VII SA/Wa 830/16

WyrokWSA w Warszawie2017-03-16

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo umorzyły postępowanie administracyjne dotyczące budynku, mimo istnienia odstępstw od projektu budowlanego i potencjalnych naruszeń przepisów techniczno-budowlanych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.). Organ błędnie przyjął brak podstaw do kontroli inwestycji pod względem zgodności z przepisami, mimo że istniały odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ miał obowiązek ocenić te odstępstwa i ewentualnie zastosować procedury z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Sąd nakazał ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem oceny sposobu użytkowania obiektu.
Stan faktyczny
Spółdzielnia wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania administracyjnego dotyczącego budynku mieszkalno-biurowego. Organy uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ budynek był zgodny z inwentaryzacją z 1994 r. i uzyskał zgodę na użytkowanie, a właściciel nie wykonywał żadnych robót budowlanych po jego oddaniu do użytkowania. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości między budynkami, klasyfikacji ich uciążliwości oraz odporności ogniowej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2016r.,nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Na podstawie, po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] grudnia 2015r., Nr [...] , znak: [...] umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej budynku zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w trakcie kontroli przeprowadzonych przez organ powiatowy w dniu [...] sierpnia 2014r. oraz w dniu [...] września 2015r. stwierdzono, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] w [...] zlokalizowany jest budynek murowany mieszkalno - biurowy, podpiwniczony, piętrowy z poddaszem użytkowym. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono ponadto, iż decyzją Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] września 1989r., Nr [...] zezwolono na rozbudowę i remont kapitalny w/w budynku. Ustalono, że przedmiotowy budynek pod względem parametrów zgodny jest z inwentaryzacją sporządzoną w październiku 1994r., w oparciu o którą uzyskano zgodę na użytkowanie w/w obiektu (poświadczenie przyjęcia zgłoszenia użytkowania obiektu budowlanego z dnia [...] listopada 1994r.). W dalszym toku postępowania decyzją z dnia [...] grudnia 2015r., Nr [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dla m. [...] umorzył w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej budynku zlokalizowanego na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że rozpoznając odwołanie od ww. decyzji ocenił, że podjęte w niej rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Oparte zostało na art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności, czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Postępowanie w takiej sytuacji staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. Sprawa administracyjna jest więc bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak słusznie podkreślił organ powiatowy w uzasadnieniu objętej odwołaniem decyzji, parametry przedmiotowego budynku zgodne są z parametrami wskazanymi w inwentaryzacji obiektu sporządzonej w październiku 1994r. Powyższy stan zaakceptowany został przez właściwy organ wydający w dniu [...] lutego 1994r. poświadczenie Nr [...] przyjęcia zgłoszenia użytkowania spornego obiektu. Ponadto, co nie było kwestionowane w sprawie, właściciel w/w budynku nie wykonywał, żadnych robót budowlanych po oddaniu go do użytkowania. Taki stan faktyczny uzasadniał w niniejszej sprawie umorzenie postępowania prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego wobec braku podstaw prawnych do podjęcia przez ten organ jakichkolwiek działań władczych w oparciu o obowiązujące przepisy. Organ drugiej instancji stwierdził ponadto, że jakkolwiek w trakcie budowy przedmiotowego obiektu dokonano odstępstw od pierwotnego projektu budowlanego polegających m.in na zmianie powierzchni zabudowy i kubatury w/w budynku oraz jego usytuowania to jednak w oparciu o zgromadzone dokumenty to przyjąć należy, iż okoliczności te znane były właściwemu organowi w dacie wydawania w/w poświadczenia przyjęcia zgłoszenia użytkowania spornego obiektu, co z kolei wyklucza możliwości podjęcia przez organy nadzoru budowlanego dalszych działań, których domaga się strona skarżąca. W niniejszej sprawie organ powiatowy kontrolując przedmiotową nieruchomość nie stwierdził także występowania zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł także, że w toku postepowania odwoławczego dokonał analizy zgodności lokalizacji przedmiotowego obiektu z obowiązującymi w dacie jego budowy przepisami techniczno - budowlanymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Administracji i Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. W oparciu o dane pozyskane ze strony internetowej www.geoportal.gov.pl odległość pomiędzy spornym obiektem, a budynkiem należącym do strony skarżącej wynosi ok. 13 m. Oba budynki w świetle przepisów § 172 w/w rozporządzenia zaliczone są do kategorii zagrożenia ludzi - ZL. Stosownie do treści § 17 ust. 3 cyt. rozporządzenia odległość między budynkami, ze względu na potrzebę zapewnienia ochrony przeciwpożarowej powinna wynosić między budynkami zaliczonymi do kategorii zagrożenia ludzi (ZL) – 10 m. Jak wynika z powyższego warunek wskazany w w/w przepisie został spełniony. W związku z tym zarzut odwołania dotyczący usytuowania spornego obiektu nie zasługuje na uwzględnienie. Jakkolwiek bowiem przedmiotowy obiekt usytuowany jest w odległości mniejszej niż 4m od granicy działki, to jednak budynek ten spełnia wymogi odległościowe dla zapewnienia ochrony przeciwpożarowej. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła Spółdzielnia [...] . Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie : 1) § 10 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Administracji i Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki Dz. U. Nr 17 poz. 62 z roku 1980), przez błędne zakwalifikowanie obiektów do kategorii U I - mało uciążliwych, podczas gdy oba obiekty należy zakwalifikować co najmniej do kategorii U II, bowiem nasz budynek III kondygnacyjny jest wielomieszkaniowym, a budynek ul. [...] od 1994 r. od zgłoszenia był wynajmowany na cele użytkowe i nigdy nie był już budynkiem mieszkalnym. Konsekwencją tego jest wymóg podstawowy odległości 30 m między budynkami; 2) pominięcie braku rozwiązań technologicznych w budynku ul. [...] uzasadniających zmniejszenie odległości przewidzianych w art. 10 ust. 6 cyt. rozporządzenie w szczególności utrzymanie otworów okiennych i drzwiowych od strony budynku spółdzielni. 3) naruszenie § 17 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia przewidującego odległość między budynkami zapewniającą ochronę przeciw pożarową 20 m, podczas gdy odległość ta faktycznie wynosi ok. 13 m - jak podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji; 4) brak oznaczenia zgodnie z § 172 rozporządzenia do której z pięciu kategorii zagrożenia ludzi należą oba budynki. Użyte oznaczenie "ZL" nie jest wystarczające bez uściślenia kategorii przez dodanie cyfry rzymskiej, budynek skarżącej należy do kategorii ZL-IV, a budynek przy ul. [...] do kategorii ZL-I - [...] obecnie, a poprzednio też użyteczność publiczna - mogą tam przebywać ludzie w grupie ponad 50 osób; 5) brak oznaczenia klasy odporności ogniowej obu budynków godnie z tabelą § 173 cyt. rozporządzenia bowiem nasz budynek winien mieć klasę D a trzykondygnacyjny budynek przy ul. [...] winien mieć klasę B odporności ogniowej; 6) naruszenie § 12 rozporządzenia, gdyż faktyczna odległość budynku ul. [...] do granicy z działką skarżącej wynosi 1,5 m a ściana budynku nie jest ścianą ślepą lecz posiada okna i drzwi, co narusza § 12 ust. 2 rozporządzenia. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zarzuty skargi znalazły rozwiniecie w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zakażona i poprzedzająca ją decyzja zapadły z naruszeniem przepisów postępowania art. 7, 77 oraz 107 § 3 k.p.a. , co uzasadniało jej uchylenie w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Organ, po tym jak wszczął w związku z pismem skrżącej spółdzielni postępowanie w sprawie budynku przy ul. [...] w [...] , nie przeprowadził właściwie postępowania w tym przedmiocie. Ustalono, że obiekt powstał w oparciu o pozwolenie na budowę pochodzące z 1989r, stan istniejący wiąże się z odstępstwami od tego pozwolenia, odzwierciedlonymi w inwentaryzacji powykonawczej. W takim stanie budynek przyjęto do użytkowania – 23 listopada 1994r. Sąd stwierdza, że organ błędnie przyjął brak podstaw do kontroli inwestycji pod względem zgodności z przepisami prawa, w związku z przyjęciem do zgłoszenia. Organ miał obowiązek oceny czy obiekt odpowiada pozwoleniu na budowę, w szczególności zatwierdzonemu projektowi budowlanemu. Ewentualne, popełnione w toku realizacji inwestycji odstępstwa, powinien był ocenić pod kątem tego czy stanowią odstępstwa istotne. Taki charakter odstępstw musi skutkować bowiem wdrożeniem procedury przewidzianej w przepisach art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane obowiązującej w dacie obecnego orzekania. Należy stwierdzić, że usytuowanie ściany z otworami w odległości, która nie odpowiada rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych obowiązujących w dacie sporządzenia projektu budowlanego, o ile zostało zaakceptowane przez zatwierdzenie projektu w decyzji o pozwolenia na budowę nie uzasadnia interwencji nadzoru budowlanego dopóki decyzja ta pozostaje w obrocie prawnym. W przypadku jednak gdy otwory czy takie usytuowanie budynku wiąże się z odstępstwem od zatwierdzonego projektu - interwencja nadzoru budowlanego w ww. trybie znajduje pełne uzasadnienie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zrealizuje powyższe wskazania. Ponadto, oceni sposób użytkowania obiektu oraz to, czy doszło do zmiany w tym zakresie legalnej, czy też samowolnej. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2016 r., poz. 718 tj.). Sąd nie orzekł o zwrocie poniesionych przez skarżącą kosztów postępowania, ponieważ wniosek w tym przedmiocie nie został sformułowany w skardze oraz nie został zgłoszony przez profesjonalnego pełnomocnika strony za rozprawie sądowej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło