VII SA/Wa 834/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Mariola Kowalska, , Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2005 r. sprawy ze skargi B. i W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dni [...] marca 2003r nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego B. i W. M. kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 834/04 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].03.2003r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07.07.1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 - tekst jedn. z późn .zm.) nakazał Państwu K. i J. /małż./ M. zam. G. ul. Ż. – wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie: - sporządzić inwentaryzację geodezyjną /zaktualizować mapę stosownie do potrzeb/, uwzględniającą aktualne wymiary i układ budynku/ganek – wiatrołap oraz część podpiwniczenia pod wiatrołapem/, po zmianach dokonanych w trakcie robót adaptacyjnych pom. gospodarcze z przeznaczeniem na cele mieszkalne – zmiana sposobu użytkowania, - sporządzić inwentaryzację budowlaną obiektu – uwzględniającą wykonane dotychczas roboty budowlane w istniejącym budynku gospodarczym/ w zakresie adaptacji na cele mieszkalne/ - zmiana sposobu użytkowania, zlokalizowanym na działce [...] w G. ul. Ż. będącej współwłasnością Państwa K. i J. M. oraz B. i W. M.. - sporządzić ocenę techniczną wykonanych dotychczas robót budowlanych w celu stwierdzenia prawidłowości ich wykonania, - opracować projekt budowlany obejmujący : a. – projekt zagospodarowania działki [...] na aktualnej mapie obejmującej; określenie granic działki/lub terenu/ usytuowanie, obrys i układ istniejącego budynku z adoptowaną funkcją na cele mieszkalne i układ pozostałych istniejących budynków oraz projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzenia ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnej odległości obiektów w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy, b. – projekt architektoniczno-budowlany budynku gospodarczego adaptowanego na cele mieszkalne obejmujący w swej treści roboty budowlane przewidziane i konieczne do wykonania czynności ww oraz dokumentacja projektowa winny zostać wykonane – opracowane przez osoby posiadające wymagane kwalifikacje i uprawnienia w celu ich zakończenia – zakończenia budowy. Powyższą dokumentację należało przedłożyć do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] do dnia [...] maja 2003r. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli B. i W. M.. W uzasadnieniu podnieśli, iż przedmiotowa decyzja nie ma na celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem lecz odwrotnie - prowadzi do naruszenia prawa. Dodali, że decyzją Nr [...] z dnia [...].03.2003r. nakazano inwestorom M. wykonanie szeregu czynności, których wykonanie ma skutkować wydaniem pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, na działce którą zobowiązani nie mogą dysponować samodzielnie. Ponadto podnoszą, że jako współwłaściciele nie wyrażali zgody na adaptację – rozbudowę budynku i nie byli zawiadamiani o toczącym się postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...]z dnia [...].04.2004r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 83 ust 2 – Prawa budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującym prawem, zachowując procedurę przewidzianą w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu wnieśli B. i W. M.. Skarżący podnieśli, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji odniósł się jedynie do kwestii dotyczących Prawa budowlanego całkowicie pomijając zarzut, iż jakiekolwiek roboty budowlane nie mogą być prowadzone przez K. i J. M. z uwagi na fakt, że nieruchomość na której miałyby być prowadzone nie jest ich własnością, a jedynie współwłasnością po połowie ze skarżącymi, którzy nie wyrażali zgody na te działania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skargę należało uwzględnić, lecz z przyczyn innych niż w niej podane. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 z póz. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nadto na mocy art. 135 tej ustawy Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sąd, zatem rozpoznając sprawę może i powinien usunąć z obrotu nie tylko akt administracyjny objęty skargą, ale też decyzje czy postanowienia pozostające w takim związku z zaskarżonym aktem, iż ingerencja w dostrzeżone wadliwości istniejące w tych aktach jest w ocenie Sądu niezbędna. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego nakładając na inwestorów obowiązek przedstawienia określonych dokumentów rażąco naruszyły przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Przede wszystkim należy podnieść, poza rozważaniem zasadności przedłożenia przez inwestorów określonych dokumentów, że forma w jakiej organ zażądał przedstawienia dokumentów nie znajduje uzasadnienia w art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nałożenie na inwestora obowiązku dostarczenia określonych dokumentów powinno odbywać się na podstawie art. 81 c Prawa budowlanego w drodze postanowienia, a nie w drodze decyzji w oparciu o art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który to przepis ma zupełnie inne przeznaczenie. Forma decyzji w postępowaniu administracyjnym jest zarezerwowana dla rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Wynika to z brzmienia art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast forma postanowienia, zgodnie z art. 123 § 2 k.p.a. zarezerwowana jest dla rozstrzygnięcia poszczególnych kwestii wynikłych w toku postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie ma wątpliwości, że nałożenie na inwestorów obowiązku przedłożenia określonych dokumentów nie jest rozstrzygnięciem co do istoty. Żądanie przedstawienia określonych dokumentów ma na celu rozszerzenie materiału dowodowego, jest więc postanowieniem o charakterze dowodowym. Dopiero o tak zgromadzony materiał dowodowy organ będzie rozstrzygał merytorycznie – co do istoty sprawy. Należy zwrócić uwagę na to, że w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, mowa jest o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku przedstawienia określonych dokumentów (inwentaryzacja geodezyjna, inwentaryzacja budowlana, ocena techniczna, projekt budowlany) nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu powyższego przepisu. Dokumenty typu inwentaryzacja geodezyjna, budowlana czy ocena techniczna są odzwierciedleniem istniejącego stanu faktycznego. Oznacza to, że samo ich przedłożenie nie może doprowadzić wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Dopiero nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności może doprowadzić roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Zaznaczyć należy, że na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 – Prawa budowlanego organ może wydać decyzję tylko jednokrotnie i nakładając w tym trybie obowiązek przedstawienia określonych dokumentów zamyka sobie możliwość rozstrzygnięcia w przyszłości sprawy co do jej istoty, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się zaś do podnoszonej przez skarżących kwestii naruszenia własności podkreślić należy, że na tym etapie nie bada się prawa do dysponowania nieruchomością. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt. 2 – Prawa budowlanego, co stanowi przesłankę z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji. Z tego też względu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w pkt. I sentencji wyroku. W związku z uwzględnieniem skargi przez Sąd na podstawie art. 152 wyżej powołanej ustawy orzeczono jak w pkt. II wyroku, natomiast o kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 ww. ustawy.