VII SA/Wa 822/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. Ś. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 września 2016 r. w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2016 r. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sprawy VII SA/Wa 822/16 wpłynął na formularzu PPF wniosek J. Ś. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek ten został uzupełniony wyjaśnieniami złożonymi na wezwanie Sądu w piśmie z dnia 1 lipca 2016 r. i 23 sierpnia 2016 r. Z treści nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jest osobą samotną po rozwodzie. Ze związku małżeńskiego posiada 4 letnią córkę, na którą płaci po 500 zł miesięcznie alimentów. Źródłem utrzymania wnioskodawcy są dochody z tytułu prac dorywczych w wysokości 700 zł miesięcznie. Wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o pow. 5 ar. oraz budynek inwentarski, w którym mieszka, o pow. 96 m2. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że jest rolnikiem ubezpieczonym w KRUS, posiada działkę 5 arową, którą uprawia, ponadto podnajmuje się do prac dorywczych. Uzyskiwany dochód (700 zł) przeznacza na alimenty (500 zł), media (100 zł), ubezpieczenie budynku (300 zł rocznie). Wskazał, że nie posiada oszczędności i zasobów pieniężnych. W dodatkowym piśmie z dnia 1 lipca 2016 r. wskazał, że stałe wydatki to energia elektryczna 100 zł, gazu, telefonu, zamontowanego wnioskodawca nie ma, na żywność przeznacza, to co zostanie. Dodał, że osoby, u których dorywczo pracuje zapewniają wnioskodawcy posiłek. Na swojej nieruchomości uprawia głównie ziemniaki i zboże. Inwentarza żywego wnioskodawca nie posiada, ostatnie zwierzę wnioskodawca sprzedał pół roku temu. Prace dorywcze wykonywane przez wnioskodawcę to głównie prace polowe (orka, bronowanie, siew, sadzenie ziemniaków, wykopki, sianokosy, pomoc przy hodowli koni, przerzucanie węgla, odśnieżanie). Nie otrzymuje dotacji z ARiMR, ani z UE, nie otrzymuje świadczeń społecznych. Otrzymuje pomoc materialną od braci głównie w postaci ubrań, nie składa deklaracji PIT, posiada rachunek bankowy w Banku Spółdzielczym w [...] ale wg oświadczenia nie korzysta z niego od 2012 r. i nie ma na nim operacji bankowych. W kolejnym piśmie z dnia 23 sierpnia 2016 r. wnioskodawca wskazał, że nie opłacał pełnomocnika M. J., który reprezentował go w postępowaniu administracyjnym, gdyż pełnomocnictwo dotyczyło tylko odbioru korespondencji. Alimenty są płacone do rąk własnych byłej małżonki, nie jest prowadzona egzekucja przeciwko wnioskodawcy, podatek rolny wynosi 11 zł, wnioskodawca nie rozlicza się z dochodów z prac dorywczych, nie obsługuje rachunku bankowego. Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 822/16 odmówiono J. Ś. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Na to orzeczenie został skutecznie (w zakreślonym terminie) złożony sprzeciw. W sprzeciwie wnioskodawca podniósł, że orzeczenie referendarza jest niesłuszne, ponieważ podał i wyjaśnił wszystkie okoliczności, które rzutują na jego sytuację materialną. Podniósł, że innych kosztów aniżeli te które wskazał nie ponosi. Nie zażywa też lekarstw. Podstawowe potrzeby typu żywność zaspokaja poprzez wykonywanie prac na roli. Posiłki otrzymuje też u ludzi u których dorywczo pracuje. Wnioskodawcę wspierają bracia, którzy kupują mu również żywność. Opłaca najniższą składkę KRUS. Wskazał, że nie posiada dokumentacji i nie wie jak uzyskać wyciąg z banku. Alimenty przekazuje żonie do rąk własnych. Wnioskodawca mieszka w budynku zagrożonym rozbiórką. Wyjaśnił, że potrzebna mu jest pomoc prawnicza, bo sam sobie nie poradzi i straci dach nad głową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Rozpoznając w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie, wobec czego postanowienie z 20 września 2016 r. należało utrzymać w mocy. Na wstępie wskazać należy, iż wobec skutecznego wniesienia przez wnioskodawców sprzeciwu - na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 270), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie do § 2 tego przepisu - w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; w oparciu zaś o art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W niniejszej sprawie - jak słusznie zauważył referendarz w postanowieniu z 20 września 2016 r. – wnioskodawca pomimo dwukrotnego wezwania (zarządzenie z dnia 13 czerwca 2016 r. oraz z dnia 12 sierpnia 2016 r.) do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wyjaśnił swojej sytuacji w sposób kompleksowy. Brak jakichkolwiek dokumentów źródłowych oraz wynikające z wyjaśnień rozbieżności rzutują na ocenę rzetelności wniosku. Zgodzić się należy z referendarzem sądowym, że wątpliwości budzą okoliczności związane m.in. z wyżywieniem wnioskodawcy, który nie wskazał jakoby wydawał jakąkolwiek kwotę na produkty żywnościowe. Fakt żywienia się jedynie u osób trzecich, niezależnie czy są to bracia czy też osoby u których dorywczo zarobkuje, budzi wątpliwości. Podobnie jak kwestia wysokości alimentów na córkę, które stanowią ¾ dochodu wnioskodawcy. Pomimo wezwania, wnioskodawca nie przedstawił dokumentu z którego wynikałoby, że do uiszczenia alimentów w takiej wysokości został zobowiązany przez sąd, czy jakoby zobowiązał się do uiszczenia takiej kwoty dobrowolnie. Brak jest również potwierdzenia, że wnioskodawca faktycznie przekazuje taką kwotę byłej żonie co miesiąc. Referendarz sądowy zwrócił również uwagę na okoliczność związaną z wysokością ponoszonej przez wnioskodawcę składki ubezpieczenia w KRUS, która w najniższej wysokości wynosi 390 zł kwartalnie. Ponadto wskazać należy, że w piśmie z dnia 23 sierpnia 2016 r. skarżący podał, że nie opłacał pełnomocnika M. J., ponieważ pełnomocnictwo obejmowało tylko i wyłącznie odbiór poczty, ponieważ wnioskodawca jest osobą bez stałego adresu. Natomiast jak wynika z akt administracyjnych ww. pełnomocnik złożył w imieniu wnioskodawcy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, a także odwołanie od decyzji organu I instancji. nie był zatem jedynie pełnomocnikiem od odbioru korespondencji. Nie bez znaczenie również pozostaje okoliczność, że skarżący samodzielnie uiścił wpis od skargi w wysokości 200 zł i nie ma obecnie przeszkód formalnych do jej rozpoznania. Na koniec należy wskazać, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga przy tym, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, szczególnie w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (zob. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06). Z powyższych względów, Sąd postanowił na podstawie art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.