VII SA/Wa 830/12
WyrokWSA w Warszawie2012-11-07
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, Tadeusz Nowak, Bożena Więch - Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., dokonując jednocześnie merytorycznej oceny żądania strony?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., dokonując jednocześnie merytorycznej oceny żądania strony. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym, i nie pozwala na formułowanie wniosków dotyczących meritum żądania. W przypadku, gdy organ przeprowadził czynności wyjaśniające i dowodowe, nie może uznać, że postępowanie nie zostało wszczęte.Stan faktyczny
Skarżący T. S. interweniował w sprawie robót budowlanych prowadzonych na sąsiedniej działce, które jego zdaniem naruszały jego interesy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, uznając, że roboty są zgodne z pozwoleniem na budowę i że skarżący ma jedynie interes faktyczny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, Protokolant ref. staż. Anna Dmowska - Paczuska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz T. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 830/12
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2012r. Nr [...] [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia T. S. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...].01.2012 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie prowadzonych robót budowlanych na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]- utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Jak wynika z akt sprawy pismem z dnia [...].08.2011 r. T. S., interweniował w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w [...] w sprawie prowadzonych robót budowlanych na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...] przez Wyższą Szkołę [...] i [...]. Na żądanie organu inwestor przedłożona została mu przez inwestora Wyższą Szkołę [...] i [...] w [...] decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...].06.2006 r., znak: [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę. Powyższa decyzja przewiduje nadbudowę budynku WS[...]i[...] w [...] a prowadzone obecnie roboty budowlane dotyczą budowy drogi pożarowej i są jak stwierdził organ kontynuacją prac budowlanych przy nadbudowie. W/w prace zostały uwzględnione w decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...].06.2006 r.
Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...].11.2011 r. ustalono, iż prowadzone są roboty budowlane dotyczące dróg wewnętrznych, wykonany został wjazd i cztery miejsca parkingowe usytuowane w odległości 9,10 m od płotu skarżącego.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...].01.2012 r. wydał postanowienie nr [...], którym odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie prowadzonych robót budowlanych na działce nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...].
W związku z powyższym, zdaniem organu zażaleniowego nie znaleziono z punktu widzenia nadzoru budowlanego podstaw do podejmowania czynności administracyjnych wynikających wprost z przepisów ustawy Prawo budowlane i Kodeksu postępowania administracyjnego. W ramach ustawowych kompetencji organy nadzoru budowlanego nie mają zatem podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w stosunku do przedmiotowej inwestycji i stąd należało wydać postanowienie na podstawie art. 61a § 1 Kpa.
Ponadto, zdaniem organu zażaleniowego żądanie przeprowadzenia kontroli i wszczęcia postępowania wniósł podmiot do tego nieuprawniony, co skutkować musi odmową wszczęcia postępowania z przyczyn podmiotowych. Sam fakt sąsiedztwa z działką, na której znajduje się inwestycja automatycznie nie powoduje powstania interesu prawnego po stronie skarżącego, gdyż musi on wynikać z naruszenia konkretnych przepisów prawa materialnego administracyjnego, które dają możliwość konkretnemu podmiotowi dochodzenia swych praw w postępowaniu administracyjnym. W omawianej sprawie taka sytuacja nie zachodzi.
Organ wskazał, że analiza art. 28 Kpa oraz przepisów Prawa budowlanego w odniesieniu do obowiązku zapewnienia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 Prawa budowlanego) oraz ewentualnego obszaru oddziaływania obiektu, prowadzi do wniosku, iż T. S. posiada wyłącznie interes faktyczny w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy. Zdaniem organu nie można mówić, że przedmiotowa inwestycja powoduje ograniczenia w zagospodarowaniu terenu działki T. S.. Zauważył również, że decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia r. zawiera zapis, że obszar oddziaływania przedmiotowego obiektu nie obejmuje innych nieruchomości w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane.
Organ zauważył również, że w sprawie Wyższej Szkoły [...] i [...] usytuowanej na w/w działce, wskutek interwencji T. S. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] podejmował już niejednokrotnie czynności celem wyjaśnienia sprawy.
W skardze T. S. zarzucił zaskarżonej decyzji obrazę przepisów postępowania m. innymi art., 7 i 77 oraz 28 ustawy / dn. 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego Dz. U. z 2000 r. nr 98. poz. 1071. tekst jednolity ze zm.), zwanej dalej: k.p.a., tj rozpztrzenie sprawy bez wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skarżacy podniósł również naruszenie przepisów prawa materialnego, a konkretnie art. 5 ustawy z dn. 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. IJ. z 2010 r. nr 243. poz. 1623, tekst jednolity ze zm.) przez niezapewnienie uzasadnionych interesów osób trzecich.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Złożonej skardze nie można przynajmniej w części odmówić słuszności.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy postanowienie organu nadzoru budowlanego I instancji, wydane na podstawie art. 61 a §1 K.p.a. Przepis ten, obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r., został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6,poz. 18). Nowelizacja ta pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego - jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w ari 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art61a §1 k.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania; przykładowo, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisać prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Skoro jednak na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty, to należy przyjąć, iż w postanowieniu wydanym w trybie art, 61a§ 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż przyczyną uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wykonywanych robót budowlanych jest okoliczność, iż ustalony przez organ zakres tych robót, jest zgodny z pozwoleniem na budowę.
Na wstępnym etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania te kwestie nie mogły być przedmiotem oceny organu, tym bardziej, że zakres i sposób wykonywania tychże robót był kwestionowany przez stronę żądającą wszczęcia postępowania.
Należało zatem przyjąć, że organ I instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy, w sposób nieuprawniony przyjął, iż postępowanie administracyjne nie było wszczęte mimo że organ przeprowadził szereg czynności wyjaśniających i dowodowych.
Zaskarżone postanowienie a także utrzymane nim w mocy postanowienie organu I instancji zostały więc wydane z naruszeniem art 61a §1 k.p.a.
Z uwagi na to, że przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie było postanowienie wydane w trybie wskazanego art 61a §1 k.p.a. przedwczesna jest na obecnym etapie nie tylko ocena legalności wykonywanych robót budowlanych na działce sąsiedniej z działką skarżącego ale również ocena interesu prawnego strony skarżącej. Do organu administracji należał będzie obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, dokonanie niezbędnych ustaleń odnoszących się praw skarżącego i załatwienie jego żądania w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art, 145 § 1 pkt1 lii c ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie 1/ sentencji wyroku.
O niewykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art, 152 p.p.s.a., co oznacza, iż uchylone postanowienie nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jego rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło