VII SA/Wa 816/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "organ"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania A. K. (dalej jako "skarżąca") od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...] orzekającej o uchyleniu decyzji ostatecznej nr [...] wydanej przez Prezydenta [...] w dniu [...] sierpnia 2012 r. w sprawie rejestracji pojazdu marki [...], numer [...], rok produkcji 2006, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. Prezydent [...] wydał decyzję nr [...] o przerejestrowaniu samochodu ciężarowego marki [...], numer [...] na wniosek A. K. Do wniosku o rejestrację załączono następujące dokumenty: Dowód rejestracyjny serii [...] wydany przez Starostę [...] (do tablic rejestracyjnych [...]) na nazwisko L. D. Umowa kupna sprzedaży z dnia [...] września 2010 r. sporządzona pomiędzy D. L., a M. Z. Umowa kupna sprzedaży z dnia [...] lipca 2012 r. sporządzona pomiędzy M. Z. a A. K. Karta pojazdu [...] Tablice rejestracyjne nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezydent [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zarejestrowania na wniosek A. K. samochodu ciężarowego marki [...] numer [...]. Po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] na postawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i 7 i art. 104 k.p.a. oraz art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137), uchylił własną decyzję ostateczną nr [...] wydaną w dniu [...] sierpnia 2012 r. i odmówił rejestracji ww. pojazdu. Podstawą wydania decyzji, była decyzja Starosty [...] o uchyleniu decyzji o zarejestrowaniu pojazdu ciężarowego marki [...], numer rejestracyjny [...] numer [...] i dołączony do niej Sprzeciw Prokuratora Okręgowego w [...] nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Prezydent [...] wskazał, że z dokumentów tych wynika, że sporny pojazd został zarejestrowany w [...] na numer rejestracyjny [...] na podstawie sfałszowanych dokumentów, tj. dokumentu własności i dowodu rejestracyjnego. Prokuratura Okręgowa w [...] stwierdziła, że "Pan D. L. podrobił dokument w postaci angielskiej umowy kupna sprzedaży pojazdu marki [...]". W ocenie Prezydenta [...] przedłożony do rejestracji dokument własności musi niespornie potwierdzać prawo własności do pojazdu. Z decyzji wydanej przez Starostę [...] oraz z dokumentów Prokuratury Okręgowej w [...] fakt ten nie wynika. Dokument taki nie może być zatem uznany za dokument wymagany przy złożeniu wniosku o rejestrację, który spełnia warunki prawne i odzwierciedla stan prawny pojazdu. W ocenie Prezydenta [...] przekazane dokumenty uzasadniają wznowienie postępowania administracyjnego i uchylenie decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz odmowę rejestracji pojazdu. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. K. zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania. Skarżąca wskazała, że nie przedkładała wraz z wnioskiem decyzji Starosty Powiatu [...] ani dokumentów prokuratorskich. Załączyła natomiast umowę kupna sprzedaży samochodu, którą zawarła z M. Z. w dniu [...] lipca 2012 r. Nabyła zatem własność pojazdu w dobrej wierze od osoby nieuprawnionej w trybie art. 169 § 1 k.c., co czyni ją właścicielem przedmiotowego pojazdu. Skarżąca wskazała ponadto, że z akt prokuratorskich wynika, że brak jest osób, które rościłyby sobie jakiekolwiek prawo do przedmiotowego samochodu, zatem prawo własności jest niekwestionowane. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...]4 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że Prokuratura Okręgowa w [...] w toku postępowania nr [...] ds. [...] postawiła D.L. zarzut podrobienia w 2010 r. w bliżej nieokreślonym czasie dokumentu w postaci angielskiej umowy sprzedaży samochodu osobowego marki [...] nr [. D. L. przyznał się do fałszowania dowodów rejestracyjnych oraz umów kupna. W efekcie rozpoznania w postępowaniu administracyjnym sprzeciwu Prokuratora, Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] mocą której dokonano rejestracji samochodu ciężarowego marki [...] nr nadwozia [...] i odmówiono dokonania jego rejestracji na rzecz D. L. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wobec posłużenia się sfałszowaną umową przez D. L. nie mógł on zbyć skutecznie przedmiotowego samochodu M. Z., a ten nie mógł go zbyć na rzecz A. K.. A zatem, zdaniem Kolegium, istniały uzasadnione podstawy do uchylenia poprzedniej decyzji o rejestracji pojazdu z dnia [...] sierpnia 2012 r. i odmowy rejestracji przedmiotowego pojazdu. Konsekwencją uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. była bowiem konieczność wznowienia także postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. i jej uchylenie oraz odmowa rejestracji pojazdu. Skargę na powyższą decyzję złożyła A. K. wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, w szczególności art. 72 ust. 1 ustawy poprzez przyjęcie, że skarżąca nie przedstawiła dowodu własności pojazdu, naruszenie przez organ art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 5 i 8 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji uchylającej dotychczasową decyzję o zarejestrowaniu samochodu ciężarowego marki [...] oraz odmawiającej jego rejestracji, w sytuacji kiedy podstawą do wydania takiego orzeczenia przez organ I instancji były przepisy art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało zaniechaniem prawidłowego rozpoznania sprawy przez organ II instancji oraz utrzymaniem w mocy wadliwej decyzji, a przede wszystkim pozbawieniem prawa strony skarżącej do rozpoznania sprawy w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym; naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. poprzez wskazanie przez organy I i II instancji, iż podstawą do wydania przedmiotowych decyzji była wydana przez Starostę [...] decyzja z dnia [...] kwietnia 2013 r. uchylająca decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. oraz Sprzeciw Prokuratury Okręgowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., podczas gdy z zaskarżonych decyzji nie wynika, że względem D. L. zapadła decyzja o odmowie zarejestrowania samochodu na podstawie dokumentów przezeń przedstawionych razem z wnioskiem o rejestrację, a tylko takie rozstrzygnięcie uzasadniałoby odmowę rejestracji samochodu z wniosku skarżącej, naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. i art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ustalenie, że skarżąca wniosła o zarejestrowanie pojazdu na podstawie dokumentów, z których niespornie nie wynika jej prawo własności do pojazdu, bowiem z akt sprawy Prokuratury Okręgowej w [...] wynika, że D. L. podrobił dokument rejestracyjny, podczas gdy skarżąca była drugim z kolei nabywcą przedmiotowego pojazdu na terytorium RP, naruszenie przez organ II instancji art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak odniesienia w uzasadnieniu decyzji do zarzutów skarżącej i powielenie argumentacji przedstawionej przez organ I instancji; - naruszenie przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2013 r. wydanej w sprawie o nr [...] z naruszeniem przepisów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że nabyła własność w dobrej wierze, co zgodnie z art. 169 § 1 k.c. czyni ją właścicielem spornego samochodu. Ponadto w ocenie skarżącej przesłanką do twierdzenia, że nie jest ona właścicielem pojazdu jest ujawnienie przez osobę trzecią roszczenia do pojazdu. Podała ponadto, że oba organy wskazują inną podstawę stanowiącą przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie niniejszej. Organ I instancji wskazał jako podstawę art. 145 § 1 pkt 5 oraz 7 k.p.a., przy czym organ II instancji badał prawidłowość zaskarżonej decyzji, jako wydanej w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 oraz 8 k.p.a. W związku z powyższym, w ocenie skarżącej, została ona pozbawiona prawa do rozpoznania sprawy przez organy dwóch instancji w postępowaniu administracyjnym, bowiem organ II instancji badał zasadność wznowienia postępowania na innej podstawie prawnej niż rzeczywiście wskazanej przez organ I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że decyzja ta nie narusza prawa i dlatego skarga nie podlega uwzględnieniu. Kontrolowana decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym po wznowieniu postępowania postanowieniem wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przepis ten stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (...) pkt. 5 ) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, W toku postępowania ustalono, że w dniu [...] sierpnia 2012 r. Prezydent [...] wydał na wniosek A. K. decyzję nr [...] o przerejestrowaniu samochodu ciężarowego marki [...], numer [...] na nazwisko A. K. Do wniosku o rejestrację załączyła wymagane dokumenty, w tym dowód rejestracyjny serii [...] wydany przez Starostę [...] (do tablic rejestracyjnych [...]) na nazwisko L. D. oraz umowy : umowę kupna sprzedaży z dnia [...]września 2010 r. sporządzona pomiędzy D. L., a M. Z. i umowę kupna sprzedaży z dnia [...] lipca 2012 r. sporządzoną pomiędzy M. Z. a A. K.. Powyższe dokumenty miały potwierdzać, iż skarżąca nabyła na własność pojazd, którego przerejestrowania dokonano wyżej wymienioną decyzją. Ustalono także, iż w toku prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...] postępowania karnego nr [...] ds. [...] D. L. przyznał się do fałszowania dowodów rejestracyjnych i umów kupna sprzedaży pojazdów. Przyznał, że w 2010 r. w bliżej nieokreślonym czasie do dnia 5 sierpnia 2010 r. podrobił dokument w postaci angielskiej umowy sprzedaży samochodu osobowego marki [...] nr [. Wobec takich ustaleń Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] mocą której dokonano rejestracji samochodu ciężarowego marki [...] nr nadwozia [...] i odmówił dokonania rejestracji. Prezydent [...] uchylił po wznowieniu postępowania decyzję ostateczną o rejestracji pojazdu z dnia [...] sierpnia 2012 r. na nazwisko A. K. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 i 8 kpa. wskazując, że w sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne nieznane organowi, który wydał decyzję, tj. że przedłożone do rejestracji dokumenty - dowód rejestracyjny i umowa kupna sprzedaży były podrobione. Organ II –ej instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż D. L., który sprzedał pojazd M. Z. podrobił umowę kupna sprzedaży samochodu, z zatem M. Z. nie mógł skutecznie zbyć przedmiotowego pojazdu skarżącej. Przesłanką wznowienia postępowania w ocenie Kolegium było także uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. o rejestracji pojazdu i odmowa rejestracji pojazdu. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego spełnione zostały przesłanki z art. 145 §1 pkt 5 i 8 kpa. uzasadniające wznowienie postępowania i uchylenie decyzji z [...] sierpnia 2012 r. i odmowa rejestracji pojazdu. Sąd stanowisko organu podziela. Pełnomocnik skarżącej wskazuje w skardze, iż organy wydając swoje rozstrzygnięcie naruszyły zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego. Po pierwsze wskazuje on na naruszenie przez organ art. 15 kpa. W ocenie pełnomocnika, organ I –ej instancji rozpatrując sprawę wskazał inną podstawę prawną orzeczenia – art. 145 §1 pkt 5 i 7 k.p.a. , gdy tymczasem organ II –ej instancji odwołał się w podstawie rozstrzygnięcia do art. 145 §1 pkt 5 i 8 k.p.a . W ocenie Sądu zarzut ten jest chybiony. Wprawdzie należy dostrzec, iż organ I-ej instancji wskazuje w części wstępnej rozstrzygnięcia decyzji jako podstawę prawną m.in. art. 145 §1 pkt 5 i 7 k.p.a., ale z treści uzasadnienia wyczytać można, iż podstawą orzeczenia jest art. 145 §1 pkt 5 i 8 k.p.a. Organ w uzasadnieniu decyzji wyraźnie wyjaśnia: "uchylenie decyzji w sprawie rejestracji pojazdu uzasadnia przepis art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. stanowiący, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję". W tym miejscu nadmienić należy, iż art. 145 §1 pkt 7 k.p.a. do którego odnosi się pełnomocnik dotyczy przesłanki wznowieniowej w postaci zagadnienia wstępnego odmiennie rozstrzygniętego w sprawie przez organ lub inny sąd, która to przesłanka w żadnym wypadku nie wystąpiła w sprawie. A zatem wskazanie w podstawie prawnej rozstrzygnięcia organu I –ej instancji art. 145 §1 pkt 7 k.p.a. stanowi omyłkę pisarską, która w ocenie Sądu, prowadzić do wniosku, że organ I – ej instancji orzekał w spawie o zupełnie innym zakresie niż organ II –ej instancji, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności wskazaną w art. 15 k.p.a. Nie można także zarzucić organom rozpoznającym sprawę, iż w sprawie naruszono przepis art. 7, 8 77 i 80 k.p.a. albowiem zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do uchylenia i zmiany decyzji wydanej na rzecz skarżącej. Pełnomocnik skarżącej stawia także tezę, iż skarżąca przedłożyła w sprawie dokumenty – niezbędne do rejestracji pojazdu, z których niespornie wynika jej prawo własności do pojazdu. Zdaniem pełnomocnika - skoro D. L. nie był stroną umowy kupna sprzedaży ze skarżącą, a skarżąca nabyła pojazd od następnego posiadacza, to zgodnie z art. 169 § 1 kc skarżąca jako nabywca w dobrej wierze stała się właścicielem pojazdu. Tym samym w ocenie pełnomocnika nie doszło do sytuacji, w której skarżąca nie przedstawiła dowodu własności pojazdu, o którym mowa w art. 72 ust. 1 ustawy prawo o ruchu drogowym. Takiego sposobu rozumowania Sąd podzielić nie może. Należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, iż dokumenty, które służył rejestracji pojazdu przez M. Za. (zbywcę pojazdu A. K.) nie potwierdzały, iż jest on właścicielem pojazdu albowiem zostały sfałszowane przez sprzedawcę samochodu D. L.. A skoro tak to oczywiste wątpliwości budzi prawo zbywcy – M. Z. do posiadanego pojazdu. Zgodnie z art. 72 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5. Rację ma organ, iż w rozpatrywanej sprawie przedłożona umowa kupna – sprzedaży pojazdu z dnia [...] lipca 2012 r. zawarta pomiędzy skarżącą a M. Z. wobec uzyskanych w toku postępowania informacji straciła walor dokumentu potwierdzającego własność pojazdu. Tym samym w sprawie nie można uznać, iż skarżąca przedłożyła dokument mogący stanowić dowód własności w sprawie rejestracji pojazdu. Umowa kupna - sprzedaży pojazdu na podstawie której dokonywana jest rejestracja samochodu musi być dokumentem prawdziwym zarówno pod względem formalnym jak i materialnym. Umowa kupna sprzedaży zawarta z nieuprawnionym zbywcą nie może być uznana za dowód własności pojazdu. Zgodnie z art. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U.2002.133.1123) dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów: 1) umowa sprzedaży; 2) umowa zamiany; 3) umowa darowizny; 4) umowa o dożywocie; 5) faktura VAT potwierdzająca nabycie pojazdu; 6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. W rozpatrywanej sprawie organ zasadnie odmówił rejestracji pojazdu uznając, iż w sprawie nie przedłożono dokumentu mogącego stanowić dowód własności pojazdu. Poza tym przypomnieć należy, co nie jest kwestionowane, iż uchylono także decyzję o rejestracji pojazdu z dnia [...] sierpnia 2010 r. na rzecz D. L. i odmówiono rejestracji pojazdu. W ocenie Sądu nie jest zasadne stanowisko pełnomocnika skarżącej, iż w sprawie organy administracji dokonały wadliwej oceny okoliczności dotyczącej własności pojazdu, albowiem winny zgodnie z art. 169 § 1 kc. uznać, iż skarżąca nabyła własność w dobrej wierze. Przepis art. 169 kc. nie należy do materii prawa administracyjnego . W okolicznościach rozpatrywanej sprawy organ zasadnie uznał, iż zbywca rzeczy uzyskał ją wadliwie. Tym samym przedłożona umowa kupna sprzedaży nie może stanowić dowodu potwierdzającego przeniesienie własności. Dla oceny czy skarżąca stała się właścicielem pojazdu niezbędnym jest ustalenie przez sąd powszechny, czy spełnione zostały przesłanki z art. 169 kc. do nabycia rzeczy . Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 sierpnia 2011 r. I OSK 1415/10 "dokumenty, które nie odzwierciedlają stanu prawnego pojazdu, nie mogą stanowić podstawy do jego zarejestrowania, wobec niespełnienia warunków prawnych, ujętych w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 ww. ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Z kolei organy właściwe w sprawie rejestracji samochodu nie mogą wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji, kiedy przedstawione przez niego dokumenty nie spełniają warunków wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu. Jak słusznie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 1998 r. o sygn. akt II SA 1093/98 (publ. LEX nr 41322), ustalenia w przedmiocie istnienia czy nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do właściwości sądów powszechnych. Organy administracji dokonują zaś rejestracji na podstawie dokumentów potwierdzających niesporne stany w sferze stosunków własnościowych. Nie mogą natomiast ani kreować, ani korygować tych stosunków. W sytuacji gdy wnioskodawca nie przedstawi bezspornych dowodów własności pojazdu, obowiązane są odmówić zarejestrowania zgłoszonego pojazdu". Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...] odpowiadają prawu i na mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) skargę oddalił.