VII SA/Wa 818/04
WyrokWSA w Warszawie2005-06-07
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien uchylić decyzję organu II instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, czy też oddalić skargę, jeśli organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z rażącym naruszeniem przepisów KPA i Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja organu II instancji (uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia) była zgodna z prawem. Sąd stwierdził, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające z rażącym naruszeniem przepisów KPA i Prawa budowlanego, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 KPA przez organ II instancji. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do samodzielnego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, jeśli organ I instancji tego nie zrobił prawidłowo.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki pawilonu handlowego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na błędy organu I instancji w ustaleniu stanu faktycznego i stron postępowania. Inwestorka, J.D., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując sposób prowadzenia postępowania przez organy.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki pawilonu handlowego skargę oddala.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004r. na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 ustawy Prawo budowlane /tekst jednolity Dz.U. nr 106 z 2000 r. poz. 1126 - z póżn. zmianami/ nakazał W. z siedzibą przy ul. W. w W. rozbiórkę pawilonu handlowego zlokalizowanego na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. W. w W. wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w wyniku dokonanych z urzędu czynności kontrolnych w dniach 29.08.2003r i 15.09.2003r ustalono, iż na terenie działki o nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. W. trwały roboty budowlane przy budowie pawilonu handlowego, którego użytkownikiem jest W. natomiast inwestorem w/w prac wykonywanych bez pozwolenia na budowę była Pani J.D.
Ustalono, iż wykonano nową konstrukcję częściowo wykorzystując konstrukcję istniejącego pawilonu handlowego "M.". Pokryto dach podwyższając cały obiekt o połowę dotychczasowej jego wysokości. Ocieplono i obito szalówką drewnianą ściany zewnętrzne. Wewnątrz pawilonu wykonano ściany działowe z bloczków gazobetonowych i płyt gipsowo-kartonowych oraz szlichtę betonową na podłodze.
W konsekwencji wybudowano nowy obiekt, którego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
Postanowieniem nr [...]r. organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, nakazał zabezpieczenie budowy przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na W. obowiązek przedstawienia w PINB [...] zaświadczenia z organu właściwego w sprawach ustalenia warunków zabudowy zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pismem z dnia 24.10.2003r. w/w Spółdzielnia powiadomiła Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], że nie posiada przedmiotowego zaświadczenia.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania inwestora J.D. decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2004r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazuję sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nie dokonał pełnej analizy stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie wskazując, że w postanowieniu Nr [...] z dnia [...].10.2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał W. jako właścicielowi działki nr ew. [...] obręb [...] przy ul. W. wstrzymanie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego pawilonu. Natomiast z dokumentów dołączonych do akt sprawy wynika, że właścicielem działki jest [...]. Ponadto w/w postanowieniu uznaje się W. jako właściciela pawilonu, stwierdzając jednocześnie, że przebudowa dokonana została przez inwestora —J.D.
Dalej w decyzji PINB [...] Nr [...] z dnia [...].01.2003r. W. występuje już tylko jako użytkownik działki nr [...] obręb [...] przy ul. W. w W. i pawilonu znajdującego się na niej.
W piśmie z dnia [...].01.2004r. skierowanym do J.D. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] informuje, że nie może uznać jej za stronę w posterowaniu, ponieważ W. odstąpiło od umowy dzierżawy przedmiotowego pawilonu w trybie natychmiastowym w dniu 17.09.2003r.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego inwestor - Pani J. D. posiada przymiot strony wynikający wprost z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Zdaniem organu II instancji adresatem ewentualnego obowiązku nałożonego w/w postanowieniem powinna być J.D. jako inwestor, co wynika między innymi z art. 48 ust. 5 Prawa budowlanego.
Ponadto organ wskazał, że w dniu 27.02.2004r. J.D. przedstawiła postanowienie Sądu Rejonowego [...] Wydział [...] Cywilny z dnia [...].02.2004r., w którym Sąd postanowił zabezpieczyć powództwo Pani J. D. poprzez zakazanie W. rozbiórki pawilonu "M." usytuowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. W. w W. oraz zakazał oddawania powyższej nieruchomości w dzierżawę lub najem do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego.
Skargę na powyższą decyzję złożyła J.D., podnosząc, że w piśmie z dnia 27.01.2004r wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji [...], jednak [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozpatrzył tego wniosku, tylko potraktował wystąpienie jako odwołanie.
Strona w skardze podkreśla że jest użytkownikiem pawilonu i to ona przeprowadziła jego remont, a nie jak twierdzi organ I instancji wybudowała nowy obiekt, którego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Sąd uznał ,że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał decyzję nr [...] w dniu [...] stycznia 2004r. W dniu 26.01 2004r. Skarżąca złożyła pismo do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie uznania jej za stronę postępowania a następnie kolejnymi pismami z dnia 27.01.204r., 5.02.2004r i 19.02.2004r. wnosiła odwołania i wnioski o stwierdzenie nieważności skarżonej decyzji.
W świetle powyższego organ II instancji był uprawniony do uznania wystąpień inwestora J.D. jako odwołań od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...].
Stronie, która nie brała udziału w postępowaniu I-instancyjnym, przysługuje bowiem prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji (a jest stroną w rozumieniu art. 28 KPA) wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono.
Organ II instancji rozpatrując więc odwołanie J. D. zasadnie stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nie dokonał pełnej analizy stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie nie uznając praw inwestora —J. D.
Nie ulega wątpliwości, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa.
Zdaniem Sądu dopiero prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe pozwala na ocenę, czy w sprawie zostały właściwie zastosowane odpowiednie przepisy prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ administracyjny może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części.
Obowiązek zastosowania instytucji reformacji i orzeczenia co do istoty sprawy zamiast uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania do ponownego rozpoznania, w sytuacji stwierdzenia jej wadliwości, w świetle powołanego przepisu istnieje wówczas, gdy dokonując kontroli instancyjnej organ II instancji nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie.
Sytuacja taka w omawianej sprawie nie istnieje, gdyż organ I instancji przeprowadził postępowania wyjaśniające z rażącym naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego jak i prawa budowlanego. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości, albo w znacznej części, a do tego nie jest uprawniony, nie mieści się to w jego kompetencji.
W przedmiotowej sprawie, organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w przedmiocie zbadania zgodności decyzji z obowiązującymi, w dniu wydania decyzji, przepisami prawa budowlanego, w tym warunkami technicznymi. Nie zebrał również materiału dowodowego i nie wyjaśnił stanu faktycznego i prawnego sprawy co mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie, a więc zgodnie z dyspozycją art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, należało decyzję uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż podnoszone w skardze zarzuty nie mogą podważyć rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło