VII SA/Wa 809/12
WyrokWSA w Warszawie2012-08-29
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Paweł Groński, Małgorzata Jarecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej może zawiesić postępowanie w sprawie legalności budowy ogrodzenia z powodu wątpliwości co do przebiegu granicy działek, wymagając rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd?Ratio decidendi
Organ administracji budowlanej nie może zawiesić postępowania w sprawie legalności budowy ogrodzenia z powodu wątpliwości co do przebiegu granicy działek, jeśli wątpliwości te nie stanowią prejudykatu dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W przypadku sporu o prawo własności lub przebieg granicy, właściwe do jego rozstrzygnięcia są sądy powszechne, a nie organy administracji. Organ powinien samodzielnie badać okoliczności faktyczne niezbędne do wydania decyzji, w tym kwestię prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy ogrodzenia. PINB zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne ustalenie przebiegu granicy między działkami, co miało wpływ na możliwość legalizacji ogrodzenia. WINB podtrzymał to stanowisko, wskazując na konieczność rozstrzygnięcia kwestii granicy w odrębnym postępowaniu. Gmina zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 7, 77 k.p.a., twierdząc, że nie zachodzi zagadnienie wstępne, a granica nie jest kwestionowana.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie WINB oraz poprzedzające je postanowienie PINB, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Gminy [...] kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 809/12
UZASADNIENIE
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia
2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1949/10, uchylił decyzję [...]
Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia
[...] sierpnia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru
Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., umarzającą
postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy ogrodzenia działki
nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] [...], gm. [...], od strony drogi
wewnętrznej stanowiącej własność Gminy [...].
W toku prowadzonego, po wyżej wskazanym wyroku postępowania
stwierdzono, że istniej wątpliwość, co do usytuowania ogrodzenia na gruncie.
W aktach sprawy znajduje się bowiem dokument pod nazwą "pomiar
kontrolny" wykonany przez uprawnionego geodetę P. W., z którego
wynika, że przedmiotowe ogrodzenie położone od strony działki nr ew. [...] nie
wykracza poza granicę działki nr ew. [...] oraz przedłożona przez właściciela działki
nr ew. [...] - Gminę [...] oryginalna mapa do celów projektowych, wykonana przez
uprawnionego geodetę Z. G., obejmującą swoim zakresem
opracowania działkę nr ew. [...], z której wynika, że sporne ogrodzenie częściowo
wychodzi poza granice działki inwestora.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "PINB") w [...] uznał, iż
koniecznym jest dla merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii legalizacji budowy
ogrodzenia, ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr ew. [...] i [...], co
pozwoli na określenie położenia spornego ogrodzenia w stosunku do granic tych
nieruchomości. Okoliczność ta, w ocenie organu będzie miała istotny wpływ na
dalszy przebieg prowadzonego postępowania administracyjnego.
Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r.
na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks
postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm., zwanej
dalej "k.p.a.") PINB w [...] postanowił zawiesić z urzędu postępowanie
administracyjne w toczącej się sprawie, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia
wstępnego, jakim według PINB jest ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami
o nr ew.: [...] i [...].
Jednocześnie — na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. PINB wezwał właścicieli
w/wym działek o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego dla przedmiotowej sprawy:
ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr ew.: [...] i [...] - poprzez
przeprowadzenie postępowania rozgraniczającego lub w przypadku ustalonego
prawnie przebiegu granic, przeprowadzenie wznowienia granic, w terminie do dnia
31 stycznia 2012 r.
Na postanowienie organu I instancji Gmina [...] wniosła zażalenie.
Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "[...] WINB)
utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, iż
zawieszenie postępowania jest dopuszczalne, wówczas, gdy istnieje związek
przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem
wstępnym, a więc gdy nie jest możliwe wydanie decyzji bez rozstrzygnięcia
zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd.
W ocenie [...] WINB, w niniejszej sprawie okolicznością, która
musiała skutkować zawieszeniem postępowania prowadzonego przez organ I
instancji w sprawie legalności przedmiotowego ogrodzenia jest konieczność ustalenia
w odrębnym postępowaniu, nie należącym do właściwości PINB w [...],
faktycznej lokalizacji spornego ogrodzenia poprzez przeprowadzenie stosownego
postępowania rozgraniczającego, a w przypadku ustalonego prawnie przebiegu
granic przeprowadzenie wznowienia granic. Kwestia powyższa, zdaniem organu II
instancji, ma zasadnicze znaczenie dla dalszego procedowania w sprawie, albowiem
jak wynika z materiału dowodowego, w przypadku lokalizacji w/w ogrodzenia
na działce stanowiącej własność J. C., organ I instancji widzi
możliwość jego legalizacji w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, natomiast
gdyby rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego wykazało, iż sporne ogrodzenie
posadowione jest na działce będącej własnością Gminy [...], jego legalizacja
wobec negatywnej opinii właściciela działki o nr ew. [...], byłaby niemożliwa.
Na postanowienie [...] WINB skargę do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina [...]. Zaskarżając postanowienie
w całości, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego
go postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r. oraz zarzuciła naruszenie:
1. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na przyjęciu, że rozpatrzenie sprawy oraz
wydanie decyzji w toczącym się postępowaniu zależy od uprzedniego
rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd;
2. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy i
przyjęcie, że granica między nieruchomościami nie jest ustalona.
W ocenie Skarżącej w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne w
rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem przebieg granicy nie jest kwestionowany
przez obie strony, a granica jest ustalona. Przedmiotem postępowania jest legalność
budowy ogrodzenia, a nie jego usytuowanie na gruncie.
Zdaniem Skarżącej nie można zgodzić się z twierdzeniami zawartymi
w uzasadnieniu postanowienia I instancji, że należy ustalić w odrębnym
postępowaniu przebieg granicy między nieruchomościami, z uwagi na rozbieżności
wynikające z dokumentów przedłożonych przez J. C. i pisma Gminy
[...]. Organ winien ustalić położenie ogrodzenia względem granicy poprzez np.
powołanie biegłego geodety, a nie zobowiązywać strony
do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego.
Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej
dalej " p.p.s.a.), [...] WINB przekazał w dniu 5 kwietnia 2012 r. do tutejszego
Sądu skargę Gminy [...] z wnioskiem o jej oddalenie, podtrzymując
dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje.
Rozpoznając skargę należy mieć na uwadze, że Wojewódzki Sąd
Administracyjny w Warszawie nakazał w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r. ponowne
rozpoznanie sprawy w celu ustalenia okoliczności, które są niezbędne dla
rozważenia zasadności prowadzenia lub nie postępowania legalizacyjnego.
Po pierwsze wskazał, że dla podjęcia rozstrzygnięcia konieczne jest ustalenie,
czy zakres prac wykonanych przez inwestora pozwala na ich zakwalifikowanie, jako
budowy, czy też należy je postrzegać w kategorii "remontu", po drugie nakazał
ustalenie - mając zwłaszcza na uwadze usytuowanie ogrodzenia w stosunku do
drogi publicznej, czy konieczne było dla wykonania robót poprzedzenie ich
zgłoszeniem. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, by
którakolwiek z tych okoliczności, ważna , jak wskazał Sąd, dla podjęcia decyzji
legalizacyjnej, została przez organ zbadana.
W ocenie Sądu rozstrzygającego sprawę, nie było podstaw, by nie wykonać
wytycznych Sądu wskazanych w wyroku z 19 stycznia 2011 r. i zawiesić
postępowanie z uwagi na wątpliwości, co do prawa własności (dysponowania
nieruchomością). Przypomnieć należy, że [...] WINB wskazał, że "widzi
możliwość legalizacji spornego ogrodzenia w trybie art. 51 Prawo budowlane", a
skoro tak, to organ, winien mieć na uwadze treść uchwały Naczelnego Sądu
Administracyjnego z 10 stycznia 2011 r. II OPS 2/10, w której Sąd wyraził pogląd, iż
przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania
decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia oświadczenia z art. 32 ust. 4
pkt 2 Prawa budowlanego o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością
na cele budowlane. W systemie prawa polskiego w razie sporu do terenu istnieje
możliwość rozstrzygnięcia go przez sądy powszechne jako właściwe do spraw
cywilnych, bez potrzeby angażowania organów administracji.
Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że brak było w sprawie podstaw do
zastosowania art., 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawieszenia postępowania, dla
rozstrzygnięcia sporu w przedmiocie własności nieruchomości (jeśli taki rzeczywiście
istnieje). Wbrew stanowisku organu rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie stanowi
prejudykatu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.
uchylił zaskarżone postanowienia i na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzekł o kosztach
postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło