustalona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego przez Starostę [...] decyzją z dnia [...] września 2007 r. przeniesionego na K. R. decyzją z dnia [...] listopada 2021 r.
Organ wskazał, że opłata została obliczona zgodnie z art. 272 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej do celów rolniczych na potrzeby zaopatrzenia w wodę ludzi i zwierząt gospodarskich, w zakresie niebędącym zwykłym korzystaniem z wód: (0,068 zł za 1 m3) pomnożonej przez współczynnik różnicujący (2) i ilości pobranych wód podziemnych (4600,0 m3). Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona w § 5 ust. 1 pkt 38 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 736, dalej jako: "rozporządzenie"). Ilość pobranych wód podziemnych w kwartale (4600 m3) została obliczona jako iloczyn średniej ilości pobranej wody w m3 na dobę (92 dni x 50,0 m3). Do ustalenia wysokości opłaty przyjęto współczynnik różnicujący dla wód, które nie podlegają żadnym procesom uzdatniania lub podlegają wyłącznie dezynfekcji lub demineralizacji albo innym procesom niewymienionym w pkt. § 5 ust. 2-5 rozporządzenia (§ 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia).
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł K. R., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ją w całości i podnosząc zarzuty naruszenia:
1) art. 11, art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), dalej: k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ odwoławczy w sposób wszechstronny materiału dowodowego, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, gdyż organ nie odnosi się w pełni do twierdzeń przedstawionych przez skarżącego, zaś przedstawiając przesłanki, na jakich oparł swoją decyzję, dokonuje błędnej wykładni powołanych przez siebie przepisów;
2) art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 k.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, w szczególności, poprzez:
a) niewłaściwe i niewystarczające uzasadnienie zaskarżonej decyzji w części uzasadnienia faktycznego, polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu przyczyn, dla których organ uznał, iż dokumenty przedstawione przez skarżącego jako załączniki do reklamacji - linia genetyczna, pomimo faktu, iż w załączniku do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody, na które organ się powołuje w swojej decyzji, nie ma określonych norm dla kur niosek hodowanych przez skarżącego, a jedynie są normy określone dla kur brojlera i kur, które genetycznie są odmienne i mają inne wymagania co do podawanej paszy oraz wody,
b) brak wystarczającego uzasadnienia prawnego skarżonej decyzji,
3) art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 272 ust. 1 ustawy - Prawo wodne, § 5 ust. 1 pkt 38 lit. a oraz § 5 ust. 2 pkt 2-5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne poprzez ich błędne zastosowanie, w szczególności poprzez niewłaściwe i niewystarczające uzasadnienie zaskarżonej decyzji w części uzasadnienia faktycznego, polegające na niewystarczającym wyjaśnieniu przyczyn dla których organ uznał, iż zasadnie została wyliczona opłata zmienna za IV kwartał 2020 r. w wysokości 626 zł;
4) art. 7, art. 7a § 1, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego w sprawie, ograniczającego się jedynie do przyznania waloru wiarygodności twierdzeniom organu oraz poprzez oparcie rozstrzygnięcia na wadliwym, w ocenie skarżącego, określeniu przelicznika zużycia wody dla kury nioski na poziomie 0,5 l/d oraz 1,4 l/d zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody, gdzie wskazana jest wprost wartość przyjmowana jedynie dla kur brojlera i kur, oraz niewzięcie pod uwagę zarzutów i twierdzeń strony skarżącej zawartych w jej reklamacji, jak również nierozpatrzenie materiału dowodowego załączonego przez skarżącego do reklamacji, który wskazuje, iż organ nie dokonał w toku postępowania wnikliwej analizy linii genetycznej dla kury nioski - tj. kur znajdujących się w hodowli skarżącego, a co za tym idzie pominięcie interesu skarżącego jako podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty zmiennej.
Skarżący zarzucił ponadto organowi dokonanie błędnych ustaleń materialno-faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji poprzez bezzasadne uznanie, iż w IV kwartale 2020 r. pobrał on 4600 m3 wody przy zastosowaniu przelicznika przyjętego w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody, na poziomie 0,5 l/d dla kur brojlera oraz 1,4 l/d dla kur, bez wnikliwej i wszechstronnej analizy dokumentów przedłożonych przez skarżącego zarówno w toku postępowania przed Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w [...] w sprawie o sygn. [...], jak również przy reklamacji, z których jednoznacznie wynikają bardzo duże różnice w poborze wody dla kur niosek hodowanych przez skarżącego, które oscylują na poziomie 0,076 l/d, a co za tym idzie - zaniechanie rozpoznania ww. dokumentów na korzyść strony postępowania.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji,
2) dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu zootechniki, który po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz po dokonaniu oględzin prowadzonej przez skarżącego hodowli, wypowie się jaki powinien być przyjęty przelicznik norm zużycia wody dla kur niosek hodowanych przez skarżącego, czy jest zgodny z przelicznikiem wynikającym z załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody oraz określi wysokość poboru wody w IV kwartale 2020 r. dla hodowli prowadzonej przez skarżącego.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że organ w ogóle nie wziął pod uwagę dokumentów przedłożonych przez skarżącego, z których wynika, że przelicznik zużycia wody powinien być ustalony zgodnie ze stanem faktycznym dla kur niosek hodowanych przez skarżącego. Do skargi załączono informację ustalającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne za III kwartał 2021 r. w wysokości 95 zł – na okoliczność faktycznego poboru wód podziemnych na poziomie 700 m3 za III kwartał 2021 r. przy tożsamej obsadzie kurników, jak w spornym okresie. Informacja ta została wydana na podstawie danych o rzeczywistym zużyciu wody przedłożonych przez skarżącego w formie oświadczeń.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że przedstawione przez skarżącego dokumenty w postaci linii genetycznej nie są wiarygodne i nie mogą być użyte w procedurach administracyjnych. Organ podkreślił, że we wskazanym kwartale dokonał ustalenia ilości pobranej wody na podstawie dziennej ilości poboru wody określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, a nie na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2019 poz. 2325 – zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu prowadzonym w sprawie ustalenia wysokości opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych na podstawie przepisów Rozdziału 5 Działu VI ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r., poz. 624 ze zm.), w którym, zgodnie z art. 14 ust. 2 tej ustawy, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
W tej sprawie Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w [...], działając na podstawie art. 272 ust. 17 Prawa wodnego, wydał K. R. informację ustalającą wysokość opłaty zmiennej za usługi wodne Nr [...] za IV kwartał 2020 r. w wysokości 626 zł za pobór wód w miejscowości [...]. K. R. wniósł reklamację od tej informacji w trybie art. 273 ust. 1-3 Prawa wodnego, kwestionując przyjęte w niej ustalenie dotyczące ilości pobranych wód podziemnych. W związku z wniesieniem reklamacji organ na podstawie art. 273 ust. 6 Prawa wodnego wydał decyzję z dnia [...] października 2021 r. ustalającą wysokość opłaty. Zgodnie z art. 273 ust. 8 tej ustawy, od decyzji, o której mowa w ust. 6, podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego pobór wód podziemnych jest usługą wodną, za którą uiszcza się opłatę (art. 268 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego). Opłata za usługi wodne, co do zasady, składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1 Prawa wodnego). Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 272 ust. 1 Prawa wodnego, w świetle którego wysokość opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty i ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych, wyrażonej w m3.
Kwestią sporną w tej sprawie jest ustalenie przez organ ilości pobranych przez skarżącego wód podziemnych na cele prowadzonej przez skarżącego działalności rolniczej (fermy drobiu) w IV kwartale 2020 r. (1 października - 31 grudnia 2020 r.).
Organ oparł swoje ustalenia w tym zakresie na treści decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2007 r. udzielającej [...] z siedzibą [...], [...] pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych dla potrzeb fermy hodowli kur niosek w miejscowości [...] w ilości Q śr.d=50,0 m3/d. Pozwolenie wodnoprawne udzielone tą decyzją zostało przeniesione na Fermę Drobiu [...] decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z dnia [...] listopada 2020 r., która stała się ostateczna [...] grudnia 2020 r. Organ zastosował art. 552 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego, zgodnie z którym ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje na podstawie określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód. Ustalenie ilości pobranych wód podziemnych w IV kwartale 2020 r. według treści pozwolenia wodnoprawnego organ uzasadnił tym, że pismem z dnia 26 sierpnia 2021 r. powiadomił K. R. o obowiązku składania oświadczeń wynikających z art. 552 ust. 2b ustawy - Prawo wodne w terminie 30 dni od dnia, w którym upływa dzień przypadający na koniec każdego kwartału. Za IV kwartał 2020 r. termin złożenia oświadczenia upłynął 31 stycznia 2021 r. Organ poinformował również, że w przypadku nieprzesłania wypełnionych oświadczeń w terminie 7 dni od dnia otrzymania ww. pisma, opłata zostanie wystawiona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego/zintegrowanego. Skarżący nie wywiązał się z tych obowiązków.
W ocenie Sądu, zastosowanie w tej sprawie art. 552 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego poprzez przyjęcie ustalonego w pozwoleniu wodnoprawnym zakresu korzystania z wód było dopuszczalne, lecz w okresie, od kiedy decyzja przenosząca to pozwolenie na skarżącego stała się ostateczna. Należy zauważyć, że opłatę na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 28 września 2007 r. naliczono za cały okres IV kwartału 2020 r., tj. od 1 października do 31 grudnia 2020 r., natomiast decyzja przenosząca na K. R. pozwolenie wodnoprawne stała się ostateczna dopiero w dniu 28 grudnia 2020 r., zatem K. R. był uprawniony do korzystania z usług wodnych w postaci poboru wód podziemnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w ostatnich czterech dniach tego kwartału. W okresie od 1 października do 27 grudnia 2020 r. pobór wód następował bez pozwolenia wodnoprawnego, zatem brak było podstaw prawnych do ustalenia ilości pobranych wód za ten okres na podstawie średniej dobowej ilości wód ustalonej w tym pozwoleniu. Organ błędnie więc ustalił wysokość opłaty zmiennej za cały okres IV kwartału 2020 r., przyjmując do jej wyliczenia średnią ilość dobową poboru wód ustaloną w pozwoleniu wodnoprawnym przeniesionym na skarżącego decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. Zaskarżona decyzja została więc wydana z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 272 ust. 1 w zw. z art. 552 ust. 2 pkt 1 Prawa wodnego.
W ocenie Sądu, zasadne są zarzuty skargi naruszenia przez organ art. 7, art. art. 77 i art. 80 k.p.a., gdyż konsekwencją błędnego przyjęcia dla ustalenia ilości pobranych wód średniej ilości dobowej poboru wód ustalonej w pozwoleniu wodnoprawnym był brak ustalenia faktycznej ilości pobranych wód podziemnych na potrzeby działalności prowadzonej przez skarżącego.
Zgodnie z art. 272 ust. 11 Prawa wodnego, ustalenie ilości pobranych wód podziemnych lub wód powierzchniowych lub ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi odbywa się, co do zasady, na podstawie odczytu wskazań przyrządów pomiarowych lub na podstawie danych z systemów pomiarowych, którego dokonuje pracownik Wód Polskich (ust. 14). W myśl art. 36 ust. 1 Prawa wodnego, podmiot korzystający z usług wodnych dokonujący poboru wód powierzchniowych lub podziemnych w ramach usług wodnych jest obowiązany do stosowania przyrządów pomiarowych umożliwiających pomiar ilości pobranych wód. Ustawa zakłada, że wyposażenie ww. podmiotów w odpowiednie przyrządy pomiarowe zapewniają na własny koszt Wody Polskie, alternatywnie podmioty pobierające wody mogą wyposażyć się na własny koszt w przyrządy pomiarowe umożliwiające pomiar ilości pobranych wód (art. 36 ust. 4 i 5). W sprawie bezsporne jest, że skarżący w danym okresie rozliczeniowym nie stosował wskazanych przyrządów pomiarowych, zaś wymóg stosowania tych przyrządów, ze względu na treść art. 552 ust. 1 Prawa wodnego, obowiązywać będzie dopiero od 31 grudnia 2026 r.
Podkreślenia wymaga, że podstawowym sposobem przyjętym w ustawie Prawo wodne ustalenia ilości pobranych wód jest odczyt wskazań przyrządów pomiarowych lub odczyt danych z systemów pomiarowych (art. 272 ust. 11 w zw. z ust. 1 Prawa wodnego). W okresie przejściowym - od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r. - sposób ustalania wysokości opłaty za usługi wodne określają przepisy art. 552 ust. 2-7 Prawa wodnego, stanowiąc, iż odbywa się to na podstawie: 1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód; 2) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych; 3) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli pozwoleń zintegrowanych, albo 4) odczytów z przyrządów pomiarowych dokonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami lub 5) oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały. Dotyczy to również dyspozycji art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego z uwagi na zawarty w treści art. 552 ust. 2c pkt 4 cyt. ustawy wymóg zawarcia w oświadczeniu, o którym mowa w art. 552 ust. 2a pkt 2 Prawa wodnego, danych dotyczących pozwolenia wodnoprawnego. Z treści tych przepisów wynika, że wskazane metody ustalania ilości pobranych wód odnoszą się przede wszystkim do sytuacji, w której dany podmiot korzysta z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. W tej sprawie, dokonując poboru wód podziemnych w IV kwartale 2020 r., skarżący działał w oparciu o pozwolenie wodnoprawne tylko w okresie od dnia 28 do 31 grudnia 2020 r. Organy nie stwierdziły stosowania przez skarżącego urządzeń pomiarowych w tym okresie, nie składał on też za ten okres wskazanych w art. 552 ust. 2a pkt 2 oświadczeń.
Przepisem, który reguluje wprost sposób ustalenia przez organy Wód Polskich ilości pobranych wód w przypadku braku pozwolenia wodnoprawnego jest art. 281 ust. 4 Prawa wodnego, który stanowi, że ustalenia ilości pobranych wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego Wody Polskie dokonują na podstawie badań, pomiarów lub innych czynności kontrolnych wykonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami. Przepis ten wprawdzie określa sposób ustalenia opłaty podwyższonej, nie może zostać jednak pominięty w toku postępowania związanego z ustaleniem przez właściwy organ Wód Polskich opłaty zmiennej. Opłata podwyższona jest rodzajem sankcji za korzystanie z usługi wodnej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego i jej wysokość jest zależna od wysokości opłaty zmiennej. Z przepisów ustawy Prawo wodne wynika, że przesłanką pobrania opłaty podwyższonej jest pobór wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego (art. 280 pkt 1 Prawa wodnego). Wysokość opłaty podwyższonej w przypadku dokonywania poboru wód podziemnych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego ustala się w wysokości 500% opłaty zmiennej za pobór wód podziemnych (art. 281 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego). Skoro opłata podwyższona stanowi wielokrotność opłaty zmiennej, to uznać należy, że przesłanki ustalenia wysokości opłaty zmiennej i podwyższonej pokrywają się. Skoro jednym z czynników ustalenia tej opłaty jest ilość pobranych wód, a w przypadku opłaty podwyższonej przepis art. 281 ust. 4 ustawy wprost wskazuje na sposób ustalenia tej ilości, to ustalenie to powinno się odbywać na tych samych zasadach w przypadku obu rodzajów opłat. W związku z powyższym, Sąd uznał, że organ powinien dokonać ustaleń dotyczących ilości pobranych wód podziemnych za okres od 1 października do 27 grudnia 2020 r. dla potrzeb fermy hodowli kur niosek z odwołaniem się do normy art. 281 ust. 4 Prawa wodnego. Niewątpliwie przepis ten, posługując się kategorią "badań, pomiarów lub innych czynności kontrolnych wykonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami", na potrzeby zgromadzenia materiału dowodowego wystarczającego do wydania decyzji, przyznaje organowi uprawnienie do posłużenia się szerokim zakresem środków dowodowych pozwalających przyczynić się do wyjaśnienia wszystkich aspektów tego, na jakich zasadach odbywał się pobór wód podziemnych i jaki miał on rzeczywisty wymiar w przypadku kontrolowanego podmiotu obowiązanego do ponoszenia opłat za usługi wodne.
Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu zootechniki, gdyż w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może przeprowadzić wyłącznie dowód z dokumentu, a ponadto musi to być niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, które to warunki w sprawie nie wystąpiły.
Nieuzasadnione są zarzuty skargi w zakresie, w jakim odwołują się do zastosowania przez organ przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody. Organ podkreślił w odpowiedzi na skargę, że we wskazanym kwartale dokonał ustalenia ilości pobranej wody na podstawie dziennej ilości poboru wody określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, a nie na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. Zatem przepisy tego rozporządzenia nie miały w tej sprawie zastosowania.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie 119 pkt 2 p.p.s.a. na wniosek stron.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło