VII SA/Wa 805/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-28
Skład orzekający: Leszek Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, jeśli jej cele statutowe obejmują ochronę dziedzictwa kulturowego i środowiska, a przedmiotem postępowania jest uzgodnienie sanitarne dla inwestycji przemysłowej oddziałującej na zabytkową nieruchomość będącą w jej użyczeniu?Ratio decidendi
Organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże swój interes prawny lub publiczny zgodny z celami statutowymi. Jednakże, sam fakt użyczenia zabytkowej nieruchomości i negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko nie jest wystarczający, gdy przedmiotem postępowania sądowego jest decyzja nadzorcza, a nie ostateczna decyzja o uzgodnieniu projektu budowlanego. Udział organizacji powinien służyć kontroli społecznej, a nie tylko partykularnym interesom.Stan faktyczny
Fundacja zwróciła się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w którym skarżono decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej uzgodnienia projektu budowlanego rozbudowy bazy transportowo-produkcyjnej. Fundacja uzasadniła swój wniosek celami statutowymi (ochrona dziedzictwa kulturowego i środowiska) oraz faktem użyczenia zabytkowej nieruchomości, na którą inwestycja miała negatywnie oddziaływać. Sąd wezwał Fundację do wykazania interesu prawnego i publicznego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono Fundacji [...] dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. J. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić Fundacji [...] dopuszczenia do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika postępowania.
Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. B. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2010 r. znak [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z dnia [...]czerwca 2010 r. , znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] marca 2005 r., znak: [...], o uzgodnieniu projektu budowlanego rozbudowy bazy transportowo-produkcyjnej Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjno-Drogowych "[...]" w K. o wytwórnię mas bitumicznych.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Fundacja [...], zwana dalej Fundacją, zwróciła się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi B. J. na powyższą decyzję, uzasadniając wniosek celami statutowymi fundacji, do których należy ochrona dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz przyrody i środowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządzeniem z dnia 23 sierpnia 2011 r. zwrócił się do Zarządu Fundacji o nadesłanie aktualnego odpisu statutu, wykazanie interesu prawnego w rozumieniu art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., na który powołała się Fundacja we wniosku z dnia 13 sierpnia 2011 r. oraz o wykazanie interesu publicznego zgodnego z celami statutowymi Fundacji. Na wykonanie zarządzenia zakreślono termin 14 dni od dnia jego doręczenia.
W wykonaniu ww. zarządzenia Sądu Fundacja, w zakreślonym terminie przesłała odpis aktualnego statutu Fundacji, odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 19 sierpnia 2011 r. Jako udokumentowanie interesu prawnego Fundacja wskazała okoliczność zawarcia w dniu 11 sierpnia 2011 r. umowy użyczenia części zabytku we wsi K. w gm. K. w pow. s..
Odnośnie udokumentowania interesu publicznego Fundacja wskazała, że postępowanie sądowe dotyczy uzgodnienia sanitarnego dla rozległego przedsięwzięcia przemysłowego usytuowanego na obszarze wpisanym częściowo do rejestru zabytków, oddziaływującego negatywnie również na zabytkowe zabudowania znajdujące się na działce wziętej przez Fundację do używania na mocy ww. umowy użyczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 33 § 2 ustawy - udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy jej statutowej działalności.
Wydanie postanowienia o dopuszczeniu bądź odmowie dopuszczenia Fundacji do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym toczącym się wskutek przedmiotowej skargi uzależnione jest zatem od oceny przesłanek oznaczonych w powołanym przepisie tj. od tego czy sprawa, w której Fundacja chce uczestniczyć dotyczy jej statutowej działalności i czy wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego.
Ponadto sąd administracyjny rozpoznając zgłoszony przez organizację społeczną w trybie art. 33 § 2 p.p.s.a. wniosek o dopuszczenie jej do udziału w sprawie winien zbadać, czy udział ten służy podstawowemu celowi wprowadzonego przez ten przepis rozwiązania, tj. zapewnieniu kontroli społecznej nad postępowaniem. Sąd rozpoznający daną sprawę ma więc prawo, niezależnie od mniej lub bardziej szczegółowych postanowień statutu takiej organizacji, zbadać, czy w istocie dopuszczenie organizacji do udziału w sprawie będzie realizacją wspomnianej kontroli społecznej.
Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09 w składzie 7 sędziów wyraził pogląd, iż brak jest podstaw prawnych do stosowania przez sąd administracyjny przesłanki z art. 31 § 1 k.p.a. w postępowaniu o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym prowadzonym stosownie do art. 33 § 2 p.p.s.a. Jednocześnie NSA uznał, iż pogląd ten nie może automatycznie skutkować dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, jeśli sprawa dotyczy statutowej działalności tej organizacji. Istotą bowiem udziału organizacji społecznej w postępowaniu jest zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem i nie może, co do zasady służyć tylko realizacji partykularnych interesów władz organizacji lub jej członków.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy uznać, iż nie ma wystarczających podstaw do twierdzenia, iż wnioskującej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym Fundacji chodziło o wykonywanie funkcji kontroli społecznej.
Fundacja nie wykazała, aby jej udział w postępowaniu sądowym miał wykraczać poza formę popierania i obrony konkretnych interesów określonego podmiotu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GZ 202/10).
Dokonując oceny interesu prawnego Fundacji Sąd uznał, iż wynik postępowania nie dotyczy interesu prawnego Fundacji. Nie zmienia tego faktu również zawarcie między Fundacją, a nota bene prezesem zarządu Fundacji i skarżącą w niniejszej sprawie B. J., w dniu 11 sierpnia 2011 r. umowy użyczenia zabytkowej nieruchomości.
Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]grudnia 2010 r. utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] marca 2005 r., znak: [...], o uzgodnieniu projektu budowlanego rozbudowy bazy transportowo-produkcyjnej Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjno-Drogowych "[...]" w K. o wytwórnię mas bitumicznych, nie dotyczy interesu prawnego Fundacji.
Wnioskująca Fundacja, której cele statutowe (Rozdział II Statutu § 7 pkt II Działania na rzecz dziedzictwa kulturowego oraz ochrony dóbr kultury) mają za przedmiot ochronę zabytków, przyrody i środowiska, wywodzi swój interes prawny z zawarcia umowy użyczenia zabytkowej nieruchomości oraz faktu, że postępowanie sądowe dotyczy uzgodnienia sanitarnego dla inwestycji przemysłowej, która negatywnie oddziaływuje zabytkową nieruchomość pozostającą w użytkowaniu Fundacji.
W tym kontekście należy podkreślić, że tak zakreślony przedmiot postępowania oznacza, że kognicji Sądu poddana jest decyzja wydana w postępowaniu nadzorczym, a nie ostateczna decyzja o uzgodnieniu projektu budowlanego przez organy Inspekcji Sanitarnej. Tym samym wynik postępowania sądowego nie wpływa bezpośrednio ani na interes prawny Fundacji (ochrona środowiska i ochrona zabytków), ani nie przemawia za udokumentowaniem interesu publicznego chronionego celami statutowymi Fundacji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. art. 33 § 2 ustawy p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło