VII SA/Wa 803/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2011 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, późn 1071 z późn zm.), art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -(tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Starosty S. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...], udzielającej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo-usługowego przy ul. [...] i [...] w S. pod warunkiem zapewnienia w terminie do dnia 31 lipca 2005 r. osobom niepełnosprawnym dostępu na kondygnację użytkowe pawilonu, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej Starosty S. z dnia [...] maja 2003 r, znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że podstawą prawną wydanej przez Starostę S. decyzji z dnia [...] maja 2003 udzielającej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo-usługowego przy ul. [...] i [...] w S. był art. 59 ust 1 i 2 Prawa budowlanego. Przepis ten dopuszcza możliwość uzależnienia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego od wykonania w oznaczonym terminie określonych robót budowlanych. Istotne znaczenie ma ocena czy kontrolowana w świetle przesłanek z art. 156 k.p.a. decyzja administracyjna znajduje uzasadnienie w przepisach Prawa budowlanego, jak i przepisów postępowania administracyjnego i czy organ, który ją wydał nie naruszył przy jej wydaniu właściwych przepisów, a w szczególności czy mógł uzależnić wydanie przedmiotowego pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo-usługowego przy ul [...] i [...] w S. od wykonania wskazanych w kontrolowanej decyzji robót budowlanych. Sygn. akt VII SA/Wa 803/11 [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał na art. 5 Prawa budowlanego, który nakazuje projektować i budować obiekty użyteczności publicznej, w tym budynki przeznaczone do wykonywania funkcji handlowych i usługowych, zgodnie z zasadami wiedzy technicznej zapewniając m.in. warunki korzystania z tych obiektów przez osoby niepełnosprawne, w tym poruszające się na wózkach inwalidzkich. Wymóg zapewnienia osobom niepełnosprawnym dostępu do budynku wynikał w ocenie organu również z § 16 ust 1 i § 55 ust 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skoro więc zapewnienie osobom niepełnosprawnym dostępu do budynku wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego to zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego działanie Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. polegające na uzależnieniu wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie pawilonu handlowo-usługowego przy ul. [...] i [...] w S. nie było samowolne, lecz znajdowało oparcie w przepisach prawa. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził innych naruszeń prawa i tym samym nie uznał, ażeby zachodziła przesłanka wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 K.p.a.). Odwołanie od w.w decyzji złożyła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. W uzasadnieniu podniosła, iż decyzja z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została skierowana do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, bowiem w dniu 2 maja 2008 r. powstała Wspólnota Pawilonu Usługowo -Handlowego w S. przy ul. [...], utworzona przez właścicieli lokali użytkowych w tym pawilonie, która pozbawiła [...] Spółdzielnie Mieszkaniową w S. zarządu pawilonem. Prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej Starosty S. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...], udzielającej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo-usługowego przy ul. [...] i [...] w Sygn. akt VII SA/Wa 803/11 S. przeszły w tej sytuacji na Wspólnotę Pawilonu Usługowo -Handlowego w S. przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr. [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności w.w decyzji administracyjnej. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 19 maja 2003 r. stwierdzono, że roboty budowlane dotyczące pawilonu handlowo-usługowego przy ul. [...] i [...] w S. zostały wykonane zgodnie z projektem i złożoną przez inwestora inwentaryzacją, teren budowy został uprzątnięty oraz została złożona pełna dokumentacja wymagana przepisami prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił jednocześnie pogląd, iż udzielenie pozwolenia na użytkowanie jest możliwe pod warunkiem zapewnienia osobom niepełnosprawnym dostępu na piętro budynku. Nie zachodzą jednocześnie żadne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że pozostają one bez wpływu na niniejsze postępowanie, bowiem Wspólnota Pawilonu Usługowo - Handlowego w S. przy ul. [...] powstała w dniu 2 maja 2008 r., a organ kontrolujący decyzję wydaną w dniu [...] maja 2003 r. bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny na dzień jej wydania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. podnosząc, że zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane Wspólnota Pawilonu Usługowo -Handlowego w S. przy ul. [...] przejęła użytkowanie pawilonu handlowo-usługowego przy ul. [...] i [...] w S. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sygn. akt VII SA/Wa 803/11 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. jak i decyzję poprzedzającą [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r., bowiem naruszają one zasady postępowania administracyjnego a także prawo materialne. Przede wszystkim rzeczą organu odwoławczego jest zgodnie z zasadą wynikającą z art. 15 k.p.a. ponowne rozpoznanie sprawy z udziałem podmiotów posiadających w tym postępowaniu interes prawny. Inwestor [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. podniósł w odwołaniu zarzut, że decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została skierowana do Spółdzielni, która utraciła status strony w sprawie, a także wskazał, iż w postępowaniu winna brać udział Wspólnota Pawilonu Usługowo-Handlowego w S., która powstała w dniu 2 maja 2008 r. Organ odwoławczy stwierdził, że pominięcie Wspólnoty nie stanowi okoliczności wynikającej z art. 156 § 1 k.p.a., bowiem organ nadzoru dokonując oceny czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. uwzględnia stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji, a więc z dnia [...] maja 2003 r. Z tym stanowiskiem nie można się zgodzić, bowiem w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności organ powinien ustalić krąg podmiotów mających interes prawny na dzień wydania decyzji w tym postępowaniu, w szczególności, gdy w miejsce inwestora wstąpił inny podmiot, dla którego wynikają z decyzji o pozwoleniu na użytkowanie prawa i obowiązki. Organ odwoławczy winien mieć na uwadze, że o ile rzeczywiście w dniu 2 maja 2008 r. powstała Wspólnota Pawilonu Usługowo-Handlowego w S., która przejęła zarząd i użytkowanie przedmiotowego pawilonu to winna ona brać udział w postępowaniu o stwierdzenie nieważności w charakterze strony tego postępowania. Sygn. akt VII SA/Wa 803/11 Wobec stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organy prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego należało uchylić zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą. Oceniając decyzję organu I instancji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty S. z dnia [...] maja 2003 r. Sąd uznał, że organ niedostatecznie zbadał czy nie doszło do rażącego naruszenia art. 59 ust 1 i 2 ustawy Prawo budowlane poprzez udzielenie pozwolenia na użytkowanie "pod warunkiem wykonania w terminie do 31 lipca 2005 r. następujących robót budowlanych". Rozstrzygnięcie właściwego organu w kwestii pozwolenia na użytkowanie obiektu jest co do zasady bezwarunkowe. Zgodnie z przepisem art. 59 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane w brzemieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji tj. [...] maja 2003 r. właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę i po stwierdzeniu uporządkowania terenu budowy. Właściwy organ może w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego określić warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania w oznaczonym terminie określonych robót budowlanych. W prowadzonym z urzędu postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie wskazał, że "dla tut. organu znaczenie ma to czy badana decyzja znajduje uzasadnienie w przepisach Prawa budowlanego, jak i postępowania administracyjnego i czy organ, który ją wydał, nie naruszył przy jej wydawaniu właściwych przepisów. Istotne jest więc zbadanie w szczególności czy starosta S. mógł uzależnić wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego pawilonu handlowo-usługowego od wykonania robót budowlanych polegających na zapewnieniu osobom niepełnosprawnym dostępu na kondygnacje użytkowe w w.w pawilonie", pozwala na uzależnienie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego od wykonania w oznaczonym terminie oznaczonych robót budowlanych. Sygn. akt VII SA/Wa 803/11 W ocenie organu decyzja Starosty Powiatu S. znalazła oparcie w przepisach prawa w szczególności w art. 5 Prawa budowlanego, który dotyczy zasad projektowania i budowania obiektów budowlanych, jak również w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny opowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak wynika z poczynionych przez organ ustaleń inwestor [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa w S. załączył do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo - usługowego komplet niezbędnych dokumentów, a przeprowadzona w dniu 19 maja 2003 r. wizja na nieruchomości potwierdziła wykonanie robót budowlanych zgodnie z projektem budowlanym. W tej sytuacji należało ocenić czy Starosta Powiatu S. miał podstawy do uzależnienia pozwolenia na użytkowanie od wykonania określonych robót budowlanych. Zgodnie z zasadą legalności wszelkie warunki określane przez organ w tym wypadku Starostę S. powinny wynikać z określonego przepisu prawa. Tym samym w decyzji administracyjnej Starosty S. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...], udzielającej [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w S. pozwolenia na użytkowanie pawilonu handlowo-usługowego przy ul. [...] i [...] w S. wydanej na podstawie art. 59 ust 1 i 2 winny być wskazane podstawy prawne nałożenia warunków użytkowania albo nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. Rzeczą organu jest więc zbadanie czy nie doszło do naruszenia art. 59 ust 1 i 2 Prawa budowlanego, a jeśli doszło to czy w stopniu rażącym poprzez udzielenie w decyzji z dnia [...] maja 2003 r. pozwolenia na użytkowanie pod warunkiem wykonania w terminie do dnia 30 lipca 2005 r. określonych robót budowlanych. W szczególności nie zostało wyjaśnione czy na podstawie art. 59 ust 2 Prawa budowlanego organ określił warunki użytkowania obiektu, czy też uzależnił jego użytkowanie od wykonania w oznaczonym terminie określonych robót budowlanych. Warunki użytkowania obiektu określone w pozwoleniu na użytkowanie są dla strony wiążące a jeśli ich strona nie dopełni to organ nadzoru budowlanego stwierdza wygaśniecie pozwolenia na użytkowanie na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 Sygn. akt VII SA/Wa 803/11 k.p.a. (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., wyrok z dnia 30 grudnia 2009 r. II SA/Go 849/09). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zadaniem organu będzie ustalenie właściwego kręgu stron i zbadanie czy w okolicznościach sprawy zasadne było nałożenie na inwestora [...] Spółdzielnie Mieszkaniową "warunku wykonania w terminie do dnia 31 lipca 2005 r. określonych robót budowlanych" na podstawie art. 59 ust 1 i 2 prawa budowlanego czy też doszło do naruszenia prawa materialnego przez Starostę S., a jeśli tak czy było to rażące naruszenie prawa. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak wyroku na podstawie art. 145 § 1 ust 1 a i b i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz. U. Nr 153, poz. 1270, zezm.).