VII SA/Wa 816/07
WyrokWSA w Warszawie2007-11-22
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bożena Więch – Baranowska, Dariusz Turek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może nakazać przeprowadzenie postępowania w trybie art. 71a Prawa budowlanego z 1994 r., jeśli samowolna zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed wejściem w życie nowelizacji wprowadzającej ten przepis?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie mógł nakazać przeprowadzenia postępowania w trybie art. 71a Prawa budowlanego z 1994 r., ponieważ samowolna zmiana sposobu użytkowania nastąpiła przed wejściem w życie nowelizacji z 2004 r., która wprowadziła ten przepis. Zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy nowelizującej, w takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe. Zlecenie czynności w trybie art. 71a było zatem sprzeczne z prawem i stanowiło istotne naruszenie prawa materialnego i proceduralnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń pralni i suszarni na usługi introligatorskie i kserograficzne. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał takie pozwolenie. Po odwołaniu sąsiadki, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, wskazując na samowolną zmianę sposobu użytkowania i konieczność przeprowadzenia postępowania w trybie art. 71a Prawa budowlanego. Skarżący T. K. podniósł, że sąsiadka nie była stroną postępowania, a samowolna zmiana nastąpiła przed nowelizacją Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. i stwierdza, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Asesor WSA Dariusz Turek (spr.), Protokolant Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2007 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku
Decyzją z dnia [...] listopada 2003 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. udzielił [...] Spółdzielni [...] w P. na podst. art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 roku, Nr 106, poz. 1126 ze zm., dalej jako Prawo budowlane z 1994 r.) pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń pralni i suszarni w budynku wielorodzinnym w P. przy ul. B na usługi introligatorskie i kserograficzne. W uzasadnieniu stwierdzono, iż w czasie kontroli przeprowadzonej 29 sierpnia 2003 roku w pomieszczeniach introligatomi zlokalizowanych w pralni i suszarni przy ul. B. w P. inwestor nie przedstawił decyzji na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń zajmowanych na introligatornię od 1992 roku, posiadał jednak dokumentację do wystąpienia o decyzję na zmianę sposobu użytkowania. Po przeanalizowaniu złożonych dokumentów, udzielono zgody na zmianą sposobu użytkowania.
Od powyższej decyzji złożyła odwołanie K. D. - mieszkająca bezpośrednio nad introligatornią, nie zgadzając się na zmianę przeznaczenia suszarni. Podniosła, iż błędem było wyrażenie zgody na udostępnienie pomieszczeń T. K. - osobie niepełnosprawnej, na prowadzenie introligatorni. Zgoda mieszkańców nie jest zrzeczeniem się prawa do pomieszczeń wspólnych. W czasie kontroli nie dokonano pomiarów czynników szkodliwych i oceniono, że zakład nie jest uciążliwy, co jest jej zdaniem błędne. Nie interweniowała w tej sprawie dotychczas z powodu obowiązków w pracy. Umieszczenie zakładu położonego bezpośrednio pod mieszkaniem jest dla niej krzywdą i tragedią, gdyż nie może w pełni korzystać z niego. Nie zgadza się z wydaną decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wyrażającą zgodę na odstępstwo co do usytuowania zakładu w piwnicy. Introligatornią w piwnicy powoduje pogłębienie się chorób wśród mieszkańców. Ponadto pomieszczenie to jest niewłaściwe dla młodego mężczyzny - inwalidy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2007 roku uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, iż organ pierwszej instancji nie odniósł się do faktu samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń. Niedopuszczalnym było udzielenie pozwolenia na zmianę użytkowania bez przeprowadzenia postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej, co nie wyklucza możliwości zalegalizowania samowoli, ale w oparciu o art. 71 a Prawa budowlanego z 1994 r.
Na powyższą decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. K., podnosząc, iż K. D. nie jest stroną postępowania i jej odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji nie mogło być skuteczne. K.D. nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.). Takim rozumieniem pojęcia strony kierował się Główny Inspektor Sanitarny, który decyzją z 16 lutego 2004 roku umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte przez K. D. Uciążliwość, na którą skarży się jest jej subiektywnym odczuciem nie potwierdzonym przez innych mieszkańców. Przed rozpoczęciem działalności wszyscy mieszkańcy wyrazili zgodę na funkcjonowanie introligatorni. Podkreślił, iż prowadzenie działalności jest terapią i rehabilitacją przez pracę w jego wyuczonym zawodzie.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i przytoczono dotychczasową argumentację dodając, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był właściwym do zajęcia stanowiska w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga jest zasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest uchylenie przez organ drugiej instancji decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a.
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ
Sygn. akt VII SA/Wa 816/07
pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.
Przekazując sprawę organ może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ ponownie rozpatrujący sprawę winien przeprowadzić postępowanie wskazane w decyzji kasacyjnej.
W niniejszej sprawie organ II instancji uznał, iż doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń i stan ten trwa od 1992 roku. Organ pierwszej instancji wiedząc o tym, nie przeprowadził postępowania w trybie art. 71 a Prawa Budowlanego z 1994 r, który stanowi o sposobie legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania istniejącej przed wystąpieniem o zmianę legalizacji. Natomiast błędnie przeprowadził postępowanie w trybie art. 71 Prawa Budowlanego z 1994 r. stanowiącego o możliwości uzyskania zgody organu na zmianę sposobu użytkowania, przed jego faktyczną zmianą.
Organ II instancji, opierając się na treści przepisów art. 71 i 71a Prawa Budowlanego z 1994 r. obowiązujących w dacie orzekania decyzji ostatecznej, nakazał zatem przeprowadzić postępowanie w trybie art. 71 a Prawa Budowlanego z 1994 r, bez którego nie można wydać decyzji co do legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania istniejącej przed wystąpieniem o zmianę legalizacji, zatem postępowanie należało przeprowadzić w całości lub w znacznej części.
Zdaniem Sądu, argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uzasadniały uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części w zakresie wskazanym przez organ II instancji.
Należy zauważyć, iż art. 71 a Prawa Budowlanego z 1994 r. został wprowadzony ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 93 poz. 888) modyfikując jednocześnie art. 71 prawa budowlanego.
Ustawa ta jednocześnie zawierała przepisy przejściowe, i tak w art. 2 stanowiła, iż do spraw wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy niniejszej ustawy, z zastrzeżeniem ustępów 2-4. W ustępie 3, zaś, iż w przepisu art. 71a, ustawy o której mowa w art. 1, nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe.
Sygn. akt VII SA/Wa 816/07
Zatem organ administracji zlecając przeprowadzenie czynności w trybie art. 71 a działał wbrew ustawie nakazującej stosowanie przepisów dotychczasowych, czyli obowiązujących przed wejściem w życie nowelizacji z 2004 r.
Wydawana przez organ decyzja administracyjna winna zawierać w szczególności uzasadnienie faktyczne i prawne, tj. wskazanie faktów, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Decyzja wydana w przedmiotowej sprawie nie spełnia tych warunków. Brak ustaleń co do przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie spowodował naruszenie art. 7, 77 i 107 k.p.a. w zw z art. 138 k.p.a. w zw. z art. 71 a Prawa Budowlanego z 1994 r.
W tych okolicznościach należy stwierdzić, że powyższe uchybienia organu drugiej instancji są na tyle istotne, że musiały skutkować uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło