VII SA/Wa 822/13

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. J. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi G. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: przyznać G. J. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek G. J. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Dane zawarte w formularzu PPF zastały uzupełnione na wezwanie Sądu wyjaśnieniami z dnia 3 czerwca 2013 r. Z treści złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż G. J. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z dochodu w wysokości 3 919 zł brutto, który jednak jest w dużej części objęty zajęciem komorniczym. W miesiącach styczeń - marzec 2013 r. wnioskodawczyni otrzymywała na prywatny rachunek bankowy około 500 zł. W utrzymaniu wnioskodawczyni pomagają rodzice emeryci, u których wnioskodawczyni mieszka. Wnioskodawczyni wskazała, że posiada działkę rekreacyjną. Dodała, ze miesięczne wydatki to: około 500 zł - żywność, leki w miarę potrzeby - około 70 zł., telefon komórkowy 25 zł miesięcznie (odnowienie karty). Dodała, ze rodzice pomagają wnioskodawczyni w pomocy w utrzymaniu się codziennym, w dojazdach do pracy, wyżywieniu. Zaznaczyła, że mieszkając u rodziców nie ponosi wydatków związanych z mieszkaniem. Rodzice prowadzą osobne gospodarstwo domowe. Do wniosku dołączono kopię dokumentu PIT 40, kopię wyciągu z rachunku bankowego, kopię zajęcia komorniczego, zaświadczenie o wypłacie wynagrodzenia w miesiącach styczeń - marzec 2013 r. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Korzystanie z tej instytucji powinno mieć zatem miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami i być ograniczone do osób faktycznie ubogich, które rzeczywiście nie posiadają żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie mogą zrealizować przysługującego im prawa do sądu. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową G. J. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wnioskodawczyni utrzymuje się z dochodu w wysokości 3 919 zł., który jest wszakże objęty zajęciem komorniczym, w związku z czym realnie wnioskodawczyni otrzymuje około 500 zł. wynagrodzenia. Dochód ten w całości przeznaczany jest na koszty utrzymania i wyżywienia. Z tego względu strona zmuszona jest korzystać ze wsparcia rodziny. W tej sytuacji uznano, że stronę nie stać na samodzielne poniesienie kosztów sądowych i opłacenie zawodowego pełnomocnika. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.