VII SA/Wa 802/17
WyrokWSA w Warszawie2018-01-25
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Joanna Gierak-Podsiadły, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, zatwierdzając projekt budowlany zamienny w trybie art. 51 Prawa budowlanego, jest zobowiązany do oceny zgodności całego obiektu budowlanego z obowiązującymi przepisami, w tym z przepisami dotyczącymi usytuowania budynków przy granicy działki, nawet jeśli dotyczy to elementów niezmienionych w stosunku do pierwotnego pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego, zatwierdzając projekt budowlany zamienny w postępowaniu legalizacyjnym (art. 51 Prawa budowlanego), muszą ocenić zgodność całego obiektu budowlanego z obowiązującymi przepisami, w tym z przepisami dotyczącymi usytuowania budynków przy granicy działki i ochrony interesów osób trzecich. Nawet jeśli projekt zamienny dotyczy tylko istotnych odstępstw, organ musi zbadać, czy całość inwestycji spełnia wymogi prawa, a w szczególności czy nie narusza interesów osób trzecich, co może wymagać oceny również elementów niezmienionych w stosunku do pierwotnego pozwolenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych rozbudowy budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów dotyczących usytuowania budynku przy granicy działki oraz kwestii kominów. Organy uznały, że istotne odstępstwa w postaci zwiększenia wysokości budynku i ściany przyległej do granicy są zgodne z prawem, opierając się na przepisach dotyczących sytuacji przy granicy działki i bezpieczeństwa pożarowego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sekretarz sądowy Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi A.Z. i M. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2017 r. nr [...], znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., 23) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 290), po rozpatrzeniu odwołania radcy prawnego A. M. reprezentującego A.Z. i M. Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] listopada 2016 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany zamienny rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (segment południowo - wschodni) na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., sporządzony: w części architektonicznej przez mgr inż. arch. T.M., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...], legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Architektów RP pod nr [...], w części konstrukcyjnej przez mgr inż. M. R., posiadającego uprawnienia budowlane nr [...], legitymującego się przynależnością do [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod nr [...] i udzielającej Inwestorowi: J.i P.S. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych polegających rozbudowie w/w budynku mieszkalnego oraz nakładającej obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie powstałej w wyniku rozbudowy części budynku - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że na skutek wniosku M. Z. przedstawiciel Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] przeprowadził [...] marca 2016 r. oględziny na działce o nr. ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W..
Podczas wizji stwierdzono, że na terenie w/w nieruchomości prowadzona jest rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (segment południowo wschodni). Inwestycja realizowana jest na podstawie decyzji Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2015 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przedmiotową rozbudowę. Inwestycję zrealizowano w stanie surowym otwartym z dachem. Stwierdzono, że w trakcie budowy dokonano zmian w stosunku do zatwierdzonej dokumentacji projektowej: zwiększono wysokość budynku o ok. 0,6 m, zwiększono wysokość ściany przyległej do granicy o około 0,4 m.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z [...] marca 2016 r. Nr [...] wstrzymał roboty budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W., a następnie decyzją z [...] marca 2016 r. Nr [...] nałożył na J. i P.S. obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.
Prezydent [...] decyzją z [...] maja 2016 r. Nr [...] uchylił własną opisaną powyżej decyzję Nr [...].
Inwestorzy przedłożyli zaś projekt budowlany zamienny dla przedmiotowej inwestycji, sporządzony w czerwcu 2016 r., w części architektonicznej przez mgr inż. arch. T. M. i w części konstrukcyjnej przez mgr inż. M. R..
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją Nr [...] z [...] listopada 2016 r., zatwierdził przedłożony projekt oraz udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych z jednoczesnym nałożeniem obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie powstałej w wyniku rozbudowy części budynku.
Radca prawny A.M., reprezentujący A. Z. i M. Z., złożył w ustawowym terminie odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że bezzasadny był wskazany w odwołaniu zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, jak również braku zbadania treści projektu budowlanego zamiennego.
Bezspornie rozbudowa przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od warunków określonych w decyzji Prezydenta [...] Nr [...]. Zmiany te w stosunku do zatwierdzonej w/w decyzją dokumentacji projektowej polegały na zwiększeniu wysokości budynku o ok. 0,6 m oraz zwiększeniu wysokości ściany przyległej do granicy o około 0,4 m.
Prawidłowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], korzystając z dyspozycji 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, wydał decyzję Nr [...], którą nałożył na inwestorów J. i P. S.obowiązek sporządzenia i przedłożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego. Inwestorzy przedłożyli w/w dokumentację projektową zamienną. Projekt budowlany zamienny podlega merytorycznej ocenie organu, tak jak projekt pierwotny. W niniejszej zaś sprawie inwestor dokonał istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę, tym samym organ oceniając projekt budowlany zamienny winien ocenić zgodność w/w rozwiązań z przepisami techniczno - budowlanymi oraz planistycznymi.
Odwołujący się zarzucili, że zwiększenie wysokości spornego budynku o ok. 0,6 m oraz zwiększenie wysokości jego ściany przyległej do granicy o około 0,4 m spowodowało niezgodność spornego obiektu z regulacją zawartą z § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690).
Zgodnie z powołanym przepisem, w zabudowie jednorodzinnej, dopuszcza się sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większą niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że ściana budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej w takim usytuowaniu została tak zatwierdzona decyzją o pozwoleniu na budowę. Usytuowanie tej części budynku w ostrej granicy z działka sąsiednią i położonym tak na niej budynkiem gospodarczym przewidywał pierwotny projekt budowlany rozbudowy budynku mieszkalnego na działce przy ul. [...] w W., zatwierdzony decyzją Prezydenta [...] Nr [...] sierpnia 2015 r.
Ściana posadowiona na granicy działek, została jedynie podniesiona w stosunku do założeń projektowych o ok. 0,30 - 0,40 m i pozostaje to w zgodzie z przepisami techniczno-budowlanymi w tym dotyczącymi bezpieczeństwa pożarowego. Zgodnie bowiem z § 226 ust. 1 warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, strefę pożarową stanowi budynek albo jego część oddzielona od innych budynków lub innych części budynku elementami oddzielenia przeciwpożarowego, o których mowa w § 232 ust. 4, bądź też pasami wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż dopuszczalne odległości od innych budynków, określone w § 271 ust. 1-7.
Ściana stanowi element przeciwpożarowy, który oddziela od siebie budynki. W myśl § 235 ust. 1 i 2 w/w rozporządzenia ściana ta powinna być na własnym fundamencie lub stropie opartym na konstrukcji nośnej oraz musi być wyniesiona na wysokość co najmniej 0,30 m ponad dach. Sporna ściana została wysunięta na 0,70 m ponad dach (założenia projektu budowlanego zamiennego, str. 55), zamiast na 0,32 m (projekt budowlany, str. 56).
Organ drugiej instancji podkreślił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] po dokonaniu analizy przedstawionego projektu budowlanego zasadnie stwierdził, iż spełnia on wymogi zawarte w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego i kwalifikuje się do zatwierdzenia.
Ponadto, w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym znajduje się oświadczenie, o którym mowa w art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, że niniejszy projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz zasadami wiedzy technicznej. W wyniku zmiany art. 35 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (przez art. 1 pkt 28 lit. b ustawy z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy oraz o zmianie niektórych ustaw, która weszła w życie 11 lipca 2003 r.) do Prawa budowlanego wprowadzono zasadę odpowiedzialności za projekt architektoniczno - budowlany projektanta oraz osoby sprawdzającej. W związku z tym organ nadzoru budowlanego nie jest władny do ingerencji w część architektoniczną dokumentacji projektowej. Rozwiązania techniczne zawarte w projekcie budowlanym - w tym kształt i rozmiar obiektu uwzględniający zabudowę sąsiednią - wskazuje zaś uprawniony projektant, a nie inwestor. Projektant bowiem bierze odpowiedzialność za przewidziane rozwiązania techniczne.
Poruszana w odwołaniu kwestia odprowadzania wód opadowych na własny grunt stanowi wyłącznie rozwiązanie projektowe. Organ powiatowy na etapie udzielania pozwolenia na użytkowanie spornej inwestycji będzie zobowiązany do sprawdzenia, czy rozwiązanie to zostało rzeczywiście zrealizowane.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o art. 51 ustawy Prawo budowlane dotyczy doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, jedynie w zakresie istotnych odstępstw od zatwierdzonej dokumentacji projektowej. Natomiast elementy niezmienione w stosunku do pierwotnych warunków pozwolenia na budowę, nie podlegają weryfikacji przez organy nadzoru budowlanego. Zostały one bowiem już zweryfikowane i zatwierdzone przez właściwy organ administracyjny.
Organ drugiej instancji stwierdził, że nowa wysokość spornego budynku, tj. 6,54 m oraz kąt nachylenia połaci dachowych, tj. 39° (przekrój a-a, str. 54 projektu zamiennego) nie naruszają założeń planu miejscowego zatwierdzonego uchwałą Nr [...] z [...] grudnia 2012 r. Zgodnie bowiem z § 42 ust. 2 pkt 4 tego planu, kąt nachylenia połaci dachowych musi mieścić się w przedziale 25° - 45°, zaś pkt 10 wskazuje na maksymalną wysokość wynoszącą 10,50 m.
W podsumowaniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził - jeżeli projekt budowlany zamienny jest kompletny i zgodny z przepisami budowlanymi oraz został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane, to w myśl natomiast art. 51 ust. 1 pkt 4, właściwy organ zobligowany jest wydać decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli A. Z. i M. Z..
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1, oraz 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co powinno skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji z uwagi na naruszenie przez inwestorów przepisu prawa materialnego, tj. § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1422 ze zm.), w postaci wybudowania budynku faktycznie wyższego niż budynek sąsiadujący z budynkiem skarżących, naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny, pomimo, że nie jest on zgodny z prawem tj. narusza § 12 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia, a także w ten sposób, że organy nie zbadały treści projektu zamiennego i pominęły oczywistą niezgodność tego projektu z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 142 ust. 1 ww. rozporządzenia przez jego niezastosowanie i naruszenie w efekcie wymagania, zgodnie z którym przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Pominięcie kwestii komina stwarza zagrożenie dla budynku zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...], błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący pominięcia przez organy administracji i projektanta kwestii istnienia na nieruchomości komina, co w przypadku prawidłowego umieszczenia tego faktu w dokumentacji spowodowałoby konieczność odmowy zatwierdzenia projektu zamiennego.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący wnieśli o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i przekazanie sprawy organom administracji do ponownego rozpoznania.
Zgłoszony w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został rozstrzygnięty odrębnie.
Stanowisko skarżących znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Sąd uwzględniając zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji dał wyraz ocenie, że decyzje te zapadły z naruszeniem przepisów prawa.
W okolicznościach sprawy bezsprzeczne jest to, że inwestorzy realizowali przedmiotową inwestycję z odstępstwami od decyzji o pozwoleniu na budowę. Tryb działania organów nadzoru budowlanego, po tym jak decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego nie budzi żadnych wątpliwości - zasadnie zastosowano przepisy art. 50 – 51 ustawy Prawo budowlane.
Decyzje organów obu instancji zapadły jednak z naruszeniem ww. przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., oraz art. 107 § 3 k.p.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy.
Zakres odstępstw ustalony przez organy określono jako zwiększenie wysokości budynku o ok. 0,6 m oraz zwiększenie wysokości ściany przyległej do granicy o około 0,4 m. Należy zgodzić się z organem, kontrola projektu zamiennego ogranicza się do jego oceny w zakresie poczynionych przez inwestorów a opisanych w tym projekcie odstępstw od projektu pierwotnego. W takim zakresie projekt podlega jednak kontroli przewidzianej w art. 35 ust 1 ustawy Prawo budowlane.
Przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza w szczególności, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Musi mieć też na uwadze art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane stanowi - obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając: poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich.
W ocenie Sądu, projekt zamienny we wskazanym powyżej zakresie nie został poddany wyczerpującej analizie z punktu widzenia spełnienia normy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Przepis § 12 ust. 3 stanowił - w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się: pkt 2 - sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większą niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej; pkt 3 - rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych.
Organ zastosował § 12 ust. 3 pkt 2 ww. rozporządzenia nie wyjaśniając dlaczego w odniesieniu do inwestycji, która stanowiła rozbudowę budynku istniejącego nie zastosował § 12 ust. 3 pkt 3 ww. rozporządzenia. W świetle ww. przepisów miał, w obu ww. przypadkach, obowiązek literalnej, precyzyjnej oceny czy zaistniałe odstępstwa zwiększenie wysokości budynku o ok. 0,6 m oraz zwiększenie wysokości ściany przyległej do granicy o około 0,4m sytuuje budynek spełniający warunki ww. rozporządzenia. Konieczne było ustalenie wysokości budynku na sąsiedniej działce oraz odniesienie się do wysokości obu przylegających obiektów.
Organ pierwszej instancji tych rozważań w uzasadnieniu decyzji nie przedstawił w ogóle, zaś organ drugiej instancji skwitował ten problem cyt. "sporna ściana posadowiona na granicy działek (...) została jedynie podniesiona w stosunku do założeń projektowych o ok. 0,30 – 0,40 m jest zgodna z przepisami technicznymi", dalej zaś nawiązał do przepisów regulujących zagadnienie ściany pożarowej.
Organy obu instancji nie rozważyły dopuszczalności odstępstwa związanego z podwyższeniem całego budynku w kontekście nie tylko ww. przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ale także ochrony interesów osób trzecich. Skarżący w toku całego postepowania powoływali się na zakłócenie funkcjonowania kominów ich budynku w związku z odstępstwem wynikającym z podwyższenia budynku realizowanego na działce sąsiedniej.
Organy nie zbadały, czy odstępstwa od pierwotnego projektu wiążą się z wzniesieniem budynku inwestorów w taki sposób, że jest on w pasie szerokości 3 metrów wzdłuż granicy działki wyższy od istniejącego budynku skarżących, co stanowiłoby naruszenie prawa - ww. przepisów rozporządzenia.
Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie obowiązany uwzględnić powyższe wskazana, ale i to, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane nakazanie przez organy nadzoru budowlanego sporządzenia projektu budowlanego zamiennego jest dozwolone tylko wtedy, gdy wzniesiony już obiekt nie narusza obowiązujących przepisów (w niniejszym przypadku § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia).
Celem prowadzenia postępowania legalizacyjnego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Oznacza to, że przy nakładaniu obowiązków z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.) organ nadzoru powinien na wstępie ustalić, czy wzniesiony obiekt narusza aktualnie obowiązujące przepisy; czy też nie. Tylko w tym drugim przypadku, gdy stwierdzi, że wykonane roboty, chociaż w sposób istotny odbiegają od zatwierdzonego projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę, ale jednak nie naruszają aktualnie obowiązującego prawa, może ograniczyć się tylko do nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego.
W innym wypadku, gdy organ stwierdzi, że wykonane prace z uwagi na aktualnie obowiązujące przepisy nie mogą zostać zalegalizowane, nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z aktualnie obowiązującym prawem. Przy czym za stan zgodny z prawem należy uznać taką sytuację, w której uwzględnione są interesy osób trzecich.
Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu skargi niniejszej, w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że okoliczność sporządzenia projektu przez osobę uprawnioną nie zwalnia organu od jego oceny w zakresie zgodności z wymogami wynikającymi z przepisów ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w tym dotyczących dopuszczalnego usytuowania na działce inwestora. Ponadto, organ zatwierdzając projekt zamienny musi stwierdzić, że odpowiada on projektowi pierwotnemu i uwzględnia dopuszczalne przepisami prawa odstępstwa, których dopuszczono się przy jego realizacji.
Zatwierdzeniu w trybie art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane podlega projekt budowlany zamienny. Uwadze organu nie może jednak ujść to czy cała inwestycja - w aktualnym stanie faktycznym - spełnia wymogi przepisów prawa obowiązujących w dacie wydawania decyzji kończącej postępowanie naprawcze. Jeżeli projekt wymaga uzupełnienia w zakresie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (stosowanym odpowiednio stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 wyżej wymienionej ustawy), to organ w zależności od okoliczności sprawy wydaje postanowienie umożliwiające inwestorowi usunięcie dostrzeżonych nieprawidłowości (art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane). Brak ich usunięcia przez inwestora winien być oceniany przez organ jako sytuacja odpowiadająca dyspozycji art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, tj. niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 skutkująca podjęciem decyzji nakazującej inwestorowi zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Jeżeli okaże się, że zatwierdzenie projektu zamiennego jest niemożliwe (np. z uwagi na sprzeczność z przepisami techniczno-budowlanymi), organ nie wydaje decyzji odmawiającej jego zatwierdzenia, lecz decyzję przewidzianą w art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Wykładnia ww. art. 51 prowadzi bowiem do przyjęcia stanowiska, że przez niewykonanie obowiązku określonego w ust. 1 pkt 3 tego artykułu należy rozumieć także sytuację, w której co prawda przedstawiono zamienny projekt budowlany, ale projekt taki nie może zostać zatwierdzony."
Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 t.j.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło