VII SA/Wa 801/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-20
Skład orzekający: Jadwiga Smołucha, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego, która stanowi samowolę budowlaną, może zostać udzielone bez uprzedniego uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, jeśli dla danego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji błędnie oceniły zgodność samowolnie zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodność tę należy badać w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, która jest jedynym sposobem wykazania zgodności sposobu zagospodarowania terenu z przepisami. Legalizacja samowoli budowlanej ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego, która stanowiła samowolę budowlaną. Organy nadzoru budowlanego udzieliły pozwolenia, uznając, że inwestycja nie narusza ładu przestrzennego i jest zgodna z przepisami technicznymi obowiązującymi w dacie jej realizacji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych, nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i daty powstania części budynku oraz wadliwą ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz (spr.), Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi J. B. i W. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. B. i W. L. solidarnie kwotę 980 (dziewięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] W. .I N. B. , po rozpatrzeniu odwołania J.B. i W. L. od decyzji P. In. N. B. w N.D. M. nr [...] z dnia [...] .10.2017r., znak: [...], udzielającej W. W. i B. W. i pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego (część budynku od strony południowej o długości 3 m z tarasem na drugiej kondygnacji), na terenie działki o nr ew.[...] w miejscowości P., gmina P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Przedmiotowa sprawa dotycząca rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego (część budynku od strony południowej o długości 3 m z tarasem na drugiej kondygnacji), na terenie działki o nr ew.[...] w miejscowości P., gmina P. była już kilkakrotnie rozpatrywana przez organ. Ostatnim rozstrzygnięciem wydanym w sprawie, tj. decyzją nr [...] z dnia [...] .08.2013r., znak: [...]. [...] WINB utrzymał w mocy decyzję P.I.N. B. w N.D. M. Nr [...] z dnia [...] .05.2013r., znak: [...] nakazującą W. W. oraz B. W. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego, w wyniku której powstała od strony południowej część budynku o długości 3 m z tarasem na drugiej kondygnacji, usytuowanego na terenie działki o nr ew. [...]w miejscowości P., gmina P., stanowiącej własność W. W. i B. W.
W/w decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została uchylona prawomocnym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia [...] .01.2014r., sygn. akt [...]
W toku ponownego rozpoznania sprawy organ powiatowy pismami z dnia [...] .08.2015r., z dnia [..] .09.2015r. oraz z dnia [...].10.2015r. zwrócił się do S. N., Wójta Gminy P. oraz Archiwum Państwowego o przekazanie informacji i dokumentacji o wydaniu w latach 1960-1972 pozwolenia na przedmiotową rozbudowę. Informacji w w/w zakresie udzielono przy piśmie z dnia [...] .08.2015r., z dnia [...] .10.2015r. oraz z dnia [...] .11.2015r. Ponadto w dniu [...] .12.2015r. do PINB w N. D.M. wpłynęło zaświadczenie Wójta Gminy P. oraz wypis ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy P. dot. terenu działki o nr ew. [...].
Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] .01.2016r., nałożono na W. W. oraz B.W. obowiązek przedłożenia na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974r. określonych dokumentów, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w wyniku której powstała od strony południowej część budynku długości 3 m z tarasem na drugiej kondygnacji, usytuowanego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości P., gmina P, tj. 3 egz. powykonawczej inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną stanu technicznego oraz powykonawczą inwentaryzacją geodezyjną, opinii mistrza kominiarskiego w sprawie drożności przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), protokołu badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej wewnętrznej i piorunochronnej oraz protokołu z przeprowadzonej próby szczelności instalacji gazowej - jeżeli budynek jest w nią wyposażony. W dniu [...] .08.2017r. W. W. przedłożyła wymagane w/w postanowieniem dokumenty.
W dniu [...] .10.2017r. przeprowadzono kontrolę na terenie działki o nr ew. [...], w wyniku której stwierdzono, że rozbudowana część budynku mieszkalnego jest zgodna z przedłożoną powykonawczą inwentaryzacja budowlaną. Stan techniczny budynku oceniono jako dobry.
Decyzją nr [...] z dnia [...] 10.2017r., udzielono W.W. B. W. pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego (część budynku od strony południowej o długości 3 m z tarasem na drugiej kondygnacji), na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości P., gmina P.
Od powyższej decyzji J. B. oraz W. L. złożyły odwołanie w ustawowym terminie.
Zdaniem W. I. N.B. odwołanie J. B. oraz W. L. nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ II instancji przywołał wyrok WSA w Warszawie zapadły w niniejszej sprawie w dniu [...] .01.2014r., sygn. akt [...]
W ocenie organu II instancji PINB w N. D. M. prawidłowo zastosował się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu w/w wyroku stosownie do treści art. 153 p.p.s.a.
Organ powiatowy stosownie do wytycznych, ponownie przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie, w ramach którego zwrócił się do S. N., Wójta Gminy P. oraz Archiwum Państwowego o przekazanie informacji i dokumentacji o wydaniu w latach 1960-1972 pozwolenia na przedmiotową rozbudowę. Z informacji uzyskanych od w/w podmiotów wynika, że na realizację rozbudowy budynku mieszkalnego na terenie działki o nr ew. [...] w P. nie uzyskano stosownego pozwolenia na budowę, a zatem inwestycja ta stanowi samowolę budowlaną. Organ I instancji nałożył także na W. W. oraz Bo. W. obowiązek przedłożenia na podstawie art. 56 Prawa budowlanego z 1974r. określonych dokumentów, w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, tj. 3 egz. powykonawczej inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną stanu technicznego oraz powykonawczą inwentaryzacją geodezyjną, opinii mistrza kominiarskiego w sprawie drożności przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), protokołu badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej wewnętrznej i piorunochronnej oraz protokołu z przeprowadzonej próby szczelności instalacji gazowej - jeżeli budynek jest w nią wyposażony. W dniu [...] 08.2017r. W. W. przedłożyła wymagane w/w postanowieniem dokumenty. Ponadto PINB w N. D. M. ustalił, że taras jest nierozerwalnie połączony z częścią parterową budynku.
Z uwagi na fakt wybudowania obiektu przed dniem [...] stycznia 1995r., sprawę przeanalizowano pod kątem przesłanek wynikających z art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r.
Zdaniem WINB organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w stopniu pozwalającym na wykluczenie zastosowania przesłanek wynikających z art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia [...] .10.1974r. jak i art. 40 powyżej wskazanej ustawy w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane.
Organ II instancji wskazał, że sporna inwestycja nie narusza ładu przestrzennego działki o nr ew. [...] w P. Zrealizowana rozbudowa budynku mieszkalnego znajduje się na terenie działki o nr ew. [...], który nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ze studium wynika, że działka o nr ew. [...] znajduje się częściowo na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową z możliwością realizacji odrębnych obiektów związanych z usługami, częściowo na terenie przeznaczonym pod użytki zielone, częściowo w strefie szczególnej ochrony ekologicznej [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, częściowo na terenie zalewowym, w strefie ograniczenia wysokości zabudowy ze względu na bezpieczeństwo samolotów, w większości w konserwatorskiej strefie archeologicznej. Ponadto z przedłożonej przez W. W. dokumentacji wymaganej postanowieniem nr [...] , w postaci m.in. inwentaryzacji budowlanej powykonawczej - sporządzonej przez osobę o stosownych uprawnieniach budowlanych (technik budowy H. S.) - jednoznacznie wynika, że przedmiotowa, rozbudowa na część budynku oraz jego poszczególne elementy są w stanie technicznym dobrym, obiekt wykonany został zgodnie ze sztuką budowlaną konstrukcja budynku nie zagraża bezpieczeństwu życia i mienia ludzi i może on być użytkowany zgodnie z przeznaczeniem. Ściany zewnętrzne wykonane są z pustaka żużlowego o grubości 24 cm oraz z cegły pełnej grubości 12 cm.
Zdaniem organu II instancji powyższe dowody pozwalają na uznanie, że w omawianej sprawie nie można mówić o zaistnieniu przesłanki, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. oraz, że nie zostały także spełnione przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy. Organ instancji zbadał również sporną inwestycję pod kątem jej zgodności z przepisami techniczno - budowlanymi, obowiązującymi w dacie realizacji obiektu, tj. rozporządzeniem Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21.07.196lr. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Dokonana analiza pozwoliła uznać, że rozbudowana części budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki o nr ew. [...] w miejscowości Pomiechówek, gmina P. powyższych przepisów nie narusza.
Zdaniem W. I. N.B. organ powiatowy słusznie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zaszły podstawy do zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. (tj. orzeczenia o przymusowej rozbiórce przedmiotowej inwestycji), jak też art. 40 w/w ustawy (tj. wydania w nakazu wykonania określonych zmian lub przeróbek z uwagi na niezgodność wykonanych prac z przepisami).
Organ II instancji odniósł się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, stwierdzając, iż organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zbadać daną inwestycję pod kątem jej zgodności z warunkami technicznymi obowiązującymi w dacie realizacji obiektu. Skoro z materiału dowodowego sprawy wynika, że rozbudowa spornego budynku miała miejsce w latach 1960 - 1972, PNB w N. D. M. zasadnie zastosował w niniejszej sprawie przepisy szczególne rozporządzenia z 1961r., nie zaś z 1980r. Na marginesie zauważył, że art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. wymaga jednoznacznego wykazania, że w konkretnej sytuacji naruszenie prawa wywołuje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W/w przepis nie zobowiązuje do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku stwierdzenia naruszenia norm techniczno - budowlanych, w tym niezachowania wskazanych odległości, lecz wymaga jednoznacznego wykazania, że w konkretnej sytuacji naruszenie prawa wywołuje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W omawianej sprawie w/w okoliczności nie zachodzą.
Ponadto w ocenie WINB istnieje techniczna możliwość pozostawienia i użytkowania zgodnie z przeznaczeniem spornej rozbudowy pomimo orzeczenia przez organy nadzoru budowlanego rozbiórki poddasza użytkowego, samowolnie nadbudowanego nad budynkiem mieszkalnym usytuowanym na terenie działki nr ew. [...] przy ul. [...] , gm. P.
Pismem z dnia[...] marca 2018r. J. B. i W. L. wniosły na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.
Zaskarżonej decyzji zarzuciły naruszenie
1. art. 7 i 77 § 1 i 4 k.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i pominięcie okoliczności znanych organom z urzędu, które odnoszą się do innych części budynku, związanych konstrukcyjnie i funkcjonalnie z częścią będącą przedmiotem postępowania, a także faktu, że przedmiotowa część nie powinna zostać zakwalifikowana jako rozbudowa istniejącego obiektu, ale jako dobudowa;
2. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie daty powstania przedmiotowej części budynku;
3. art. 80 k.p.a. w zw. z art. 42 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. poprzez dokonanie nieprawidłowej oceny dowodów, polegającej na błędnym stwierdzeniu zdatności obiektu do użytkowania;
4. art. 68 § 2 k.p.a. poprzez nieprawidłowe sporządzenie protokołu oględzin z dnia 10 października 2017 r.;
5. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Skarżące wniosły o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego wraz z kosztami zastępstwa prawnego.
W obszernym uzasadnieniu Skarżące przedstawiły argumenty na poparcie zgłoszonych zarzutów. Podkreśliły, że objęta postępowaniem część budynku związana jest funkcjonalnie i konstrukcyjnie z częścią, której dotyczy prawomocna decyzja o nakazie rozbiórki. Zakwestionowały przyjętą przez organy datę realizacji spornej inwestycji oraz zakres związania wyrokiem tutejszego Sądu. Zwróciły uwagę na wadliwość postępowania związaną z przyjętym przez organy protokołem oględzin przeprowadzonych w dniu [...] 10.2017r. oraz naruszenie art.10 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył co następuje:
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że tutejszy Sąd rozpoznając uprzednio sprawę niniejszą , w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] stycznia 2014r. sygn.[...] wskazał, że organy nadzoru budowlanego wbrew obowiązkowi wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości , że rozbudowana część budynku mieszkalnego została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Podkreślił , że ponownie rozpatrując sprawę organy powinny zwrócić się do Wójta Gminy P. oraz S. N. w celu uzyskania informacji, czy któryś z organów wydawał w latach 60 – tych pozwolenie na rozbudowę budynku obecnie stanowiącego własność Skarżących. Jako kolejną kwestię wymagającą wyjaśnienia wymienił sprawę tarasu wykonanego w 2005r. podsumowując , że jeżeli w wyniku ponownych ustaleń organu okaże się, że dobudowa części parterowej wraz z tarasem została wykonana samowolnie i taras jest nierozerwalnie połączony z częścią dobudowaną , to postępowanie legalizacyjne należy prowadzić w trybie ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r.
Mając to na uwadze uznać należy, że organy administracji oraz Sąd związane są w sprawie niniejszej treścią art. 153 p.p.s.a. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem. Uregulowania zawarte w art. 153 p.p.s.a. mają bowiem zapobiec sytuacji, w której określona kwestia byłaby odmiennie oceniana w kolejnych orzeczeniach sądu.
W wykonaniu cytowanego wyżej zobowiązania organ powiatowy zwrócił się o nadesłanie opisanych wyżej informacji w następstwie czego uzyskał odpowiedzi , że na będącą przedmiotem sporu inwestycję nie były wydawane żadne pozwolenia na budowę jak również , w sposób niekwestionowany przez strony ustalił, że omawiany taras jest nierozerwalnie związany z częścią parterową budynku.
W następstwie powyższego rozpoznał sprawę w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1974r. wykluczając zastosowanie przesłanek wynikających z art. 37 i 40 wskazanej ustawy. Ocenił, że sporna inwestycja nie narusza ładu przestrzennego działki nr ew.[...] w P., co wywiódł z zaświadczenia Wójta Gminy P. oraz z wypisu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego tej Gminy. Zweryfikował także pozytywnie omawianą inwestycję pod względem jej zgodności z przepisami rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961r.
W wyniku stwierdzenia braku podstaw do orzeczenia rozbiórki z cytowanego wyżej art.37 oraz wobec braku konieczności nałożenia obowiązków z art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. organ wydał zaskarżoną decyzję.
Przedstawione w uzasadnieniu tej decyzji argumenty nie zasługują, w ocenie Sądu, na akceptację, jakkolwiek uznać należy, że spełnione zostały wytyczne Sądu przedstawione na wstępie.
Jak wynika z poczynionych wyżej ustaleń , będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej dokonanej pod rządami Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r.
Wobec powyższego, ocena prawna co do istnienia podstaw do nakazania rozbiórki takiego obiektu lub istnienia podstaw do udzielenia pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w art. 42 Prawa budowlanego z 1974r. możliwa jest wyłącznie w kontekście art. 37 ust. 1 i 2 tej ustawy. Z brzmienia tego przepisu wynika, że przesłanka nakazu rozbiórki, jaką jest wybudowanie obiektu niezgodnie z przepisami (bez wymaganego pozwolenia na budowę) badana jest w odniesieniu do przepisów obowiązujących w okresie budowy danego obiektu. Na gruncie przepisów obowiązujących w czasie prowadzenia robót budowlanych, z mocy art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r., ciążył zaś na inwestorze obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Jego brak kwalifikował zatem zrealizowaną budowę jako samowolę. Poza przesłanką budowy obiektu niezgodnie z przepisami, art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. w ust. 1 i 2 ustawa ta wprowadza dodatkowe przesłanki niezbędne do orzeczenia nakazu rozbiórki jakimi są: położenie na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, powodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia i istnienie innych ważnych przyczyn poza wymienionymi w ust. 1 tego przepisu. Orzeczenie nakazu rozbiórki następuje w razie łącznego spełnienia podstawowej przesłanki nakazu rozbiórki jaką jest wybudowane obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz którejkolwiek z pozostałych wymienionych przesłanek. Zakresy przesłanki podstawowej oraz przesłanek dodatkowych są rozłączne (por. wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1923/10; publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z cytowanym orzeczeniem, w świetle przepisów Prawa budowlanego z 1974r., sprawa dotycząca samowoli budowlanej, w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 i 40 cyt. ustawy, powinna zakończyć się decyzją administracyjną orzekającą o legalności inwestycji. Organ zatem winien wydać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, lub w razie braku przesłanek jej wydania – decyzję o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.
W myśl jednolitego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, pozwolenie na użytkowanie jest stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania, a także formą legalizacji obiektu samowolnie wybudowanego, w sytuacji gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego (por. wyrok WSA z dnia [...] października 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1186/07; publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie można także pominąć w rozpoznawanej sprawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 grudnia 2007r. (sygn. akt P 37/2006, Dz. U. z 2007 r., nr 247, poz. 1844). Wyrok ten co prawda dotyczył interpretacji przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. i decyzji o warunkach zabudowy, ale sensu takiego samego rozumowania nie można odebrać także przepisom Prawa budowlanego z 1974. Trybunał stwierdził, że warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność konkretnej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyli miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, lub z "generalnym porządkiem planistycznym", ukształtowanym wieloma ustawami planistycznymi. Istotne znaczenie w rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy ma także wywód i teza uchwały NSA z dnia [...] grudnia 2013r., sygn. akt [...] , w której Sąd stwierdził, że "przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględniać takie przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy".
Powyższe oznacza, że rozpoznające sprawę niniejszą organy administracji bezzasadnie oparły swoje ustalenia i oceny na treści zaświadczenia Burmistrza Gminy P. oraz studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego tej Gminy.
Stwierdzić bowiem należy , że w sytuacji, gdy nie obowiązuje dla danego terenu miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodność samowolnie zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. organ powinien badać w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego decyzja o warunkach zabudowy jest jedynym sposobem wykazania, że określony sposób zagospodarowania danego terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami innych ustaw. NSA w wyroku z dnia[...] lutego 2017r. sygn.[...] wskazał jednoznacznie , że " w przypadku nieskorzystania przez gminę z uprawnienia do uchwalenia planu, o sposobie zagospodarowania terenu przesądza decyzja administracyjna. Legalizacja skutków samowoli budowlanej ma przede wszystkim na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie tej legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego. Nie sposób zatem przyjąć, że nielegalnie wybudowany obiekt budowlany ma być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, które już nie obowiązuje. Takie stanowisko, które należy w pełni podzielić, zostało zaprezentowane w ww. uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia [...] grudnia 2013 r. Wykazanie zatem, że obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod zabudowę, w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. w przypadku nieuchwalenia przez gminę planu miejscowego wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu" .
Tym samym uznać zatem należy, że w przypadku nieobowiązywania dla danego terenu planu zagospodarowania przestrzennego, badanie zgodności samowolnie zrealizowanej inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r., powinno nastąpić w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, która to decyzja konkretyzuje warunki zabudowy w stosunku do indywidualnie oznaczonego podmiotu wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz innych ustaw , z uwzględnieniem tezy cytowanej wyżej uchwały NSA z dnia [...] grudnia 2013r.[...] .
W niniejszej sprawie brak było także, zdaniem Sądu, podstaw do badania zgodności kontrolowanej inwestycji z przepisami techniczno - budowlanymi z 1961r. , skoro niezaprzeczalnym celem kontrolowanego postępowania jest doprowadzenie spornej inwestycji do zgodności z obecnie obowiązującymi przepisami prawa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny zatem uwzględnić powyższe stanowisko, zbadać ewentualnie obowiązujące plany zagospodarowania przestrzennego dla terenu omawianej działki w dacie realizacji spornej inwestycji , a w przypadku ich braku , zobowiązać stronę do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy , w celu wykazania czy istniejący sposób zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Obowiązkiem organów będzie także dokonanie oceny przyczyn dla których gołosłownie uznały, że prawidłowemu użytkowaniu tarasu, nie stoi na przeszkodzie obowiązek dokonania rozbiórki nadbudowanej części budynku, funkcjonalnie i konstrukcyjnie związanej z przedmiotem postępowania, orzeczony decyzją PIMB z dnia [...] września 2011r. utrzymaną w mocy decyzją WINB z dnia [...] listopada 2011r., której stwierdzenia nieważności odmówił GINB decyzjami z dnia [...] listopada 2013r. oraz z dnia i [...] grudnia 2013r. , a tutejszy Sąd oddalił skargę na w. w decyzję wyrokiem z dnia [...] czerwca 2014r., od którego NSA oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z dnia [...] czerwca 2016r., sygn. [...]
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz 200 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło