VII SA/Wa 833/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 833/08 ze skargi J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2008 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia przyznać J W. prawo pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych Pismem z dnia 7 listopada 2008 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2008 r. odmawiającego J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Wskutek wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego z dnia 14 października 2008 r. traci moc i dlatego sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownemu rozpoznaniu przez Sądu. W dniu 31 lipca 2008 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez J. W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2008 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie: czy uzyskuje pomoc ze strony rodzinny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak należało podać od kogo w jakiej wysokości lub formie, czy matka wnioskodawcy uzyskuje jakiś dochód, jeśli tak, należało go wskazać, jakie wnioskodawca ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu (opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek rolny, ubezpieczenie budynków, itp.), należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, ile wynoszą miesięczne wydatki wnioskodawcy na bieżące potrzeby życia codziennego (produkty żywnościowe, artykułu chemiczne, odzież), czy wnioskodawca posiada pojazdy mechaniczne, jeśli tak należało podać ich markę oraz rok produkcji, czy wnioskodawca jako właściciel sklepu ogólno-spożywczego zatrudnia personel, jeśli tak, należało wskazać ilość osób zatrudnionych. Ponadto zobowiązano wnioskodawcę do nadesłania wyciągu z konta/kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy, zeznania podatkowego o dochodach uzyskanych przez wnioskodawcę w 2007 r. oraz zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodach osiągniętych przez wnioskodawcę z trzech ostatnich miesięcy. W dniu 25 sierpnia 2008 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły żądane wyjaśnienia. Wnioskodawca nie nadesłał jednak dodatkowych dokumentów, tj. zeznania podatkowego o dochodach uzyskanych przez wnioskodawcę w 2007 r. oraz zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodach osiągniętych przez wnioskodawcę z trzech ostatnich miesięcy, do nadesłania których był wezwany. Wnioskodawca wniósł o wydłużenie terminu do nadesłania ww. dokumentów. Zarządzeniem z dnia 9 września 2008 r. poinformowano wnioskodawcę, że termin do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy zostaje przedłużony o 7 dni, licząc od dnia doręczenia wnioskodawcy niniejszego pisma. Wnioskodawca otrzymał ww. zarządzenie w dniu 25 września 2008 r., a zatem termin do nadesłania ww. dokumentów upływał w dniu 2 października 2008 r. Wnioskodawca w dniu 3 października 2008 r. (data stempla pocztowego) nadesłał kolejne pismo, w którym wniósł o wydłużenie terminu o kolejne 7 dni z powodu nieprzewidzianych okoliczności, uniemożliwiających wykonanie zarządzenia. Postanowieniem z dnia 14 października 2008 r. odmówiono J. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca nie wykonał w pełni zarządzenia z dnia 1 sierpnia 2008 r., pomimo przedłużenia mu terminu do jego wykonania, a tym samym nie wykazał przesłanek przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przyznanie prawa pomocy. Następnie w dniu 16 października 2008 r., a więc już po odmowie przyznania prawa pomocy, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęły żądane dokumenty, tj. kserokopie zeznań o wysokości osiągniętego dochodu: za 2007 r. oraz z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2007 r. W dniu 7 listopada 2008 r. (w terminie zakreślonym przez referendarza sądowego) wnioskodawca wniósł sprzeciw od ww. postanowienia, powołując się na przesłane do Sądu ww. zeznania podatkowe oraz dodatkowo wskazując, że w chwili obecnej jego sytuacja materialna uległa pogorszeniu, z uwagi na fakt, że jego starszy syn stracił pracę i znów jest na jego utrzymaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W § 3 ustawa stwierdza, iż prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z ww. przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca jest rodzicem samotnie wychowującym dwóch synów z którym we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje matka. Źródłem utrzymania wnioskodawcy są dochody uzyskiwane z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 1.100,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że matka nie pobiera emerytury, gdyż toczy się postępowanie sądowe w celu wyjaśnienia okoliczności tej sprawy. Wnioskodawca dodał, że jeden z synów podjął pierwszą swoją pracę, gdzie przewidywane wynagrodzenie za niepełny miesiąc pracy to około 500,00 złotych brutto. Wnioskodawca oświadczył, że na dzień składania wniosku syn nie otrzymał jeszcze żadnego wynagrodzenia, a od września zamierza rozpocząć naukę w celu podniesienia swoich kwalifikacji. Jednak w świetle wniesionego sprzeciwu jest to informacja nieaktualna, ponieważ wnioskodawca wskazał, że w chwili obecnej syn stracił pracę i jest on na jego utrzymaniu. Wnioskodawca podał, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 1,2 ha wraz z budynkiem mieszkalnym o powierzchni 116 m². Z nadesłanych dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej, a matka wnioskodawcy nie uzyskuje żadnego innego dochodu. Wnioskodawca podał, że miesięczny koszt utrzymania domu wynosi około 300,00 złotych, przy czym inne wydatki na bieżące potrzeby życia codziennego ograniczone zostały do minimum. Wnioskodawca podał, że posiada dwa samochody marki Fiat 126p oraz Polonez rok produkcji 1999 r. Wnioskodawca oświadczył, że nie jest właścicielem sklepu ogólno-spożywczego tylko najemcą i zatrudnia jedną osobę w niepełnym wymiarze czasu pracy. Wnioskodawca poinformował, że nie posiada konta bankowego, a ponadto jego dochód jest obciążony działaniem komornika sądowego, komornika skarbowego a jego nieruchomość obciążona jest hipoteką. Ponadto przy piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu 16 października 2008 r., wnioskodawca złożył zeznania podatkowe za 2007 r., z których wynika, że w ubiegłym roku uzyskał dochód w wysokości 5.124,06 złotych. Biorąc pod uwagę dochody i stan majątkowy wnioskodawcy oraz nowe okoliczności sprawy Sąd uznał, iż przedmiotowy wniosek kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z powyższym J. W. w złożonym wniosku wykazał, iż na obecnym etapie postępowania nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów sądowych, ponieważ dochody w prowadzonym przez niego gospodarstwie domowym wynoszą ok. 1.100 złotych miesięcznie, i z tej kwoty wnioskodawca, będąc samotnym ojcem wychowującym dwójkę synów i mającym na utrzymaniu swoją matkę, musi utrzymać siebie i rodzinę. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.