VII SA/Wa 831/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2010 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. S. kwotę 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lutego 2010r. [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia E. S. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] listopada 2009r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia dla E. S. opłaty legalizacyjnej w wysokości 25 000 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych) za samowolną realizację rozbudowy budynku gospodarczego położonego na działce nr ew. [...] położonej w m. Ł., gmina K. M.. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że na działce o nr ew. [...] położonej w m. Ł. gmina K. M. znajduje się budynek gospodarczy wybudowany w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Od strony wschodniej zgodnie z oświadczeniem inwestora w latach 90-tych ubiegłego stulecia w/w obiekt został rozbudowany o część o wymiarach 5,50m x 4,20m oraz od strony północnej dokonano rozbudowy o część o wym. 2,80 m x 5,5 m. Jak stwierdził PINB w P. w/w rozbudowa nastąpiła bez uzyskania przez inwestora stosownej decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z powyższym, organ I instancji postanowieniem z dnia [...]-06-2008r. wstrzymał roboty budowlane związane z realizacją w/w rozbudowy i na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 07-07-1994r. Prawo budowlane nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia stosownej dokumentacji w związku z możliwością legalizacji w/w inwestycji. Następnie po wypełnieniu przez zobowiązaną w/w obowiązku postanowieniem z dnia [...]-ll-2009r., znak: j.w. , PINB w P. ustalił dla E. S. opłatę legalizacyjną w wysokości 25 000 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych) za samowolną realizację rozbudowy budynku gospodarczego położonego na działce nr ew. [..].] położonej w m. Ł., gmina K.. Organ odwoławczy wskazał, że wobec wypełnienia przez E. S. obowiązku nałożonego postanowieniem PINB w P. z dnia [...]-06-2008r. organ ten prawidłowo, w kolejnym etapie postępowania legalizacyjnego, ustalił opłatę wg stosownych przepisów art. 59f cytowanej wyżej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. Wobec tego, jedynie możliwym w niniejszej sprawie było utrzymanie w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009r. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego E. S. zarzuciła organowi błędne ustalenie stanu faktycznego mające wpływ na wynik sprawy, polegające na uznaniu, iż strona dokonała samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego pod rządami obecnie obowiązującego prawa. Wskazała, że istniejący budynek gospodarczy został wybudowany w latach 50-tych, następnie w latach 90-tych został samowolnie rozbudowany. Strona podniosła, że wskazywała jako rok rozbudowy lata 1993 - 1994r. Następnie w 2006r. wykonała jego ocieplenie wraz z tynkowaniem. Wyjaśniła również, że nałożone obowiązki przedstawienia dokumentów były niezaskarżalne, dlatego dopiero w zażaleniu na postanowienie o opłacie legalizacyjnej podniosła sprawę błędnego ustalenia przez organ I instancji daty rozbudowy obiektu. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania postanowienia. Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowieniem [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie ustalenia dla E. S. opłaty legalizacyjnej w wysokości 25 000 zł za samowolną realizację rozbudowy budynku gospodarczego. Podstawę rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego w niniejszej sprawie stanowił art. 49b ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. zgodnie z którym właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej, jeżeli zachodzą okoliczności o których jest mowa w ust.2 art. 49b cyt. ustawy mimo, że organ I instancji ustalił, że inwestor rozbudował budynek gospodarczy o część gospodarczo - letniskową do rozbudowy której niezbędne było, stosownie do dyspozycji art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż nie zachodziły przesłanki przewidziane w art. 29 i art. 30ust. 1 tej ustawy. Zapewne uczynił to omyłkowo biorąc pod uwagę, że opłata naliczona została w oparciu o właściwy przepis art. 49 ust.2 oraz art. 59 f Prawa budowlanego, a wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych i nałożenie obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów dot. omawianego obiektu nastąpiło na podstawie art. 48 ust.2 i 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. Prowadząc postępowanie w sprawie samowolnej realizacji rozbudowy budynku gospodarczego położonego na działce nr ew. [...]położonej w m. Ł., gmina K.M. organ I instancji dopuścił się jednak poważniejszego błędu i to mającego istotny wpływ na wynik sprawy, który to błąd nie został skorygowany przez organ II instancji. Organy administracji publicznej przy rozpoznawaniu sprawy naruszyły przepisy art. 7, art. 77 k.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy. Przedmiotem rozstrzygnięcia organów administracji było ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej w formie postanowienia, które poprzedzone było niezaskarżalnym postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008r. nakładającym na inwestora obowiązek przedłożenia stosownych dokumentów tj. cztery egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenie Wójta Gminy K.o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Postanowienia były poprzedzone oględzinami miejsca budowy przeprowadzonymi w dniu 14 grudnia 2007r. W trakcie tej wizji stwierdzono, że na działce o numerze ewidencyjnym [...] usytuowany jest obiekt gospodarczy wybudowany w latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia. Obiekt ten został rozbudowany przez inwestora E. S. - zgodnie z jej oświadczeniem w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia Ten dowód tj. protokół oględzin nie może jednak stanowić wystarczającej podstawy do uznania, że rozbudowa spornego budynku nie została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Dokument ten nie jest bowiem dość szczegółowy i nie zawiera koniecznych opisów i spostrzeżeń, pozwalających na ocenę czy przed 1 stycznia 1995 r. sporny budynek doprowadzony był do stanu, w którym - przynajmniej w części - było możliwe przystąpienie do użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Tak bowiem należy rozumieć termin "zakończenie budowy" w ujęciu przepisu art. 103 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy - Prawo budowlane. Wskazywany przez organ administracji protokół z oględzin nie zawiera żadnych bliższych i dokładniejszych opisów potrzebnych do dokonania ustaleń w tym zakresie. Sam fakt dokonanej rozbudowy i jego określenie że miało to miejsce w latach dziewięćdziesiątych nie jest wystarczając y, w świetle powołanego wyżej przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego do przyjęcia, że rozbudowa nie była zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. Do jednoznacznych w tym zakresie ustaleń niezbędne były dokładniejsze opisy i spostrzeżenia wynikające z przeprowadzonych oględzin bądź niezbędne było przeprowadzenie innych jeszcze dowodów np. zeznań świadków. Powyższe wadliwości w prowadzeniu postępowania dowodowego spowodowały, że wbrew wymogom z art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. nie został wyjaśniony stan faktyczny sprawy a przede wszystkim zasadnicza dla tej sprawy okoliczność, tj. data ukończenia budowy spornego obiektu. Ustalenie powyższej okoliczności było niezbędne dla określenia właściwego stanu prawnego. W dniu 1 stycznia 1995 r. weszła bowiem w życie ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414). Zgodnie z art. 103 ust. 2 tej ustawy, przepisu art. 48 w tym również przepisu ust.2 i 3 tego przepisu , nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r. Do tych obiektów stosuje się odpowiednio przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1981 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Powyższe istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego powodują, że postępowanie to winno zostać jeszcze raz przeprowadzone przez organy administracji publicznej. W szczególności organy rozpoznając sprawę po raz kolejny winne ustalić stan faktyczny w sposób dokładny i wyczerpujący, a uzasadnienie wydanych decyzji powinno spełniać wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Wobec wskazanych wyżej okoliczności orzeczono, jak w punkcie l sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.