VII SA/Wa 814/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-17

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła-Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych przez sąd informacji dotyczących jej sytuacji materialnej i życiowej?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu, nie przedstawiła wyczerpujących informacji dotyczących swojej sytuacji materialnej, dochodów, kosztów utrzymania oraz posiadanych zasobów. Brak wykazania tych okoliczności uniemożliwia sądowi rzetelną ocenę zdolności płatniczych strony i ustalenie, czy spełnia ona przesłanki określone w art. 246 § 1 PPSA.
Stan faktyczny
Wnioskodawca W. C. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wnioskodawca podał ogólne dane dotyczące swojej sytuacji materialnej, wskazując na miesięczne dochody w wysokości 1.100,00 zł i obowiązek alimentacyjny. Sąd, uznając dane za niewystarczające, wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego sytuacji mieszkaniowej, kosztów utrzymania, innych dochodów, posiadanych pojazdów i nieruchomości. Wnioskodawca nie wywiązał się z wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono W. C. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy -Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2011 r. po rozpoznaniu wniosku W. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. C. na pismo Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [....] postanawia: odmówić W. C. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżący w złożonej skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie adwokata J. M. wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...] ,m [...] W. Wnioskodawca załączył do skargi wypełniony formularz PPF. Z wniosku wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z konkubiną i córką. Podał, że utrzymują się z dochodów w wysokości 1.100,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie uzyskiwane przez wnioskodawcę w wysokości 650,00 złotych brutto oraz zasiłek uzyskiwany przez żonę z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 450,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym dla córki J. C. w kwocie 500,00 złotych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 27 kwietnia 2011r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: -gdzie wnioskodawca wraz z córką i konkubiną zamieszkuje (dom, mieszkanie) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem czy też najemcą, -wskazać jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu, mieszkania ( gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, czynsz , koszty wynajmu itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, -wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie ( żywność, odzież, leki, itp.), - czy oprócz wykazanego zasiłku z Miejskiego Ośrodka Opieki Społecznej wnioskodawca lub jego konkubina uzyskuje pomoc ze strony rodziny lub innych organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, -czy wnioskodawca i jego konkubina podejmują prace sezonowe, dorywcze, umowy zlecenia, o dzieło a jeśli tak to jakie uzyskują z tego tytułu dochody, -czy posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem ( ubezpieczenie, paliwo), -czy posiada nieruchomości, jeśli tak należało podać ich powierzchnię, -czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak należało wskazać ich wysokość. Odpowiedzi na powyższe należało udzielić w terminie siedmiu dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie wykonał powyższego zarządzenia. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 ww. ustawy.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 ww. ustawy. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał dostatecznie, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ww. ustawy). W tym miejscu zauważyć należy, że powołany wyżej przepis art. 255 ww. ustawy daje Sądowi (referendarzowi) możliwość wezwania strony do złożenia dodatkowych informacji bądź dokumentów w sytuacji, gdy jej oświadczenie zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 23 grudnia 2005r., sygn. akt II FZ 794/05). W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 27 kwietnia 2011 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Z tego obowiązku skarżący nie wywiązał się, nie nadesłał żadnych wyjaśnień, co uniemożliwiło pełną ocenę jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Skarżący w formularzu PPF podał jedynie ogólnikowe dane dotyczące jago sytuacji rodzinnej i finansowej. Wskazał, że wspólnie z konkubiną i córką utrzymują się z dochodów w wysokości 1.100,00 złotych miesięcznie. Zaznaczył, że obciążony jest obowiązkiem alimentacyjnym dla córki J. C. w kwocie 500,00 złotych. Skarżący uchylił się jednak od wykazania i uzupełnienia informacji o swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Skarżący przede wszystkim nie wyjaśnił gdzie wraz z córką i konkubiną zamieszkuje (dom, mieszkanie) oraz jakie ponosi koszty z tym związanie należało je wyszczególnić i podać ich wysokość. Nie wskazał również wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.).Nie oświadczył, czy oprócz wykazanego zasiłku z Miejskiego Ośrodka Opieki Społecznej uzyskują z konkubiną pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, czy podejmują prace sezonowe, dorywcze, umowy zlecenia. Wnioskodawca nie podał również czy posiada pojazdy mechaniczne, nieruchomości, oszczędności pieniężne. Treść żądanych od strony informacji miała na celu umożliwienie dokonania oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż niemożliwa jest rzetelna analiza zdolności płatniczych wnioskodawcy, a w konsekwencji ustalenie czy jego sytuacja wypełnia przesłanki z art. 246 § 1 ww. ustawy. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ww. ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło