VII SA/Wa 809/12

WyrokWSA w Warszawie2012-08-29

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Paweł Groński, Małgorzata Jarecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej może zawiesić postępowanie w sprawie legalności budowy ogrodzenia z powodu wątpliwości co do przebiegu granicy działek, wymagając rozstrzygnięcia tego zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd?
Ratio decidendi
Organ administracji budowlanej nie może zawiesić postępowania w sprawie legalności budowy ogrodzenia z powodu wątpliwości co do przebiegu granicy działek, jeśli wątpliwości te nie stanowią prejudykatu dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W przypadku sporu o prawo własności lub przebieg granicy, właściwe do jego rozstrzygnięcia są sądy powszechne, a nie organy administracji. Organ powinien samodzielnie badać okoliczności faktyczne niezbędne do wydania decyzji, w tym kwestię prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy ogrodzenia. PINB zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne ustalenie przebiegu granicy między działkami, co miało wpływ na możliwość legalizacji ogrodzenia. WINB podtrzymał to stanowisko, wskazując na konieczność rozstrzygnięcia kwestii granicy w odrębnym postępowaniu. Gmina zarzuciła naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 7, 77 k.p.a., twierdząc, że nie zachodzi zagadnienie wstępne, a granica nie jest kwestionowana.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie WINB oraz poprzedzające je postanowienie PINB, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Gminy [...] kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 809/12 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1949/10, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy ogrodzenia działki nr ew. [...] położonej w miejscowości [...] [...], gm. [...], od strony drogi wewnętrznej stanowiącej własność Gminy [...]. W toku prowadzonego, po wyżej wskazanym wyroku postępowania stwierdzono, że istniej wątpliwość, co do usytuowania ogrodzenia na gruncie. W aktach sprawy znajduje się bowiem dokument pod nazwą "pomiar kontrolny" wykonany przez uprawnionego geodetę P. W., z którego wynika, że przedmiotowe ogrodzenie położone od strony działki nr ew. [...] nie wykracza poza granicę działki nr ew. [...] oraz przedłożona przez właściciela działki nr ew. [...] - Gminę [...] oryginalna mapa do celów projektowych, wykonana przez uprawnionego geodetę Z. G., obejmującą swoim zakresem opracowania działkę nr ew. [...], z której wynika, że sporne ogrodzenie częściowo wychodzi poza granice działki inwestora. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "PINB") w [...] uznał, iż koniecznym jest dla merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii legalizacji budowy ogrodzenia, ustalenie przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr ew. [...] i [...], co pozwoli na określenie położenia spornego ogrodzenia w stosunku do granic tych nieruchomości. Okoliczność ta, w ocenie organu będzie miała istotny wpływ na dalszy przebieg prowadzonego postępowania administracyjnego. Wobec powyższego, postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 z 2000 r. ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") PINB w [...] postanowił zawiesić z urzędu postępowanie administracyjne w toczącej się sprawie, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim według PINB jest ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr ew.: [...] i [...]. Jednocześnie — na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. PINB wezwał właścicieli w/wym działek o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego dla przedmiotowej sprawy: ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działkami o nr ew.: [...] i [...] - poprzez przeprowadzenie postępowania rozgraniczającego lub w przypadku ustalonego prawnie przebiegu granic, przeprowadzenie wznowienia granic, w terminie do dnia 31 stycznia 2012 r. Na postanowienie organu I instancji Gmina [...] wniosła zażalenie. Po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "[...] WINB) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, iż zawieszenie postępowania jest dopuszczalne, wówczas, gdy istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym, a więc gdy nie jest możliwe wydanie decyzji bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd. W ocenie [...] WINB, w niniejszej sprawie okolicznością, która musiała skutkować zawieszeniem postępowania prowadzonego przez organ I instancji w sprawie legalności przedmiotowego ogrodzenia jest konieczność ustalenia w odrębnym postępowaniu, nie należącym do właściwości PINB w [...], faktycznej lokalizacji spornego ogrodzenia poprzez przeprowadzenie stosownego postępowania rozgraniczającego, a w przypadku ustalonego prawnie przebiegu granic przeprowadzenie wznowienia granic. Kwestia powyższa, zdaniem organu II instancji, ma zasadnicze znaczenie dla dalszego procedowania w sprawie, albowiem jak wynika z materiału dowodowego, w przypadku lokalizacji w/w ogrodzenia na działce stanowiącej własność J. C., organ I instancji widzi możliwość jego legalizacji w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, natomiast gdyby rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego wykazało, iż sporne ogrodzenie posadowione jest na działce będącej własnością Gminy [...], jego legalizacja wobec negatywnej opinii właściciela działki o nr ew. [...], byłaby niemożliwa. Na postanowienie [...] WINB skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina [...]. Zaskarżając postanowienie w całości, wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...] listopada 2011 r. oraz zarzuciła naruszenie: 1. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na przyjęciu, że rozpatrzenie sprawy oraz wydanie decyzji w toczącym się postępowaniu zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 2. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że granica między nieruchomościami nie jest ustalona. W ocenie Skarżącej w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem przebieg granicy nie jest kwestionowany przez obie strony, a granica jest ustalona. Przedmiotem postępowania jest legalność budowy ogrodzenia, a nie jego usytuowanie na gruncie. Zdaniem Skarżącej nie można zgodzić się z twierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu postanowienia I instancji, że należy ustalić w odrębnym postępowaniu przebieg granicy między nieruchomościami, z uwagi na rozbieżności wynikające z dokumentów przedłożonych przez J. C. i pisma Gminy [...]. Organ winien ustalić położenie ogrodzenia względem granicy poprzez np. powołanie biegłego geodety, a nie zobowiązywać strony do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Zgodnie z art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej " p.p.s.a.), [...] WINB przekazał w dniu 5 kwietnia 2012 r. do tutejszego Sądu skargę Gminy [...] z wnioskiem o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje. Rozpoznając skargę należy mieć na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nakazał w wyroku z dnia 19 stycznia 2011 r. ponowne rozpoznanie sprawy w celu ustalenia okoliczności, które są niezbędne dla rozważenia zasadności prowadzenia lub nie postępowania legalizacyjnego. Po pierwsze wskazał, że dla podjęcia rozstrzygnięcia konieczne jest ustalenie, czy zakres prac wykonanych przez inwestora pozwala na ich zakwalifikowanie, jako budowy, czy też należy je postrzegać w kategorii "remontu", po drugie nakazał ustalenie - mając zwłaszcza na uwadze usytuowanie ogrodzenia w stosunku do drogi publicznej, czy konieczne było dla wykonania robót poprzedzenie ich zgłoszeniem. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, by którakolwiek z tych okoliczności, ważna , jak wskazał Sąd, dla podjęcia decyzji legalizacyjnej, została przez organ zbadana. W ocenie Sądu rozstrzygającego sprawę, nie było podstaw, by nie wykonać wytycznych Sądu wskazanych w wyroku z 19 stycznia 2011 r. i zawiesić postępowanie z uwagi na wątpliwości, co do prawa własności (dysponowania nieruchomością). Przypomnieć należy, że [...] WINB wskazał, że "widzi możliwość legalizacji spornego ogrodzenia w trybie art. 51 Prawo budowlane", a skoro tak, to organ, winien mieć na uwadze treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2011 r. II OPS 2/10, w której Sąd wyraził pogląd, iż przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia oświadczenia z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W systemie prawa polskiego w razie sporu do terenu istnieje możliwość rozstrzygnięcia go przez sądy powszechne jako właściwe do spraw cywilnych, bez potrzeby angażowania organów administracji. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że brak było w sprawie podstaw do zastosowania art., 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawieszenia postępowania, dla rozstrzygnięcia sporu w przedmiocie własności nieruchomości (jeśli taki rzeczywiście istnieje). Wbrew stanowisku organu rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie stanowi prejudykatu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienia i na podstawie art. 200 p.p.s.a. orzekł o kosztach postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło