VII SA/Wa 831/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-09-28

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła- Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego i pożyczek, posiada znaczne zadłużenie oraz jest osobą samotną, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uwzględniono jego samotność, brak stałych dochodów, utrzymywanie się z niewielkiego gruntu rolnego i pożyczek, znaczne zadłużenie oraz bezskuteczne postępowania egzekucyjne, a także szkody powodziowe z 2010 r. W związku z tym przyznano mu prawo pomocy w zakresie całkowitym.
Stan faktyczny
Wnioskodawca Z. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku ze skargą na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca oświadczył, że utrzymuje się z niewielkiego gospodarstwa rolnego i pożyczek, nie posiada dochodów, jest znacznie zadłużony, a jego gospodarstwo ucierpiało w wyniku powodzi w 2010 r. Po wezwaniach do złożenia dodatkowych wyjaśnień, sąd uznał, że wnioskodawca wykazał brak możliwości ponoszenia kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Z. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła- Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 września 2015r. po rozpoznaniu wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi Z. B. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2015r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: przyznać Z. B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015r., znak: [...] w wysokości 200,00 złotych, Z. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zawartego w formularzu (PPF) wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Nie deklaruje posiadania jakichkolwiek dochodów. Podał, że posiada dom o pow. 90 m, w tym mieszkanie o pow. 12 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha ( grunt orny). Oświadczył, że nie posiada oszczędności pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podniósł, iż nie stać go na ponoszenie kosztów sądowych i pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika. Wskazał, że utrzymuje się z gruntu rolnego obsianego zbożem o pow. 0,58 ha oraz pieniędzy pożyczanych od osób prywatnych. Dodał, iż w jakimś zakresie dług stara się odpracować. Nie pracuje z uwagi na wiek, nie ma żadnych dochodów. Lekarstwa kupuje dostępne, bez recepty, gdyż nie jest ubezpieczony. Wnioskodawca podał, iż PIT-u nie wypełnia, gdyż nie ma żadnych dochodów. Wydatki ma "jak każdy jeden na średnim poziomie". Z tzw. mediów opłaca jedynie za prąd pozostałe zaś ma z własne z gospodarstwa ( tj. studnię, szambo, opał ). Zaznaczył, że w 2010 r. powódź zniszczyła mu gospodarstwo i budynki, nie otrzymał żadnego odszkodowania na ich poprawę, toczy się postępowanie sądowe w tej sprawie. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania złożonego wniosku pismem z dnia 10 czerwca w wykonaniu zarządzenie z dnia 9 czerwca 2015r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, jeśli tak, czy ma przyznany zasiłek dla bezrobotnych, należało podać od kiedy i w jakiej wysokości, - czy pobiera stałe bądź okresowe świadczenia, jeśli tak należało podać w jakiej wysokości, - czy uzyskuje dochody z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej (np. ze sprzedaży płodów rolnych zboża, warzyw, owoców bądź inwentarza żywego), jeśli tak należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest on uzyskiwany, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu, - orientacyjnie wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki itp.) oraz jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu (opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości itp.) należało wyszczególnić i podać ich wysokość, - czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od rodziny, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało wskazać od kogo w jakiej wysokości lub formie, - czy posiada zadłużenia, jeśli tak, należało wskazać u kogo ( osoba fizyczna, bank) i na jaką kwotę i ile wynosi miesięczna rata spłaty zadłużenia oraz czy obecnie jest spłacane i jaka kwota pozostała jeszcze do spłaty, - czy posiada pojazdy mechaniczne i maszyny rolnicze jeśli tak należało je wymienić podać markę, rok produkcji oraz koszty związane z ich utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy). Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 23 czerwca 2015r. do Sądu wpłynęły wyjaśnienia wnioskodawcy na powyższe. W piśmie z dnia 17 czerwca 2015r. wnioskodawca podał, że utrzymuje się z gruntu rolnego obsianego zbożem o pow. 0,58 ha oraz pożyczanych pieniędzy od osób prywatnych w ten sposób, że oddaje jednemu zaciągając dług u drugiego z tym, że "zadłużenie rośnie". Wyjaśnił, że nie jest osobą bezrobotną, z uwagi na wiek został skreślony z listy osób bezrobotnych przez Powiatowy Urząd Pracy w T.. Samodzielnie prowadzi gospodarstwo, nie pobiera żadnych świadczeń, nie uzyskuje pomocy od instytucji państwowych czy społecznych. Podkreślił, że gospodarstwo jest po powodzi 2010r., nie przynosi żadnego dochodu, natomiast do jego prowadzenia potrzebny jest nakład środków. Wnioskodawca podał, że ponosi jedynie opłatę za energię w wysokości 25,00 złotych, pozostałe media tak jak wskazał w formularzu ma własne, telefonu nie posiada, z internetu korzysta w klubie bezpłatnie lub u kogoś. Wskazał, że wydatki na żywność nie są duże, gdyż cześć produktów posiada z własnego gospodarstwa. Wnioskodawca podał, że posiada zadłużenie bardzo wysokie u osób prywatnych, które ureguluje po uzyskaniu środków z odszkodowania. Wskazał także, iż spore zadłużenie posiada też w banku przy czym dodał, iż nie wiadomo czy on jest winien bankowi czy bank jemu pieniądze, toczą się postępowania sądowe. Wnioskodawca posiada maszyny rolnicze ( ciągnik, pług, brony, kultywator) z lat 1980r. Wyjaśnił, że maszyny nie są ubezpieczone, paliwo wchodzi w koszt produkcji plonów, napraw dokonuje zaś sam. Posiada także samochód osobowy Toyotę z 1987r., który nie jest przez niego użytkowany. Zarządzeniem z dnia 24 sierpnia 2015r. ponownie wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie: - wysokości posiadanego zadłużenia kredyty, pożyczki (u osób fizycznych, w banku), czy obecnie jest spłacane, jeśli tak w jakiej wysokości miesięcznie, - czy toczą się wobec wnioskodawcy postępowania egzekucyjne z powodu zadłużenia, jeśli tak należało podać jakie i przed jakimi organami. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty. W dniu 9 września 2015r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na powyższe. Wnioskodawca wskazał, że wysokość zadłużenia wynosi około 2 miliony złotych. Nie jest obecnie w ogólne spłacane. Toczą się wobec niego postępowania egzekucyjne, z powodu zadłużenia, które są umarzane, czasem wznawiane. Podał sygnatury akt toczących się postępowań m.in. sygn. [...], sygn. akt [...], [...]. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.) Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W niniejszej sprawie mając na względzie dane przedstawione w formularzu i nadesłanych wyjaśnieniach w piśmie z dnia 17 czerwca 2015r. i dnia 4 września 2015r. uznano, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów postępowania sądowego i ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Przy ocenie sytuacji finansowej wnioskodawcy uwzględniono przede wszystkim fakt, iż wnioskodawca jest osobą samotną, nie uzyskującą żadnych stałych dochodów. Utrzymuje się z gruntu o niewielkim areale 0,58 ha oraz udzielanych mu pożyczek. Oświadczył, że nie posiada oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Jest znacznie zadłużony u osób prywatnych i w bankach, prowadzone są wobec niego bezskuteczne postępowania egzekucyjne. Zaznaczył, że powódź jaka miała miejsce w 2010r. poczyniła znaczne szkody w posiadanym gospodarstwie rolnym. Stwierdzono zatem, że w obecnej sytuacji finansowej i życiowej w jakiej znalazł się wnioskodawca nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie, jak również ustanowić profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uznano, że jest to wydatek przekraczający obecne możliwości finansowe wnioskodawcy. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło