VII SA/Wa 824/15

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2015r. po rozpoznaniu wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić S. B. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. W dniu 29 maja 2015r. do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy S. B. uzupełniony na formularzu PPF. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Wnioskodawca podał, że utrzymują się z renty rodziców. Podniósł, że pozbawiony jest możliwości zarobkowania. Wyjaśnił, że nieuregulowane wierzytelności doprowadziły go do ciężkiej sytuacji. Toczą się postępowania sądowe przeciwko dawnym kontrahentom. Został obciążony karami umownymi, toczy się przeciwko niemu wiele postępowań egzekucyjnych. Wnioskodawca oświadczył, że cały majątek firmy i osobisty podlega egzekucji komorniczej. Podał, że utrzymują się także z emerytur osób, którymi się opiekują tj. R. i S. W. (ciocią i wujkiem ze strony żony lat 89 i 85). W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - czy prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak należało wskazać jakiego rodzaju oraz podać dochody uzyskiwane z tego tytułu z trzech ostatnich miesięcy, - czy wnioskodawca i małżonka są osobami bezrobotnymi, jeśli tak, czy mają przyznane zasiłki dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości, - czy małżonka uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości miesięcznie, bądź czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak, należało podać w jakiej wysokości, - w jakiej wysokości miesięcznie uzyskuje z małżonką pomoc finansową od rodziców i osób którymi się opiekują, czy osoby te pozostają z wnioskodawcą i jego małżonką we wspólnym gospodarstwie domowym i wysokości uzyskiwanej przez nich emerytury lub renty, - gdzie wnioskodawca z małżonką zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal), należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ lokalu/ domu (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie, należało wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości, - czy posiada pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało je wymienić, podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy), - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie siebie i małżonki (żywność, odzież, leki itp.), - z jakiego tytułu posiada obciążenia komornicze czy je spłaca i w jakiej wysokości miesięcznie, - czy obecnie wnioskodawca jest zadłużony u osób prywatnych lub w bankach, jeśli tak wskazać u kogo, na jaką kwotę oraz czy spłaca zadłużenie, jeśli tak w jakiej wysokości miesięcznie, - skąd posiada bądź zamierza posiadać środki finansowe na koszty związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Odpowiedzi na powyższe, należało udzielić w terminie 7 dni od, od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 17 lipca 2015r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. W nadesłanym piśmie z dnia 14 lipca 2015r. ( data wpływu do Sądu 17 lipca 2015r.) wnioskodawca wskazał, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza (branża budowlana) przynosi straty. Zaznaczył, że cały majątek przedsiębiorstwa został zajęty w drodze postępowania egzekucyjnego. Wnioskodawca podał, że utrzymuje się z żoną wyłącznie ze świadczeń przysługujących członkom rodziny, którymi się opiekują. Wnioskodawca podkreślił, że wraz z wnioskiem o zwolnienie z kosztów sądowych przedłożył wykaz zobowiązań, toczących się postępowań egzekucyjnych oraz udowodnił swoją sytuację finansową. Wyjaśnił, że pełnomocnik prowadzi niniejszą sprawę wyłącznie za ewentualne koszty postępowania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) Podkreślić należy, że prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stanowiącą odstępstwo od ogólnej zasady odpłatności postępowania wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Może być więc przyznane jedynie wtedy, gdy strona nie posiada żadnych możliwości finansowych zapłaty kosztów sądowych bądź też zapłata przez nią kosztów związanych z postępowaniem sądowym spowodowałaby utratę płynności finansowej i mogłaby przyczynić się do uszczerbku w koniecznym utrzymaniu wnioskodawcy i jego rodziny. Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W ocenie referendarza sądowego dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie są niepełne i nie wystarczające do rzeczywistej oceny sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Z tego też względu zarządzeniem z dnia 29 czerwca 2015r. wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy o stosowne oświadczenia. Wnioskodawca wprawdzie nadesłał w dniu 17 lipca 2015r. odpowiedź na powyższe wezwanie, jednakże nie udzielił odpowiedzi na wszystkie żądane pytania. W nadesłanych piśmie wnioskodawca podał jedynie, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza (branża budowlana) przynosi straty, a majątek przedsiębiorstwa został zajęty w drodze postępowania egzekucyjnego. Oprócz tego wnioskodawca podobnie jak w formularzu wniosku PPF ogólnikowo wskazał, że utrzymuje się wraz z żoną ze świadczeń przysługującym członkom rodziny, którymi się opiekują. Zdaniem wnioskodawcy składając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, przedkładając wykaz zobowiązań, toczących się postępowań egzekucyjnych udowodnił tym swoją sytuację finansową. Orzekający powyższego twierdzenia nie podziela. Wnioskodawca mimo załączonego do wniosku wykazu zobowiązań nie wykazał, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Dane przedstawione przez wnioskodawcę zarówno w formularzu jak i piśmie wyjaśniającym z dnia 14 lipca 2015r. są niepełne i niewystarczające, nie przedstawiają wyczerpująco jego sytuacji finansowej i majątkowej. Przede wszystkim wnioskodawca pomimo wezwania, nie wyjaśnił w jakiej wysokości miesięcznie uzyskuje z małżonką pomoc finansową od rodziców i osób którymi się opiekują, nie podał wysokości uzyskiwanej przez nich emerytury lub renty. Nie wyjaśnił, czy osoby te pozostają z wnioskodawcą i jego małżonką we wspólnym gospodarstwie domowym. Wnioskodawca nie podał także, gdzie z żoną zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal), oraz czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ lokalu/ domu (gaz, opłaty za energię, telefon, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie, należało wskazać, kto je ponosi i w jakiej wysokości. Nie wskazał również wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie siebie i małżonki (żywność, odzież, leki). Nie podał czy posiada pojazdy mechaniczne oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). Wnioskodawca nie wyjaśnił czy małżonka uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia jeśli tak należało wskazać w jakiej wysokości miesięcznie, bądź czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia jeśli tak ,należało wskazać w jakiej wysokości. Zobowiązano wnioskodawcę także do wyjaśnienia czy prowadzi działalność gospodarczą, jeśli tak należało wskazać dochody z trzech ostatnich miesięcy. W odpowiedzi na ostatnie pytanie wskazane w niniejszym uzasadnieniu wnioskodawca podał jedynie, że prowadzi działalność gospodarczą (branża budowlana), która przynosi mu straty. W tym zakresie wnioskodawca również nie podał więcej informacji, nie wskazał od jakiego okresu ponosi stratę z prowadzonej działalności, nie podał także wysokości poniesionej straty, kiedy ostatnio uzyskiwał dochody. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że wnioskodawca nie przedstawił istotnych dla oceny wniosku informacji dotyczących swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Składanie niepełnych oświadczeń i brak współpracy z sądem pomimo stosownych wezwań utrudnia ocenę rzeczywistych zdolności finansowych skarżącego. Wnioskodawca pozbawił w ten sposób orzekającego możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny jego sytuacji materialnej, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wskazać należy, iż na podstawie danych zawartych w formularzu, a także w piśmie z dnia 14 lipca 2015r. nie jest możliwe ustalenie czy wnioskodawca jest w stanie, czy też nie, ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie. Skoro tego wnioskodawca nie uczynił, to brak jest przekonywujących podstaw do stwierdzenia, że wykazał, że spełnia warunki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne bowiem tylko wtedy jeżeli strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy przedstawi w sposób wyczerpujący informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i finansowej. Jak wskazano wyżej to właśnie na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania zasadności złożonego przez niego wniosku w kontekście ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy uznać należy, iż wnioskodawca nie wykazał, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.