VII SA/Wa 814/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-08-01

Skład orzekający: Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której dochody są niskie i nieregularne, a jednocześnie ponosi znaczne koszty utrzymania rodziny oraz obowiązek alimentacyjny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy, obejmująca niskie i sezonowe dochody, znaczne koszty utrzymania rodziny, obowiązek alimentacyjny oraz zamieszkiwanie w lokalu komunalnym, uzasadnia zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
W. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Wnioskodawca wskazał na niskie, sezonowe dochody (ok. 1500 zł miesięcznie), koszty utrzymania rodziny (ok. 1520 zł miesięcznie, w tym koszty ogrzewania), obowiązek alimentacyjny (500 zł miesięcznie) oraz zamieszkiwanie w lokalu komunalnym. Wcześniejszy wniosek został odrzucony przez referendarza sądowego. W. C. złożył sprzeciw od postanowienia referendarza, który został potraktowany jako wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano W. C. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Bożena Więch-Baranowska po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. C. na pismo Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] postanawia: przyznać W. C. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. W. C., skarżący w sprawie, w złożonej skardze wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w osobie adwokata J. M. wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej przy ul. M. K. w W. Wnioskodawca załączył do skargi wypełniony formularz PPF. Z wniosku wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z konkubiną i córką. Skarżący podał, że utrzymują się z dochodów w wysokości 1.100,00 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie uzyskiwane przez wnioskodawcę w wysokości 650,00 złotych brutto oraz zasiłek uzyskiwany przez żonę z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 450,00 złotych. Wnioskodawca wskazał, że jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym dla córki J. C. w kwocie 500,00 złotych. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2011 r. referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, z powodu nie wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Skarżący pismem z dnia 7 lipca 2011 r. wniósł o przywrócenie terminu do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących prawa pomocy, nadsyłając dodatkowe informacje o swoim stanie majątkowym. Powyższe pismo skarżącego zostało potraktowane jako sprzeciw od postanowienia z dnia 17 czerwca 2011 r. W złożonych wyjaśnieniach skarżący wskazał, że mieszka wraz z konkubiną i córką w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 54 m². Do stałych kosztów ponoszonych miesięcznie przez skarżącego należą: czynsz – 220 zł, prąd 110 zł, gaz 50 zł, węgiel w sezonie grzewczym 1200 zł, żywność, odzież, leki – ok. 1000 zł. Rodzina skarżącego otrzymuje wsparcie od rodziców skarżącego i rodziców konkubiny w wysokości ok. 600 zł (nie w każdym miesiącu). Skarżący i konkubina podejmują prace dorywcze z których w sezonie osiągają dochód ok. 1500 zł. Rodzina skarżącego posiada samochód marki Opel omega z 1996 r. Koszty utrzymania samochodu to ok. 500 zł rocznie, a paliwo to około 150 zł miesięcznie. Skarżący jest ponadto obciążony obowiązkiem alimentacyjnym wobec małoletniej córki J. C. w wysokości 500 zł. Konkubina otrzymuje zasiłek z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie 450 zł. Skarżący wskazał, że nie posiada żadnych nieruchomości, ani oszczędności pieniężnych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej: p.p.s.a) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. Skuteczne wniesienie sprzeciwu powoduje usunięcie z obrotu prawnego orzeczenia referendarza sądowego, tj. postanowienia z dnia 18 marca 2011 r. Jest ono traktowane – pod względem skutków prawnych – jako nieistniejące. Przechodząc do oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy należy podkreślić, że występująca w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucja "prawa pomocy" stanowi odstępstwo od zasady, że to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy może mieć zatem miejsce w przypadkach wyjątkowych, kiedy to spełnione zostaną przesłanki określone w art. 246 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tegoż artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu Państwa i powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. C. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawca wraz z rodziną mieszka w lokalu komunalnym, utrzymuje się dorywczych, sezonowych prac za które otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1500 zł. Rodzina skarżącego otrzymuje również pomoc od rodziców skarżącego i konkubiny, w wysokości około 600 zł. Miesięczne koszty utrzymania skarżącego i jego rodziny wynoszą ok. 1520 zł. W sezonie jesienno-zimowym do kosztów utrzymania dochodzą również koszty ogrzewania w wysokości ok. 1200 zł na sezon. Ponadto skarżący jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym na rzecz małoletniej córki J. C. w wysokości 500 zł. Fakty te wskazują, że wnioskodawca z osiąganych dochodów nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, ani i opłacić zawodowego pełnomocnika. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło