VII SA/Wa 822/05
WyrokWSA w Warszawie2005-12-12
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Ewa Machlejd, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie w przedmiocie legalności budowy realizowanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, może rozstrzygać kwestie dotyczące prawidłowości tej decyzji lub wydania nowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, badając zgodność prowadzonej budowy z wydaną decyzją o pozwoleniu na budowę, nie jest władny do rozstrzygania kwestii związanych z ewentualnymi zarzutami w sprawie prawidłowości tej decyzji lub wydania nowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Postępowanie w takiej sytuacji staje się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jeśli nie stwierdzono samowoli budowlanej ani odstępstw od projektu.Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego. Postępowanie dotyczyło legalności budowy realizowanej na podstawie pozwolenia na budowę. Gmina zarzucała inwestorowi niezgodność budowy z pozwoleniem oraz brak określenia warunków zabudowy dla części magazynowej inwestycji. Organy nadzoru budowlanego uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, stwierdzając, że budowa jest zgodna z pozwoleniem i nie ma podstaw do ingerencji.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd ( spr.), Sędzia WSA Bożena Więch- Baranowska, Protokolant Anna Mężyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego Skargę oddala.
Sygnatura VII SA/Wa 822/05
UZASADNIENIE
Na wniosek Urzędu Gminy [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął postępowanie w sprawie legalności budowy realizowanej na działce nr ew. [...] położonej przy ul. S. w W. stanowiącej własność B. i J. A. Postępowanie to zakończyło się wydaniem w dniu [...] września 2002 r. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. decyzji umarzającej postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że nie ma podstaw prawnych do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w trybie art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.), gdyż nie zachodzi żadna z przesłanek zawartych w tym przepisie. Nie ma również podstaw do nakazania dokonania zmian, czy przeróbek wykonanych elementów obiektu na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Organ wskazał również, że są to dwie jedyne podstawy ingerencji organu nadzoru budowlanego w formie rozstrzygnięcia administracyjnego. Z tego względu organ uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i umorzył postępowanie.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina [...]. Gmina podniosła, że budowa prowadzona jest niezgodnie z pozwoleniem na budowę, gdyż decyzja o pozwoleniu na budowę określa inwestycję jako "obudowę budynku wiaty magazynowej z przeznaczeniem na część biurową i socjalną". Natomiast inwestor niezgodnie z pozwoleniem prowadzi obudowę całej wiaty, a nie tylko części przeznaczonej na biuro i pomieszczenia socjalne. Ponadto Gmina zarzuca, że działalność inwestora zaliczona została do mogących pogorszyć stan środowiska i z tego względu dla realizacji części magazynowej inwestycji powinny być określone warunki zabudowy i zagospodarowania terenu zgodne z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie oraz zastosował właściwą regulację prawną orzekając umorzenie postępowania administracyjnego. Z akt wynika, ze roboty budowlane prowadzone są zgodnie z pozwoleniem na budowę, budowa realizowana jest pod nadzorem osoby uprawnionej, dla budowy prowadzony jest dziennik budowy. W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego nie znalazł podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że kwestia dotycząca realizacji części magazynowej bez określenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w odniesieniu do przepisów prawa ochrony środowiska nie podlega ocenie nadzoru budowlanego lecz należy do kompetencji organu, który zatwierdził projekt i wydał pozwolenie na budowę.
Skargę do Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła Gmina [...], wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji. Gmina podniosła, że organy powinny merytorycznie, a nie tylko formalnie orzec w sprawie z uwagi na to, że istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, jakimi są chociażby art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Umorzyć zdaniem skarżącej Gminy można postępowanie, które jest bezprzedmiotowe, tj. takie co do którego nie można zastosować normy prawnej pozwalającej na merytoryczne rozstrzygnięcie. Skarżąca nie zgadza się również ze stanowiskiem, iż kwestia dotycząca realizacji części magazynowej bez określenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu w odniesieniu do przepisów prawa ochrony środowiska nie podlega ocenie nadzoru budowlanego. Skarżąca wnosi o ustalenie, że budowa prowadzona jest bez podstawy prawnej w postaci pozwolenia na budowę w części obudowy wiaty z przeznaczeniem na część magazynową. Ustalenie takie powinno doprowadzić do podjęcia stosownych kroków przewidzianych ustawą Prawo budowlane, co zdaniem skarżącej należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W niniejszej sprawie organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], który umorzył postępowanie w sprawie prowadzonej zabudowy wiaty magazynowej z przeznaczeniem na część biurową i socjalną. Organ I instancji umorzył postępowanie w oparciu o przepis art. 105 § 1 k.p.a. z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania.
Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjno-prawnego, takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli braknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Art. 105 § 1 k.p.a. ma bowiem zastosowanie tylko w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania.
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Skarżąca Gmina złożyła wniosek o zbadanie legalności prowadzonej inwestycji. Organ I instancji przeprowadził w sprawie stosowne postępowanie w którego toku stwierdził, że budowa prowadzona jest na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, budowa jest nadzorowana przez osobę uprawnioną, dziennik budowy prowadzony jest na bieżąco, na terenie budowy znajduje się tablica informacyjna. W momencie orzekania przez organ I instancji realizowana była część socjalno – biurowa oraz magazynowa, przebudowa obiektu wykonana została w stanie surowym otwartym.
Organ I instancji stwierdził w konkluzji, że budowa jest prowadzona zgodnie z udzielonym w sprawie pozwoleniem na budowę. Nie doszło zatem w przypadku niniejszej inwestycji do samowoli budowlanej, w trakcie budowy inwestor nie dopuścił się również odstępstw od projektu budowlanego. Ustalenia te są poza sporem.
Należy zauważyć, że postępowanie prowadziły organy nadzoru budowlanego w przedmiocie legalności inwestycji wykonywanej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. To determinowało tryb tego postępowania, które zmierzało do zbadania czy inwestycja jest realizowana zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę. Organy nie mogły w tym stanie rzeczy rozstrzygać kwestii związanych z ewentualnymi zarzutami w sprawie prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę, czy wydania nowej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w związku z działalnością prowadzoną przez inwestora.
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę bada prawidłowość działania organów nadzoru budowlanego, a nie organów administracji architektoniczno budowlanej, które to są władne w sprawach wydawania pozwolenia na budowę. Skoro zaś w niniejszej sprawie nie jest kwestionowana decyzja o pozwoleniu na budowę, a organy nadzoru budowlanego miały zbadać zgodność prowadzonej budowy z tą decyzją, to poza rozpoznaniem niniejszej sprawy pozostaje kwestia ew. prawidłowości decyzji o pozwoleniu na budowę i związanej z nią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ewentualne uchylenie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu może stanowić podstawę wznowienia postępowania, ale nie może mieć wpływu na obecnym etapie na postępowanie w sprawie legalności budowy w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę istnieje w obrocie prawnym. Podobnie kwestia prowadzenia działalności związanej z przechowywaniem produktów chemicznych nie mogła być przedmiotem badania organu nadzoru budowlanego, które prowadziły jedynie sprawę w przedmiocie zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Sąd nie przesądza, czy zarzuty dotyczące decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu są zasadne, ale w toku niniejszego postępowania nie mogą być rozpatrywane. Natomiast okoliczności jakie będzie przeznaczenie wiaty wiążą się z pozwoleniem na użytkowanie. A więc również z odrębnym postępowaniem toczącym się po zakończeniu etapu budowy.
Na marginesie należy zauważyć także, że inwestor spełniał warunki do prowadzenia działalności handlowej oraz przechowywania paletopojemników o pojemności 1000 l. dla kwasów, podchloryn i ługów o czym świadczy notatka Terenowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w [...] z dnia 13 lipca 1998 r.
Umorzenie postępowania jest konsekwencją tego, że organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły nieprawidłowości w prowadzonym postępowaniu inwestycyjnym i nie miały podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W tym stanie rzeczy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Oznacza to, że nie zachodzi sytuacja, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego Z tych względów Sąd uznał, że istniały podstawy do umorzenia postępowania, gdyż organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do podjęcia działań nadzorczych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło