VII SA/Wa 81/12

WyrokWSA w Warszawie2012-08-08

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, rozpatrując ponownie sprawę po uchyleniu jego poprzedniej decyzji przez WSA, prawidłowo zastosował art. 153 PPSA, wiążąc się oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w poprzednim wyroku, w szczególności w zakresie oceny "wysokich walorów architektonicznych" projektowanej wieży?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 PPSA, ponieważ organ nie związał się oceną prawną i wskazaniami sądu zawartymi w poprzednim wyroku WSA, który nakazywał rzetelne i szczegółowe uzasadnienie stanowiska dotyczącego "wysokich walorów architektonicznych" projektowanej inwestycji. Organ nie wykonał również należycie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 KPA, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę w celu dobudowania stalowej wieży dekoracyjnej o wysokości 17,50 m do budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ pierwszej instancji odmówił zmiany, uznając, że wieża narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (ograniczenie wysokości zabudowy do 50 m) i nie posiada wysokich walorów architektonicznych. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. WSA uchylił decyzję Wojewody, wskazując na konieczność rzetelnego uzasadnienia oceny walorów architektonicznych i rozważenia, czy zmiana stanowi istotne odstępstwo od projektu. Wojewoda ponownie rozpatrując sprawę, uznał, że wieża nie wlicza się do wysokości budynku i nie jest istotnym odstępstwem, ale nadal nie uznał jej za obiekt o wysokich walorach architektonicznych. WSA uchylił kolejną decyzję Wojewody, stwierdzając naruszenie art. 153 PPSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia [...] listopada 2011r. Stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego [...] S.A. w W. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2011r. Wojewoda [...] na podstawie art.138§1 pkt 1 oraz art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami) w związku z art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2010r. nr 243 poz. 1623 ze zm.), w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2010r. sygn. akt VII SA/Wa 1048/10 uchylającym decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2010r. Prezydenta [...] odmawiającą zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego "[...]" przy ul. W./C. w W., na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...]. zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2009r., a następnie zmienionej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 roku, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] S.A. od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2010r., - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lutego 2010r. W uzasadnieniu organ podał, iż rozpoznając ponownie, po wyroku Sądu, odwołanie [...] S.A. od decyzji Prezydenta [...] stwierdził brak podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji. Organ przedstawił przebieg postępowania wskazując, że inwestor firma [...] S.A. wnioskiem z dnia 14 grudnia 2009r., wystąpił o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę. Przedłożony wraz z wnioskiem projekt budowlany obejmował budowę stalowej wieży dekoracyjnej na budynku wielorodzinnym realizowanym w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 2008r.. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lutego 2010r. odmówił zmiany decyzji z dnia [...] kwietnia 2008r.. Organ uznał, iż budowa wieży o wysokości 17,50 metra na dachu budynku narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części rejonu urbanistycznego ZH – [...] – Placówka Południowa to jest §22 pkt 3 w zakresie warunków i zasad kształtowania zabudowy i urządzenia terenu dla obszaru oznaczonego symbolem MU – określającym maksymalną wysokość zabudowy na 15 kondygnacji nadziemnych, nie więcej niż 50 metrów oraz §12 pkt 1 planu zawierający nakaz realizacji obiektów o wysokich walorach architektonicznych. Zatwierdzony projekt przewidywał budowę przy ul. W. budynku o wysokości 49,96 metra od poziomu terenu. Przedłożony projekt zamienny przewiduje natomiast usytuowanie na dachu tego budynku stalowej wieży o wysokości 17,50 metra. Według opisu, w projekcie założono, iż część wysoka będzie ważnym elementem kształtującym elewację ulicy, a jednocześnie ze względu na swoją wysokość istotną dominantą w okolicy. Zaprojektowana wieża, ma odgrywać znaczną rolę w podkreśleniu bryły budynku ma też stanowić element dopełniający w dążeniu do uzyskania zamierzonego efektu obiektu o wyrazie charakterystycznym. W świetle powyższego organ potraktował wieżę jako część budynku i wliczył do jego wysokości, która łącznie będzie wynosić 67,40 metra od poziomu terenu. Plan miejscowy nie przewiduje dominant i ogranicza maksymalną wysokość zabudowy do 50 metrów. Tym samym obiekty budowlane nie powinny przekraczać tej wysokości. Organ zaznaczył także, że §12 pkt 1 planu miejscowego nakazuje projektować obiekty o "wysokich walorach architektonicznych". Powyższy zapis nakłada na organ obowiązek ustalenia w ramach uznania administracyjnego, czy dane zamierzenie inwestycyjne charakteryzuje się wysokimi walorami architektonicznymi. W ocenie organu przedłożone zamierzenie budowlane składające się z "czworościennej kratownicy przestrzennej kwadratowej" nie stanowi elementu dekoracyjnego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 14 października Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 1048/10 – uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. Orzekając po wyroku Sądu Wojewoda [...] uznał, mając na uwadze definiując wysokości budynku określoną w §6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ze projektowanej wieży dekoracyjnej o wysokości 17,50 metra nie wlicza się do wysokości budynku. Jest to odrębny od budynku obiekt budowlany co oznacza, że budowy wieży nie można zakwalifikować jako istotnego odstąpienia od projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 1 i ust . 5 Prawa budowlanego, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 2008r. Taką kwalifikację obiektu potwierdza przedłożony przez inwestora projekt budowlany stalowej wieży dekoracyjno – antenowej, który nie jest projektem zamiennym dotyczącym budowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego "[...]" przy ul. W./C. w W., lecz odrębnym projektem budowlanym, który przewiduje realizację całkiem odmiennego, nowego obiektu budowlanego, na dachu budynku. Niezależnie od powyższego Wojewoda [...] wyjaśnił, że projektowanej wieży nie można uznać za obiekt o wysokich walorach architektonicznych. Nakaz realizacji obiektów o wysokich walorach architektonicznych wynika z planu zagospodarowania przestrzennego dla danego terenu. W ocenie organu stalowa wieża składająca się z czworościennej kratownicy o wysokości 17,50 metra nie harmonizuje z obiektem, na którym ma być usytuowana i nie stanowi elementu dekoracyjnego. Może być nadto wykorzystana do montowania anten telekomunikacyjnych . Podsumowując swoje rozważania organ uznał, że przedłożony projekt przewidujący usytuowanie na dachu budynku przy ul. W. stalowej wieży o wysokości 17,50 metra koliduje z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części rejonu urbanistycznego ZH – [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011r wniosło [...] S.A. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie : 1. art. 8, art. 11 oraz art. 107§3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez dowolność w wydaniu decyzji, błędne uzasadnienie decyzji i w konsekwencji prowadzenie postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów administracji publicznej, przejawiające się w szczególności w nienależytym uzasadnieniu faktycznym decyzji oraz braku wyjaśnienia przyczyn dla których organ uznał planowaną inwestycję za nieposiadającą wysokich walorów architektonicznych, a także w przytoczeniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności, które w niniejszej sprawie nie mają miejsca, w szczególności dotyczących montażu na wieży anten telekomunikacyjnych; 2. art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną i dowolną ocenę istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności uznanie za wiarygodne, że na wieży zamontowane mają być anteny telefonii komórkowej, mimo braku jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie powyższych okoliczności; 3. art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niedokonanie, wbrew wskazaniom zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 14 października 2010r. sygn. akt VII SA/Wa 1048/10, szczegółowego i rzetelnego uzasadnienie i wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia, w szczególności w zakresie uznania projektowanej inwestycji za niespełniającej wymogu wysokich walorów architektonicznych, a w konsekwencji naruszenie zasady związania organu administracji oceną prawną i wskazaniami sądu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie wszystkie podniesione zarzuty są zasadne. Badając legalność zaskarżonej decyzji należy mieć na uwadze, że w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 14 października 2010r., sygn. akt VII SA/Wa 1048/10 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2010r.. Stosownie zatem do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej ppsa) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministrcyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowania administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenie ale również z jego uzasadnienia ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2004r. FSK 349/2004). Artykuł 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 1998r. I SA 1663/960, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Uwzględniając powyższe kryteria Sąd uznał, ze zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 153 ppsa oraz art. 7, art. 77 w związku z art. 107§3 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W wyroku z dnia 14 października 2010r. Sąd jednoznacznie wskazał na konieczność rozważenia, czy opisana we wniosku inwestora zmiana stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 2 i 7 Prawa budowlanego. Nadto Sąd podniósł, iż ocena czy planowana inwestycja posiada bądź nie, wysokie walory architektoniczne w rozumieniu §12 pkt 1 prawa miejscowego, winna być rzetelnie i szczegółowo uzasadniona. Wykonanie wytycznych Sądu wiązało się z koniecznością ponownej kwalifikacji i oceny przedłożonego wraz z wnioskiem o zmianę decyzji o pozwoleniu na budowę, projektu budowlanego zamiennego. Przypomnieć w związku z tym należy, że postępowanie zakończone badaną decyzją zostało wszczęte z wniosku inwestora w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ odmawiając, w oparciu o art. 36a Prawa budowlanego – zmiany decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2008r., o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego uznał, że projekt zamienny nie stanowi istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. W ocenie organu projekt dotyczy nowego, odrębnego obiektu budowlanego, do którego nie ma zastosowania art. 36a Prawa budowlanego, gdyż "istotne odstąpienie nie może oznaczać wybudowania całkiem innego obiektu". Co do zasady zgodzić się należy z powyższym stanowiskiem Wojewody [...]. Zastosowanie art. 36a Prawa budowlanego, czyli dokonanie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, jest możliwe wyłącznie w przypadku tożsamości obiektu objętego pozwoleniem na budowę i obiektu, którego zamierzone odstępstwa dotyczą. Zmiana decyzji o pozwoleniu na budowę w omawianym trybie możliwa jest tylko wówczas, gdy zachodzi powyższa tożsamość np. co do kubatury czy usytuowania na działce ( por. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2009r. , OSK 594/04 Legalis). W stanie faktycznym niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skoro zdaniem organu wniosek inwestora nie dotyczył istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego gdyż przewidywał budowę nowego obiektu to brak było podstaw do wydania merytorycznej decyzji w oparciu o art. 36a Prawa budowlanego. Niezależnie od wykazanej wyżej wadliwości zaskarżonej decyzji zgodzić należy się ze skarżącym, iż zapadła ona z naruszeniem art. 153 ppsa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2010r. jednoznacznie wskazał kierunek dalszego postępowania zobowiązując organ do rzetelnego i szczegółowego uzasadnienia stanowiska dotyczącego "wysokich walorów architektonicznych" projektowanego przedsięwzięcia. Zdaniem Sądu organ nie zrealizował tych wytycznych i nie uzasadnił swojego twierdzenia, iż wieża jest "jest zaprzeczeniem elementu architektonicznego wysokiej estetyki oraz podkreślenia bryły obiektu". Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, 77§1 i 107§3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 153 ppsa. Rozpoznając ponownie sprawę organ przede wszystkim rozważy czy przedłożony przez inwestora projekt stalowej wieży dekoracyjnej jest projektem budowlanym zamiennym w stosunku do zatwierdzonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008r.. W zależności od tych ustaleń oceni także "walory architektoniczne" projektowanego obiektu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c oraz art.. 152 ppsa orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło