VII SA/Wa 83/18

Sygn. akt: VII SA/Wa 83/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) sędzia WSA Wojciech Sawczuk Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu odwołania K. K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB w [...]") z [...] lipca 2017 r., nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Ww. decyzją z [...] lipca 2017 r., PINB w [...] nakazał W. K. i M. K. - w terminie od dnia [..] września 2017 r. do dnia [...] listopada 2017 r. - rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na działce o nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...] oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. K., podnosząc że: "W. i M. K. dokonali bezprawnego i samowolnego naruszenia jego posiadania. W budynku znajdującym się na przedmiotowej działce zamieszkiwał na stałe, korzystał również z całej nieruchomości wygrodzonej. Z zajmowanej nieruchomości został usunięty pod przymusem, przez Policję, siłą w dniu [...] kwietnia 2017 r. Podkreślił, że nie zgadza się na rozbiórkę jego budynku, nie był stroną postępowania w przedmiocie rozbiórki, o której dowiedział się w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w [...] (na rozprawie w dniu [...] września 2017 r.)". [...] WINB, umarzając postępowanie odwoławcze, wyjaśnił, że przed merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy podstawowym jego obowiązkiem jest ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, tj. m. in. czy zostało wniesione przez podmiot mający legitymację do skorzystania z takiego środka zaskarżenia oraz stwierdził, że niedopuszczalne jest rozpatrzenie w postępowaniu odwoławczym odwołania, które zostało złożone przez podmiot niebędący stroną w postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że interes prawny, w odróżnieniu od interesu faktycznego musi opierać się na konkretnej normie prawa materialnego administracyjnego, tym samym konieczne jest ustalenie powszechnie obowiązującego przepisu prawnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W ocenie organu II instancji od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. [...] WINB – odnosząc się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – podniósł, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż właściciel działki o nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w [...] jest nieustalony natomiast ww. nieruchomość jest w użytkowaniu M. K. Organ II instancji wskazał, że skarżący nie przedstawił dokumentu świadczącego o tym, iż jest stroną postępowania w sprawie rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ wyjaśnił, iż dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Tym samym, zdaniem [...] WINB, skoro skarżący nie jest ujęty w wypisie z rejestru gruntów - zasadnym jest przyjęcie, że nie posiada on żadnego tytułu prawnego do działki o nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...]. Sam zaś fakt zamieszkiwania w budynku oraz prowadzenie postępowania cywilnego w sprawie przywrócenia posiadania działki nie stanowią o interesie prawnym skarżącego w niniejszym postępowaniu administracyjnym. W konsekwencji, organ odwoławczy uznał, że M. K. nie posiada przymiotu strony - w rozumieniu art. 28 k.p.a. - co powoduje, iż nie mógł skutecznie wnieść odwołania. Ponadto, [...] WINB dodał, że przedmiotowy budynek gospodarczy w wyniku wykonaniu decyzji rozbiórkowej został rozebrany. Pismem z [...] listopada 2017 r. K. K. wniósł - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] - skargę na powyższą decyzję organu II instancji podnosząc, że narusza ona prawo. Jednocześnie skarżący wniósł "o zmianę decyzji adekwatnie do żądań z odwołania lub jej uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia." W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Pismem z [...] stycznia 2019 r. (data wpływu do Sądu) pełnomocnik z urzędu M. K. podtrzymała skargę, wskazując na rozprawie w dniu [...] stycznia br., że pismo to stanowi załącznik do protokołu rozprawy. Ponadto, na pytanie Sądu, oświadczyła, że postępowanie posesoryjne zostało negatywnie zakończone dla skarżącego i wyrok w tej sprawie jest prawomocny. Natomiast toczy się postępowanie o zasiedzenie spornej nieruchomości z wniosku innych osób niż skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Istota zagadnienia rozpoznawanego w niniejszej sprawie sprowadza się do wyjaśnienia, czy skarżący posiada interes prawny do kwestionowania decyzji organu I instancji w sprawie rozbiórki budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w [...]. Decyzja [...] WINB ma charakter formalny, zaś kontrola Sądu ogranicza się jedynie do zbadania, czy istniały podstawy do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. K. K. swój interes prawny w kwestionowaniu decyzji PINB w [...] z 17 lipca 2017 r. wiąże z faktem zamieszkiwania w budynku położonym na działce nr [...], z którego jak twierdzi, został usunięty przez Policję siłą w kwietniu [...] r. I tak, w pierwszej kolejności należy wskazać, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem (obowiązującym na dzień wydania tej decyzji) "Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Adresatami takiej decyzji, zgodnie z literalnym sformułowaniem tego przepisu, mogą być właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Jak wskazuje materiał dokumentacyjny - tzw. Informacja o działce z [...] maja 2017 r. - stan prawny działki nr [...] jest nieustalony zaś jej użytkownikiem jest M. K. Z kolei, z postanowienia Sądu Rejonowego z [...] marca 2016 r., sygn. akt I Ns 49/16 wynika, że M. K i W. K. nabyli na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej z mocy samego prawa przez zasiedzenie, z dniem [...] lipca 2012 r., własność nieruchomości sąsiedniej, oznaczonej nr ewid. [...], zabudowanej, położonej w [...]. Biorąc pod uwagę powyższy stan faktyczny (tj. gdy przedmiotem postępowania jest obiekt o nieustalonym stanie prawnym), organ I instancji przyjął, że przepis art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego będzie miał zastosowania także do władającego (użytkowników) M. K. i jego żony W. K., o czym świadczy ww. informacja o nieruchomości oraz protokół oględzin z [...] lipca 2017 r. W konsekwencji, decyzja pierwszoinstancyjna została skierowana do W. K. i M. K. W tym miejscu podnieść należy (na co wskazywał także organ odwoławczy), że o przymiocie strony postępowania administracyjnego nie decyduje wola czy też nastawienie konkretnego podmiotu. Przesądzające jest bowiem to, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny, a nie tylko faktyczny. Pojęcie interesu prawnego immanentnie związane jest, co do zasady, z normami prawa materialnego, tj. należy ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu. Interes prawny pojawia się zatem zawsze wtedy, gdy ustalony zostanie adekwatny związek pomiędzy obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania normy prawnej może mieć wpływ na sytuację podmiotu ustaloną właśnie przepisem prawa materialnego. Cechą wyróżniającą interesu prawnego jest przy tym to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i obiektywnie sprawdzalny, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania danego przepisu prawa. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy nie można podzielić stanowiska skarżącego, że jego interes prawny w kwestionowaniu decyzji PINB w [...], wydanej w postępowaniu z zakresu nadzoru budowlanego, należy wywodzić z rzekomego naruszenia posiadania przedmiotowej nieruchomości. Co istotne, zgodnie oświadczeniem pełnomocnika skarżącego - złożonym przed Sądem administracyjnym na rozprawie w dniu [...] stycznia 2019 r. - postępowanie posesoryjne, tj. o przywrócenie posiadania wytoczone przez K. K. przeciwko małżonkom K. zakończyło się prawomocnym wyrokiem, niekorzystnym dla skarżącego. Niewątpliwie, skarżący był zainteresowany wynikiem sprawy prowadzonej przez PINB w [...], jednakże zainteresowania tego nie poparł żadnym przepisem prawa materialnego, który stanowiłyby podstawę legitymacji do wniesienia odwołania. W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.