VII SA/Wa 817/09
WyrokWSA w Warszawie2009-07-22
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wznowienia postępowania i jednocześnie odmówić wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może wydać decyzji, która ogranicza się jedynie do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, a jednocześnie odmawia wznowienia postępowania. Takie rozstrzygnięcie narusza przepisy postępowania, w tym zasadę dwuinstancyjności, ponieważ zmienia zakres rozstrzygnięcia sprawy wyznaczony przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy powinien albo utrzymać decyzję w mocy, uchylić ją i orzec co do istoty sprawy, umorzyć postępowanie, albo uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący S.B. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego, twierdząc, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia postępowania, uznając, że nawet po wznowieniu nie można byłoby uchylić pierwotnej decyzji. Wojewoda uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił wznowienia postępowania, wskazując na uchybienie terminu do złożenia wniosku. S.B. zaskarżył decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne przedstawienie jego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody, uznając, że sposób rozstrzygnięcia narusza przepisy postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2009 r. sprawy ze skargi S.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S.B. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia 20 maja 2008 r. Prezydent [...] działając na podstawie art.151 § 2 w związku z 146 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41 poz. 361 ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142 poz. 1592 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku S.B. z dnia 2 października 2007r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2006r, udzielającej D.W. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na terenie nieruchomości przy ulicy [...] (dz. nr ew. [...] z obrębu [...]) w [...].
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, iż decyzja z dnia [...] czerwca 2006r. udzielono D.W. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji wystąpił S. B. podnosząc, iż bez własnej winny nie brał udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę mimo, iż powinien być jego stroną. W wyniku wznowionego postępowania ustalono, że rozbudowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] uchwalonego Uchwałą Nr 883 z Rady Gminy [...] (Dz. Urz. Woj. Maz.. z 2002r. Nr 289, poz. 7601). Teren ten oznaczony jest na rysunku planu symbolem MN i zgodnie z § 71 planu zrealizować na nim można tylko jeden budynek zabudowy jednorodzinnej oraz jeden budynek garażowy i jeden gospodarczy. Budynek realizowany na jednej działce budowlanej nie może mieć więcej niż 2 mieszkania. Dopuszcza się sytuowanie budynków bezpośrednio w granicy działki budowlanej lub w odległości mniejszej niż 3,0m, lecz nie mniejszej niż 1,5m od tej granicy, jeśli nie spowoduje to istotnego utrudnienia w zagospodarowaniu działki sąsiedniej..
Projektowany budynek usytuowany jest w odległości 1,5m od ogrodzenia działki S.B. i ok. 29m od jego budynku. Zachowanie tych odległości powoduje, zdaniem organu, iż projektowana rozbudowa nie wpływa na możliwość zagospodarowania działki skarżącego.
Ustaliwszy powyższe organ uznał, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji o pozwoleniu na rozbudowę bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył S.B.
Wskazał, że w oparciu o wydane pozwolenie na rozbudowę powstał budynek, który w sposób istotny zakłócił dotychczasowy bezkolizyjny układ sąsiadujących budynków. Od strony frontowej (od ul. [...]), została wybudowana nowa przybudówka, a nad nią taras, który wykracza poza obręb przybudówki w stronę ulicy, i w kierunku granicy działki biegnie wzdłuż niej na wysokości pierwszego piętra w odległości 1,5 m od linii rozdzielającej działki. Brzeg tarasu, oddalony jest od jego okien o ok., 5,5m. co zaburza jego intymność i obniża komfort użytkowania pomieszczeń mieszkalnych położonych od strony rozbudowy.
Zakwestionował także ustalenia organu dotyczące odległości między budynkami. Odległość między budynkiem inwestorski i jego wynosi 5,5m, a nie 29m jak podał organ.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] znak [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego
← uchylił decyzję organu I instancji i odmówił wznowienia postępowania zakończonego stateczną decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2006r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż stosownie do art. 148 § 2 Kpa, w sytuacji, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
Organ administracji właściwy w sprawie wznowienia zobowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie terminu, a stwierdzenie jego uchybienia stanowi dla organu podstawę do wydania decyzji w trybie art. 149 § 3 K.p.a. - tj. decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, bowiem narusza zasadę trwałości decyzji wyrażoną w art. 16 § 1 Kpa. Stwierdzenie uchybienia terminu nie jest zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.
Organ wskazał, że w niniejszej sprawie podanie o wznowienie postępowania oparto na przesłance wymienionej w art. 145 § 1 pkt. 4 Kpa, jednak złożone zostało po upływie ustawowego terminu, o którym mowa w art. 148§2 kpa. S.B. wiadomość o istnieniu decyzji powziął w dniu 13 listopada 2006 r. o czym świadczy jego stwierdzenie zawarte w piśmie z dnia 6 lutego 2009 r. oraz pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 listopada 2006r. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę fakt, iż od dnia dowiedzenia się przez skarżącego o decyzji do daty złożenia podania o wznowienie postępowania (28 grudnia 2006r.) upłynął ponad miesiąc, a strona nie skorzystała z możliwości wynikającej z art. 58 § 1 K.p.a. (zgodnie z którym termin uchybiony może zostać przywrócony na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło nie z jego winy), organ I instancji powinien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania lub wznowione postępowanie umorzyć.
Skargę na powyższą decyzję złożył S.B.
Decyzji zarzucił naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 77 oraz art. 80 kpa, naruszenie art. 8 kpa poprzez przywoływanie nieistniejących twierdzeń skarżącego oraz modyfikowanie jego twierdzeń i zarzutów, jak również rażące i nieuzasadnione naruszenie terminów rozpatrywania sprawy.
W uzasadnieniu skargi wskazał, iż decyzja Wojewody [...] została podjęta z oczywistym naruszeniem norm postępowania. Organ odwoławczy nieprawidłowo i niezgodnie z prawdą przedstawił jego stanowisko w zakresie, w jaki wypowiedział się on co do okoliczności i terminów powzięcia wiadomości o decyzji o pozwoleniu na rozbudowę.
Zdaniem skarżącego z akt postępowania w sposób oczywisty wynika, iż o decyzji udzielającej D.W. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego dowiedział się dopiero we wrześniu 2007r. gdy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrywał jego wniosek o wstrzymanie robót budowlanych przy ul. [...]
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona skarżąca, co ma miejsce w niniejszej sprawie.
Uchylając zaskarżoną decyzję wydaną we wznowionym postępowaniu Sąd uznał, iż zapadła ona z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy wskazać, iż wznowienie postępowania jest instytucja procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą wymienioną w art. 145 § 1 kpa bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 kpa.
Podstawą tego postępowania jest zawsze, zgodnie z art. 149 § 2 kpa postanowienie o wznowieniu postępowania. Otwiera ono postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną i bada, czy przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 kpa i art. 145a kpa nie wpłynęły na treść decyzji. Natomiast, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 kpa organ wydaje decyzję odmawiającą wznowienia postępowania.
Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił decyzję organu I instancji i jednocześnie odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2006r.
Takie rozstrzygnięcie organu nie mieści się w katalogu decyzji odwoławczych, które może wydać organ II instancji.
Wskazać należy, iż organ odwoławczy wyposażony jest przede wszystkim w kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, ale też i w kompetencje kasacyjne. Zostały one precyzyjnie określone przez ustawodawcę w art. 138 § 1 i 2 kpa. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 138 § 1 kpa organ odwoławczy może zaskarżoną decyzję utrzymać w mocy, uchylić w całości albo w części i orzec co do istoty sprawy, bądź umorzyć postępowanie I instancji albo umorzyć postępowanie odwoławcze. Organ odwoławczy może też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub znacznej części – art. 138 § 2 kpa.
Przepis ten nie przewiduje zatem wydania decyzji ograniczającej się jedynie do uchylenia decyzji organu I instancji.
Decyzja taka narusza przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i już chociażby z tej przyczyny podlega uchyleniu.
Wskazać także należy, iż organ odwoławczy odmawiając wznowienia postępowania zmienił zakres rozstrzygnięcia sprawy wyznaczony decyzją organu I instancji.
Organ odwoławczy nie może zmienić rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpatrzona i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa.
Zmiana podstawy materialno – prawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy, co oznacza naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy.
Biorąc pod uwagę powyżej stwierdzone naruszenia prawa Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 i art. 200 cyt. ustawy orzeczono jak w pkt II i III wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło