VII SA/Wa 81/08
PostanowienieWSA w Warszawie2008-03-03
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, przedstawiając swoją trudną sytuację materialno-bytową, wykazali brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, uzasadniający przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie samodzielnie ponosić kosztów postępowania sądowego i ustanowić adwokata z wyboru, co uzasadnia przyznanie im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomimo posiadania domu i nieruchomości rolnej, ich dochody, przy uwzględnieniu liczby osób pozostających na utrzymaniu (ośmioro dzieci) oraz ponoszonych wydatków, są niewystarczające do pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Wnioskodawcy M. i J. R. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadnili wniosek trudną sytuacją materialno-bytową, wskazując na swoje dochody, wydatki oraz liczbę osób pozostających na utrzymaniu. Sąd wezwał do złożenia dodatkowych wyjaśnień, które następnie wpłynęły.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. i J. R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 marca 2008r. po rozpoznaniu wniosku M. i J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. i J. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku odprowadzenia wód opadowych postanawia: przyznać M. i J. R. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W dniu 4 lutego 2008r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy M. i J. R.,
w którym wnoszą o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Wniosek o przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy uzasadniają trudną sytuacją materialno-bytową.
Zarządzeniem z dnia 6 lutego 2008r. wezwano wnioskodawców do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: jakie ponoszą stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem domu ( gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, itp.) należało podać ich wysokość, w jakiej wysokości zaciągnęli kredyt i na jaki cel, należało podać ile wynoszą miesięczne spłaty rat i wskazać jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty, wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznaczają miesięcznie na codzienne utrzymanie
(żywność, odzież, leki, bilety itp.), czy uzyskują pomoc ze strony rodziny lub innych osób bądź instytucji, a jeśli tak, to w jakiej wysokości lub formie, wysokości miesięcznych dochodów uzyskiwanych przez pracujące dzieci wnioskodawców oraz wskazanie jakie koszty ponoszą na naukę (odpłatność za studia, książki). Jednocześnie wezwano do nadesłania zaświadczenia z urzędu gminy o uzyskiwanych dochodach
z posiadanej nieruchomości rolnej.
W dniu 21 lutego 2008r. wpłynęły do Sądu wyjaśnienia wnioskodawców.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania
(pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny
(pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.)
Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasadny odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane
z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych.
Z powołanego wyżej przepisu wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów sądowych spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie analizując dane zawarte w przedmiotowym wniosku oraz
w nadesłanych wyjaśnieniach uznano, iż wnioskodawcy wykazali, że nie są w stanie samodzielnie ponosić kosztów postępowania sądowego i ustanowić adwokata
z wyboru.
W formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawcy podali, że wspólnie z ośmiorgiem dzieci utrzymują się z dochodów w wysokości 3.103,24 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się dochód wnioskodawczyni uzyskiwany z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.614,60 złotych oraz wnioskodawcy
w wysokości 1.488,64 złotych.
Wnioskodawcy zakreślili, że posiadają dom mieszkalny o pow. 110 m ² oraz nieruchomość rolną o pow. 7,20 ha.
W piśmie wyjaśniającym z dnia 20 lutego 2008r. skarżący podali, że wydatki jakie ponoszą miesięcznie to: opłata za energię w wysokości 97,54 złotych, telefon 30,00 złotych, gaz ok. 60,00 złotych, rata kredytu w wysokości 100,00 złotych zaciągniętego na bieżące potrzeby, rata kredytu w wysokości 200,00 złotych zaciągniętego przez wnioskodawczynię z kasy zapomogowo- pożyczkowej w zakładzie pracy, rata kredytu w wysokości 158,32 złotych zaciągniętego na zakup sprzętu gospodarstwa domowego, rata kredytu w wysokości 150,00 złotych zaciągniętego przez wnioskodawcę
w zakładzie pracy.
Wnioskodawcy wskazali, że na żywność przeznaczają skromnie przeciętnie 50,00 złotych dziennie ale zalegają w sklepie ok. 1.000, 00 złotych.
Skarżący wyjaśnili, że od Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej otrzymują pomoc w formie dożywiania dzieci w szkole oraz kilku zasiłków celowych tj. na zakup podręczników dla najmłodszych, w wakacje 250,00 złotych na zakup przyborów szkolnych oraz 300,00 złotych na zakup węgla. Dodali również, że otrzymują zasiłek rodzinny niewiele ponad 700,00 złotych. Wnioskodawcy podali, że najstarszy syn za pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1.436,00 złotych zaś córka w wysokości 800,00 złotych. Skarżący podkreślili, że dzieci przeznaczają uzyskiwane dochody na własne utrzymanie (opłata za studia, dojazdy itp.). Wnioskodawcy nadesłali również zaświadczenie z urzędu gminy z którego wynika, że z posiadanego gospodarstwa rolnego dochód za rok 2007r. wyniósł 4.536,24 złotych.
Mając na względzie powyższe dochody, a zwłaszcza ilość osób pozostających na utrzymaniu wnioskodawców i ponoszone wydatki uznano, że kwalifikują się oni do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło