VII SA/Wa 801/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-07-02
Skład orzekający: Ewa Kowalska - Hupko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający znaczny majątek i dochody, ale z perspektywą utraty pracy, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Skarżący, pomimo perspektywy utraty pracy, nie spełniają przesłanek do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Posiadają oni znaczny majątek i dochody, które pozwalają im na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ocena sytuacji materialnej opiera się na aktualnym stanie finansowym, a nie na potencjalnych przyszłych zmianach.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji o nakazie rozbiórki. Posiadają oni dom, działki, udziały w drodze, akcje, uzyskują miesięczne dochody w wysokości 6420 zł i mają na utrzymaniu dwóch synów. Jedna ze skarżących otrzymała wypowiedzenie warunków pracy i płacy z dniem 31 sierpnia 2008 r. Skarżący wskazali również na koszty związane z kształceniem synów, nauką języka angielskiego oraz postępowaniem administracyjnym.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącym L. i Z. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi L. i Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: odmówić skarżącym L. i Z. S. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
W przedmiotowej sprawie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu skarżący złożyli na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, iż L. i Z. S. posiadają dom o powierzchni 160 m2 , działkę o powierzchni 1589 m2 w K., działkę w G. (459 m2 ) oraz udział we współwłasności drogi (128 m2 ) w K.. Skarżący posiadają ponadto 120 jednostek akcji Thomsona oraz 10 jednostek akcji NFI. Wnioskodawcy, mający na utrzymaniu dwóch synów, utrzymują się z dochodów w wysokości 6420 zł miesięcznie. Jednocześnie skarżący oświadczyli, iż L. S. w dniu 27 maja 2008r. otrzymała wypowiedzenie warunków pracy i płacy, z dniem 31 sierpnia 2008r. pozostanie bez pracy. Wnioskodawcy podnieśli ponadto, że kształcenie synów oraz prywatna nauka języka angielskiego jest znacznym obciążeniem budżetu domowego oraz wskazali, iż ponieśli koszty związane z postępowaniem administracyjnym (porady prawne, mapki geodezyjne, sprawa spadkowa i in.).
W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje:
Stosownie do treści art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w ustawie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Wskazać też należy, iż zasadą jest obowiązek ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 ustawy), tak więc udzielenie stronie prawa pomocy przed sądem administracyjnym powinno się sprowadzać jedynie do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe.
Biorąc pod uwagę okoliczności przedstawione w złożonym przez L. i Z. S. wniosku o przyznanie prawa pomocy uznać należy, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Wykazana sytuacja majątkowa i finansowa skarżących nie pozwala uznać, iż należą oni do osób nie posiadających środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a tylko w takiej sytuacji możliwe jest przyznanie stronie prawa pomocy. Skarżący posiadający znaczny majątek oraz uzyskujący dochody w wysokości 6420 zł miesięcznie są w stanie ponieść koszty sądowe w niniejszej sprawie, a ich uiszczenie nie zachwieje sytuacją materialną i bytową wnioskodawców w sposób uniemożliwiający im zapewnienie minimum warunków socjalnych. Oceny tej nie zmienia podnoszona we wniosku okoliczność, iż z dniem 31 sierpnia 2008r. skarżąca pozostanie bez pracy, przy ocenianiu zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy bierze się pod uwagę aktualną sytuację finansową strony, a ta nie uzasadnia uwzględnienia wniosku.
Podkreślenia jednocześnie wymaga, iż koszty postępowania sądowego wynikające z ustawy winny być traktowane na równi z innymi wydatkami, jakiekolwiek zobowiązania cywilnoprawne nie mają pierwszeństwa przed kosztami sądowymi, wobec czego strona w ramach planowania swych wydatków powinna uwzględnić również konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego.
Z uwagi na powyższe okoliczności uznano, że brak jest uzasadnionych powodów dla przerzucenia kosztów sądowych w sprawie prowadzonej przez skarżących (dotyczącej realizowanej przez nich inwestycji) na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy.
Z tego względu orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło