VII SA/Wa 833/10

WyrokWSA w Warszawie2010-07-22

Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Włodzimierz Kowalczyk, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie była stroną w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, może skutecznie domagać się wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu braku posiadania statusu strony?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak posiadania statusu strony w pierwotnym postępowaniu o pozwolenie na budowę, wynikający z obiektywnego ustalenia braku obszaru oddziaływania obiektu na nieruchomość skarżącej, uniemożliwia skuteczne domaganie się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Legitymacja procesowa strony w postępowaniu budowlanym ma charakter obiektywny i wynika z przepisów prawa materialnego, a nie z subiektywnego przekonania o posiadaniu interesu prawnego.
Stan faktyczny
Skarżąca M. G. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że nie brała w nim udziału jako strona. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżąca nie posiadała statusu strony, ponieważ obszar oddziaływania inwestycji nie wykraczał poza działkę inwestora i sąsiednią działkę nr [...]. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. poprzez pozbawienie jej statusu strony oraz wadliwą ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], Prezydent [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm. – zwanej dalej k.p.a.), w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361, ze zm.) oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1592, ze zm.), odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono B. B. pozwolenia na budowę budynku oświatowo-usługowego z garażem podziemnym na działce nr ew. [...]przy ul. [...] w W.. Ww. rozstrzygnięcie zapadło po rozpatrzeniu wniosku M. G. z dnia 10 listopada 2009 r. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i wznowieniu postępowania przez Prezydenta [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...]. W uzasadnieniu odmowy uchylenia pozwolenia na budowę organ I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę ww. budynku zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa budowlanego, a inwestor przedłożył projekt budowlany, który został sporządzony zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu W., uchwalonym przez Radę Gminy W. uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2002 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2002 r., Nr 289, poz. 7801), obowiązującym na obszarze, na którym znajduje się przedmiotowa działka. Odnosząc się do zarzutu M. G. dot. pominięcia jej jako strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę stwierdził, że w niniejszym stanie faktycznym nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż wnioskodawczyni nie przysługiwał status strony postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu swojego stanowiska powołał się na treść art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, ze zm.) wskazując, że w niniejszej sprawie nie stwierdził występowania innych stron postępowania - poza inwestorem, ponieważ obszar oddziaływania obiektu nie wykracza poza granice działki nr [...]. W ocenie organu dla ustalenia, czy dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu istotne jest to, czy w związku z budową nowego obiektu pojawią się ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, wynikające z przepisów odrębnych. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. (Dz. U. Nr 257, poz. 2573, ze zm.) "w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych w kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko" projektowany budynek usługowy nie został wymieniony w katalogu inwestycji mających znaczące oddziaływanie na środowisko. Ponadto organ I instancji stwierdził, że projektowany budynek spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, ze zm.) w zakresie odległości od działki sąsiedniej i nasłonecznienia. Projektowany obiekt został usytuowany ścianą z otworami w odległości 5,0 m od granicy z działką nr [...] i 9,0 m od budynku znajdującego się na tej działce. Ponadto z analizy nasłonecznienia i zacieniania wykonanej metodą Fishera i Kurte wynika, iż południowa strona budynku przy ul. [...] (działka nr [...]) jest nasłoneczniona przez trzy godziny pomiędzy godziną 11:00 i 14:00 w analizowanym 8 godzinnym okresie pomiędzy godziną 8:00 i 16:00 w dniach równonocy (21 marca i 21 września). Ponadto, w sąsiedztwie istniejącego budynku biurowo-mieszkalnego od północnej strony działki nr [...] zabudowa projektowanego budynku jest schodkowa, obniżona dla uzyskania wymaganego minimalnego nasłonecznienia pomieszczeń. Ustosunkowując się do zarzutu M. G., iż w innym postępowaniu z 2008 r. dotyczącym tej samej działki i na podstawie tego samego planu zagospodarowania przestrzennego - była ona stroną postępowania, Prezydent [...] wyjaśnił, że poprzednio projektowany budynek przylegał murem oporowym zjazdu do garażu bezpośrednio do granicy działki nr [...], dlatego zgodnie z zapisem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego M. G. była uznana za stronę postępowania. W niniejszej sprawie projektowany budynek znajduje się w odległości 5,0 m od granicy działki nr [...], dlatego nie ma podstaw do uznania M. G. za stronę. W opinii organu I instancji każda inwestycja prowadzona w zwartej zabudowie powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższego sąsiedztwa, co nie oznacza, że wydanie pozwolenia na budowę w takiej sytuacji stanowi naruszenie prawa. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. G. od ww. decyzji, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu zakończonym decyzją Nr [...] Prezydent [...] ustalił, iż obszar oddziaływania projektowanej inwestycji obejmuje działkę stanowiącą przedmiot wniosku oraz sąsiadującą z nią działkę nr ew. [...]. Oznacza to, że krąg podmiotów posiadających status strony niniejszego postępowania zamyka się w osobie inwestora oraz osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości nr ew. [...]. Ustalenia dokonane przez organ I instancji odnośnie obszaru oddziaływania projektowanej inwestycji są prawidłowe, ponieważ projektowanego budynku oświatowo-usługowego nie można zaliczyć do inwestycji mających znaczące oddziaływanie na środowisko, a ponadto jego usytuowanie jest zgodne z przepisami techniczno-budowlanymi oraz nie powoduje naruszenia tych przepisów w zakresie nasłonecznienia i zacieniania (§ 12, 13, 57 i 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Przedmiotowa inwestycja spełnia także wymagania zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rejonu W. pod względem zachowania wymaganej powierzchni biologicznie czynnej, jak i maksymalnej powierzchni projektowanej zabudowy. W ocenie Wojewody [...] odwołująca się M. G. nie wskazała żadnego przepisu prawa, który ogranicza możliwości zagospodarowania działki będącej jej współwłasnością, a powoływanie się przez wyżej wymienioną na udział jako strona w innym postępowaniu nie znajduje poparcia w przepisach Prawa budowlanego. Ponadto obecna 5-metrowa odległość projektowanej zabudowy na działce nr [...] od granicy z działką nr [...] powoduje, iż brak jest podstaw do uznania współwłaścicieli nieruchomości przy ul. [...] za strony postępowania. Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że odwołująca się w żadnej mierze nie wykazała pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym, że przysługiwało jej prawo udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła M. G., wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody [...] nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] nr [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Ww. decyzjom zarzuciła naruszenie: art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz z art. 28 k.p.a., poprzez błędną wykładnię powyższych przepisów, co doprowadziło do pozbawienia skarżącej prawa strony; art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez wydanie przez organ zaskarżonej decyzji bez przeprowadzenia prawidłowej oceny wartości dowodowej analizy nasłonecznienia i zacienienia sporządzonej na zlecenie wnioskodawcy oraz nie wyjaśnienie wszelkich wątpliwości dotyczących zgodności decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku oświatowo-usługowego z garażem podziemnym na działce nr ew. [...], przy ul. [...] w W. z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na terenie planowanej inwestycji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Z uwagi na wskazane kryteria prawidłowości zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, iż decyzja ta nie narusza prawa w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy, zatem skarga nie jest zasadna. Sąd kontrolował decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. B. pozwolenia na budowę budynku oświatowo – usługowego z garażem podziemnym na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w W.. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego. Tryb ten umożliwia uchylenie decyzji dotychczasowej, gdy wystąpi chociaż jedna z przesłanek, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek skarżącej M. G., która jako podstawę do wznowienia postępowania podała art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Pojęcie strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę określone jest w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, będącym przepisem szczególnym wobec art. 28 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, obszar oddziaływania obiektu jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Obszar oddziaływania obiektu określa się na podstawie przepisów powszechnie obowiązujących, zawierających regulacje odnoszące się do odległości obiektów i urządzeń budowlanych od innych obiektów i granic nieruchomości. W odniesieniu do nieruchomości sąsiedniej stwierdzić należy, iż nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu, jeśli z przepisów prawa wynikają ograniczenia w zagospodarowaniu tej nieruchomości. Bezpośrednie sąsiedztwo względem nieruchomości, na której przewidziano inwestycję, nie przesądza zatem o posiadaniu przymiotu strony postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę. W rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie wystarczy przekonanie właściciela sąsiedniej nieruchomości, że ma on interes prawny, uzasadniający jego udział jako strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. W art. 28 Prawa budowlanego przyjęto, że legitymacja procesowa ma charakter obiektywny, nakazujący organom administracji architektoniczno-budowlanej przed wszczęciem postępowania ustalenie przepisów, które wprowadzają związane z projektowanym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu i na tej podstawie - określenie kręgu występujących w nim stron. Stwierdzenie, iż osobie przysługuje przymiot strony, a zatem, że posiada ona interes prawny w danym postępowaniu, wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Stosowanie tej normy prawa może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego indywidualnych praw i obowiązków, wynikających z prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97, LEX nr 43262 ). Od interesu prawnego odróżnić należy interes faktyczny, który nie daje legitymacji do bycia stroną postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego. Występuje on wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże zainteresowanie to nie znajduje podstaw w przepisach prawa materialnego, stanowiącego o prawach i obowiązkach tego podmiotu. O posiadaniu przymiotu strony postępowania administracyjnego nie decyduje zatem sama wola czy też przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danego podmiotu jako interes prawny. Z akt sprawy wynika bezspornie, że przy projektowaniu przedmiotowej inwestycji zostały zachowane przepisy dotyczące sytuowania obiektów budowlanych, określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie z projektem zagospodarowania działki, przedmiotowy budynek znajduje się względem nieruchomości skarżącej nr ew. [...] w odległości 5,00 m. Takie usytuowanie obiektu nie narusza § 12 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, stanowiącego że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy oraz 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy. Powyższe powoduje, iż w sprawie nie znajduje zastosowania § 12 ust. 4, zgodnie z którym objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane wynika z usytuowania budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2 i 3. Skoro zatem zakres oddziaływania inwestycji zamyka się w granicach działek inwestora nr [...] i działki sąsiedniej nr [...], skarżąca M. G. - będąca współwłaścicielką działki nr ew. [...] - prawidłowo nie została uznana za stronę postępowania o pozwolenie na budowę. Organ zasadnie odmówił skarżącej uchylenia decyzji ostatecznej, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, gdyż decyzja ta nie narusza jej interesu prawnego. Na marginesie podnieść należy, że w budynku przy ul. [...], jak podała skarżąca na rozprawie w dniu 22 lipca 2010 r. działa Wspólnota Mieszkaniowa. Nawet gdyby obszar oddziaływania dotyczył działki nr ew. [...] przy ul. [...], to i tak uprawnienie do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. co do decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] posiadałby Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej, a nie właściciele poszczególnych lokali. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy z dnia 26 czerwca 1994 r. o własności lokali /Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903 ze zm./ w przypadku dokonania przez właścicieli lokali wyboru zarządu - to zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą, a poszczególnymi właścicielami lokali. W tak określonym stanie prawnym tylko Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej może skutecznie kwestionować decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym, a także posiada uprawnienie do wniesienia skargi do sądu. M. G. zgodnie z kręgiem podmiotów ustalonych przez organ nie jest zatem stroną niniejszego postępowania administracyjnego. W odniesieniu do zarzutu zacienienia, inwestycja nie powoduje niezgodnego z przepisami zacienienia obiektów znajdujących się na działkach sąsiednich, a zatem nie zostały w niniejszej sprawie naruszone interesy osób trzecich, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Wbrew twierdzeniu skarżącej w projekcie budowlanym znajduje się analiza nasłonecznienia, z której wynika, że spełnione są normy nasłonecznienia i zacienienia z § 12, 13, 57 i 60 warunków technicznych, dotyczące oświetlenia i nasłonecznienia znajdujących się w sąsiednich budynkach pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Skarżąca nie przedstawiła zaś innej "linijki słońca", z której wynikałoby co innego. W piśmie z dnia 7 lipca 2010 r. skarżąca podniosła, że inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Odnośnie tego zarzutu – wskazać należy, iż kwestie niezgodności zatwierdzonego pozwolenia na budowę z planem zagospodarowania przestrzennego Gminy W. mogą być badane tylko w sytuacji, gdy wniosek o wznowienie złożyła strona. Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło