VII SA/Wa 83/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2008 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2007 r., znak [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zw. dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania H. K. od decyzji z dnia [...] lutego 2007 r., znak [...] Wojewody [...] odmawiającej wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2001 r., znak [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. W. pozwolenia na budowę budynku magazynowego na istniejących piwnicach na działkach nr [...] w C. [...] - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg: W postępowaniu zwykłym Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2001 r., znak [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku magazynowego na istniejących piwnicach na działkach nr [...] w C. [...]. W uzasadnieniu organ podał, że decyzja została wydana na podstawie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy C. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] sierpnia 2001 r. W dniu [...] sierpnia 2006 r. H. K. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji na podstawie 156 § 1 k.p.a. We wniosku wskazała, że decyzja została wydana bez uwzględnienia warunków istniejącej już zabudowy terenu. Inwestycja była wznoszona jako odrębny budynek nie związany z istniejącą bazą. Zdaniem wnioskodawczyni w efekcie budowy wszystkie urządzenia techniczne zostały zawłaszczone przez inwestora, istniejący pawilon został praktycznie pozbawiony przyłączy i możliwości samodzielnego funkcjonowania. Ponadto podniesiono, że z wnioskiem o pozwolenie na budowę wystąpił tylko T. W., podczas gdy nieruchomość stanowiła współwłasność i wnioskodawczyni jako współwłaściciela nie udzielała na nią zgody. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2007 r., [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2001 r. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest nową sprawą i niezbędne jest ustalenie dla tej nowej sprawy kręgu stron postępowania. Organ przywołał postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] marca 2005 r., sygn. akt [...], którym dokonano podziału majątku wspólnego T. W. i H. K. i przyznano działki nr [...] T. W. oraz postanowienie z dnia [...] kwietnia 2005 r., sygn. akt [...] nakazujące H. K. aby w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia z dnia [...] marca 2005 r. opróżniła i wydała T. W. działki nr [...]. W oparciu o te dokumenty organ ustalił, że przedmiotowe działki stanowią własność T. W. i dlatego wnioskodawczyni nie jest stroną w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczącej tych działek. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. złożyła H. K. podnosząc, że postępowanie dotyczące majątku wspólnego nadal się toczy (jest na etapie apelacji) zatem postanowienia, na które powołał się organ nie są prawomocne. Wskazała nadto, że organ przy wydawaniu decyzji uchybił terminom do załatwienia sprawy. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzję z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony określonej w art. 28 k.p.a. Organ wskazał, że postępowanie w sprawie podziału majątku zostało zakończone ostatecznie postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 2006 r., sygn. akt [...] na które nie przysługuje zażalenie i w efekcie w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie dotyczące podziału majątku z dnia [...] marca 2005 r., zgodnie z którym nieruchomości będące przedmiotem pozwolenia na budowę stanowią własność T. W., a więc H. K. nie ma w stosunku do nich żadnych praw. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. K. zarzucając, że wydanie pozwolenia na budowę nastąpiło bez jej zgody jako współwłaściciela, błędne nieuznanie jej za stronę postępowania w efekcie czego decyzja o pozwoleniu na budowę ujemnie wpłynęła na sprawę cywilną o podział majątku dorobkowego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Ponadto Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do postanowień zawartych w art. 157 § 3 kpa wszczęcie postępowania nieważnościowego wymagało uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Zatem przed wszczęciem postępowania (w fazie postępowania wstępnego) organ przeprowadził analizę dopuszczalności postępowania, która w tym przypadku zakończyła się decyzją o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego ze względu na jego niedopuszczalność. Z ugruntowanego orzecznictwa jak i doktryny wynika, że niedopuszczalność postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może mieć zarówno charakter przedmiotowy jak i podmiotowy. Niedopuszczalność podmiotowa zachodzi w szczególności wtedy, gdy wnioskodawca nie ma zdolności prawnej jak też wtedy gdy po stronie wnioskodawcy istnieje oczywisty brak legitymacji. Stosownie do art. 28 kpa stroną w postępowaniu administracyjnym, w tym przypadku nieważnościowym, uprawnioną do domagania się od organu wydania decyzji może być tylko taka osoba, która legitymuje się interesem prawnym. Posiadanie interesu prawnego zaś to posiadanie uprawnień i obowiązków prawem chronionych. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to dana osoba jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, ale nie może tego interesu poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mogącego stanowić podstawę skierowanego żądania określonych czynności organu administracyjnego. W takiej sytuacji osobie tej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. W myśl art. 157 § 3 k.p.a., gdy wszczęcia postępowania domaga się podmiot niebędący stroną - organ wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. Wprawdzie nie ma uniwersalnych zasad co do oceny posiadania przymiotu strony i interesu prawnego na tle art. 28 k.p.a., które by można zastosować automatycznie w każdej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, istnieją bowiem sytuacje gdy osoba, która miała przymiot strony w postępowaniu zwykłym, nie ma tego przymiotu przymiot w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji i odwrotnie, jednak w tej sprawie brak interesu prawnego skarżącej jest niewątpliwy. Należy podkreślić, że w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym organy orzekające nie dokonywały kontroli merytorycznej decyzji, której weryfikacji domagała się skarżąca we wniosku z dnia [...] sierpnia 2006r. Dlatego Sąd ma za zadanie oceniać jedynie, czy decyzja o odmowie wszczęcia postępowania sprawie nieważności powołanej wyżej decyzji, jest zgodna z prawem czy też nie. Podstawą wydania zaiskrzonej decyzji było uznanie, że skarżąca nie ma przymiotu strony w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym pozwolenia na budowę budynku magazynowego na istniejących piwnicach na działkach nr [...] w C. [...], gdyż nie jest już ich właścicielem. Skarżąca natomiast prezentowała stanowisko, że rozstrzygnięcie sądu cywilnego w przedmiocie podziału majtku nie jest prawomocne oraz, że nadal ma legitymację do podważania w trybie nadzoru decyzji o pozwoleniu na budowę na terenie działek, które wcześniej objęte były wspólnością ustawową małżeńską. Stanowisko organu prezentowane w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, w dacie oceny interesu prawnego skarżącej żądanie stwierdzenia nieważności nie dotyczyło jej praw. Posiadanie przymiotu strony podlega bowiem ocenie na datę składania wniosku w trybie art. 157 § 2 kpa, natomiast decyzja będąca przedmiotem weryfikacji w trybie nadzoru podlegałaby ocenie według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydawania kwestionowanej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej analizy materiału dowodowego i zasadnie stwierdził, że postępowanie w sprawie podziału majątku zostało zakończone ostatecznie postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 2006 r., sygn. akt [...], na które nie przysługuje zażalenie i w efekcie w obrocie prawnym funkcjonuje postanowienie dotyczące podziału majątku z dnia [...] marca 2005 r., zgodnie z którym nieruchomości będące przedmiotem pozwolenia na budowę stanowią własność T. W. Zatem w dacie wydania zaskarżonej decyzji H. K. nie miała w stosunku do nich żadnych praw. Skoro nieskuteczne okazały się zarzuty skarżącej a zaskarżona decyzja odpowiada prawu to Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.