VII SA/Wa 823/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2007 r. sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o. w W. kwotę 755 zł (siedemset pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] listopada 2006 r. na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 i art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w związku ze zgłoszeniem przez [...] Sp. z o.o. robót budowlanych polegających na instalacji tablicy reklamowej nietrwale związanej z gruntem na obszarze kolejowym na wysokości km 9.170 linii kolejowej W. –K. w rejonie wiaduktu nad torami kolejowymi w ciągu Al. [...] w W., wniósł sprzeciw na ich wykonanie. W uzasadnieniu organ podał, że proponowana lokalizacja tablicy reklamowej znajduje się na obszarze kolejowym w rozumieniu ustawy z dnia 28 marca 2003 r., - o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2003r. Nr 86 poz. 789). Stosownie do postanowień § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 10.11.2004r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowania budowli i budynków, drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. z 2004r. Nr 249, poz. 2500), budowle i budynki mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10 m od granicy obszaru kolejowego, z tym że odległość ta od osi skrajnego toru nie może być mniejsza niż 20m, z zastrzeżeniem ust. 3 tj. cyt. "przepisu ust. 1 nie stosuje się do budowli i budynków przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego i utrzymania linii kolejowej oraz do obsługi przewozu osób i rzeczy". Zdaniem organu wskazany przepis jednoznacznie określa, iż na obszarze kolejowym mogą być zlokalizowane jedynie obiekty kolejowe i inne służące obsłudze ruchu kolejowego. Odwołanie od tej decyzji wniosła Spółka [...] z siedzibą w W. podnosząc, że ustalenia nie znajdują uzasadnienia w przepisach prawa wskazanych w zaskarżonej decyzji. Regulacja § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 10.11.2004 r. dotyczy budowli i budynków, podczas gdy na podstawie art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego tablica reklamowa, o której mowa w zgłoszeniu [...] nie mieści się w definicji żadnego z tych obiektów. Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, budowlami są bowiem tylko wolnostojące, trwale z gruntem związane tablice reklamowe. Tymczasem tablica reklamowa, której dotyczyło zgłoszenie [...], nie jest obiektem trwale związanym z gruntem. Skarżąca podała również, że zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych obejmowało wykorzystanie nośnika pod reklamę kolejową, a Wojewoda [...] nie uwzględnił tego faktu przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, nie uwzględnił również dołączonych do zgłoszenia dokumentów wykazujących, że zarządcy terenów kolejowych zweryfikowali planowane prace budowlane i potwierdzili ich zgodność z prawem i brak kolizji z eksploatacją obiektów kolejowych i bezpieczeństwem na terenie kolejowym. Organ nie wziął także pod uwagę treści art. 57 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, który pozwala, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, na odstępstwo od warunków usytuowania budynków lub budowli po uzyskaniu opinii właściwego zarządcy. Po rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] marca 2007 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 1999 r. w sprawie II SA 1617/98, że za obiekt budowlany uważa się między innymi: wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, które z uwagi na swoje wymiary, aby wytrzymać siłę wiatrów i innych zjawisk atmosferycznych powinny być w odpowiedni technicznie sposób powiązane trwale z gruntem, nawet jeśli nie będą zagłębione w ziemi. Ponieważ projektowana tablica ma wymiary 4m x 8m, w ocenie organu odwoławczego, jest ona niewątpliwie budowlą polegającą w pełni regulacji przepisów art. 53 ust. 2 i 4 ustawy o transporcie kolejowym. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Spółka [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, pełnomocnik skarżącego podniósł, że zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane budowlami są wolnostojące, trwale z gruntem związane tablice reklamowe. Tymczasem tablica reklamowa, której dotyczy zgłoszenie w nin. sprawie, nie jest obiektem trwale związanym z gruntem. Z tych przyczyn, przedmiotowe prace nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i brak jest podstaw do wniesienia sprzeciwu na zainstalowania przedmiotowej tablicy reklamowej. W zaskarżonej decyzji nie zostały ustalone i uwzględnione podstawowe dane, dotyczące przedmiotowego terenu działki. W przypadku, gdy przedmiotowa działka ewidencyjna jest zabudowana innymi obiektami, niż wskazane w w/w art. 4 pkt 8 ustawy o transporcie kolejowym, należy uznać, że nie stanowi obszaru kolejowego, gdyż wówczas nie jest przeznaczona wyłącznie na cele wskazane w w/w art. 4 pkt 8. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie przeprowadził postępowania dowodowego, w celu ustalenia podstawowej okoliczności, dotyczącej podstaw faktycznych stosowania przepisu, powołanego, jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, definiującego obszar kolejowy. Skarżący podniósł też, ze organ pominął i nie odniósł się do zarzutów odwołania, a przede wszystkim do dokumentów wskazujących na stanowisko zarządcy terenów kolejowych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa. Ponadto uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. Zasady prawdy obiektywnej wyrażone w art. 7 kpa oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta w art. 77 § 1 kpa, nakładają na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, obowiązek ustalenia prawdziwego stanu faktycznego na podstawie zebranego materiału dowodowego. Okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy mają być ustalone przez organy w taki sposób, aby odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Jak wskazuje art. 80 kpa, tylko w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenia całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena konkretnej sprawy i prawidłowe rozstrzygnięcie o prawach strony. Organ rozpatrujący sprawę powinien więc rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone w sprawie w ich wzajemnej łączności. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 140 kpa, organ odwoławczy tak samo jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, a dodatkowo jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym zgromadzonym przez organ to może skorzystać z przepisu art. 136 kpa dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy naruszyły omówione przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy z dni a7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w jego brzmieniu obowiązującym od 24 grudnia 1997 r., po zmianie przez art. 1 pkt 12b ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. – o zmianie ustawy – Prawo budowlane ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw (Dz. U. nr 111, poz. 726) instalowanie i remont tablic i urządzeń reklamowych z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych, usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym nie wymaga pozwolenia na budowę. Zmianą powyższą wyeliminowano z treści art. 29 ograniczenie polegające na ustaleniu, że pozwolenia na budowę nie wymaga jedynie instalowanie i remont tablic i urządzeń reklamowych wykonanych na istniejących obiektach budowlanych. Z porównania treści przepisu art. 29 Prawa budowlanego sprzed i po zmianie obowiązującej od 24 grudnia 1997r. jednoznacznie wynika, że instalacja tablic reklamowych jest możliwa również na gruncie. Taka interpretacja art. 29 ust. 2 pkt 6 w związku z art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że instalowanie tablic i urządzeń reklamowych nie tylko na obiektach budowlanych wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi, niezależnie od ich wielkości ani od tego czy są one trwale związane z gruntem, czy też ustawione na konstrukcji naziemnej. Będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymywała w mocy decyzję Wojewody [...] wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia wykonania instalacji tablicy reklamowej na obszarze kolejowym, a więc objętym działaniem ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Wnosząc sprzeciw organ przyjął, że zgłoszone roboty budowlane naruszają art. 53 w/w ustawy, bowiem na obszarze kolejowym nie ma możliwości lokalizowania innych obiektów niż kolejowe i inne służące obsłudze ruchu kolejowego, a wobec tego zasadnym jest podjęcie decyzji na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego. Należy jednak zauważyć, że aby wnieść sprzeciw organ powinien mieć całkowitą pewność o jaki teren chodzi i jaki jest status tego terenu (teren kolejowy czy teren poza obszarem kolejowym) zwłaszcza, że przy sprzeciwie powołano jako jego podstawę naruszenie innych przepisów niż przepisy prawa budowlanego. Zważywszy, że w sprawie chodziło o zapisy ustawy o transporcie kolejowym określające usytuowanie różnych obiektów w sąsiedztwie linii kolejowych, koniecznym było w przypadku ustalenia statusu konkretnego obszaru, ustalenie też odległości obiektu od linii kolejowych bądź od granicy obszaru kolejowego. Z akt sprawy nie wynika, aby organ takie ustalenia poczynił. Inwestor dokonujący zgłoszenia powinien określić ich rodzaj, zakres i sposób wykonywania, a także obok oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, dołączyć także odpowiednie szkice lub rysunki oraz pozwolenia, uzgodnienia i opinie. Taka dokumentacja podlega ocenie organu. W przedmiotowej sprawie nie było wypisu i wyrysu z ewidencji gruntów istotnego dla ustalenia, czy określony teren stanowi obszar kolejowy w rozumieniu ustawy. Rzeczą organu było więc wydanie postanowienia nakładającego na zgłaszającego, obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, a także przeprowadzenie ustaleń w zakresie statusu prawnego i faktycznego terenu, jego powierzchni i istnienia na nim zabudowań z określeniem ich przeznaczenia. Tego rodzaju ustalenia nie zostały przeprowadzone przez organ. Nadto organy nie odniosły się na żadnym etapie postępowania do faktu, iż skarżąca spółka zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych w postaci instalacji tablicy reklamowej przy wykorzystaniu nośnika pod reklamę kolejową oraz dokonała uzgodnienia dotyczącego usytuowania tablic reklamowych z zarządcą terenu PKP Polskie Linie Kolejowe SA Zakładem Linii Kolejowych w [...]. Nie przesądzając o treści rozstrzygnięcia należy zatem uznać, iż decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w wyroku.