VII SA/Wa 835/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński ( spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska- Rzepecka, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2005 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. K. kwotę 500 zł. ( pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał A. K. i W. K. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w działaniu wewnętrznej instalacji wodnej dla lokalu nr [...] w budynku przy ul. P. w W. poprzez poprowadzenie jej po wewnętrznych ścianach budynku. W postępowaniu ustalono, że poprzednicy W. K. samowolnie wykonali w 1973 r. wewnętrzną instalację wodociągową, prowadząc ją w ocieplanej rurze po ścianie zewnętrznej budynku na I piętro. Ponieważ zaś wymienione w decyzji osoby są współwłaścicielami nieruchomości i części wspólnych budynku obowiązek należało nałożyć na oboje współwłaścicieli. Od decyzji tej odwołanie złożyła A. K., podnosząc, że nieruchomość i budynek są wydzielone prawnie i stanowią przedmiot oddzielnych wpisów do ksiąg wieczystych, poziome wyodrębnienie lokali powoduje zaś, że nakaz przeprowadzenia wewnętrznej instalacji wodociągowej do odrębnego lokalu na I piętrze przez jej lokal narusza jej prawo własności i nie ma żadnej podstawy prawnej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, argumentując dodatkowo, że przeprowadzenie wewnętrznej instalacji wodociągowej po zewnętrznej stronie budynku jest niezgodne ze sztuką budowlaną. A. K. złożyła skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego bez skonkretyzowania i wskazania, o którą część tego przepisu chodzi. Nakaz wymieniony w tym przepisie organ może nałożyć w trzech przypadkach, z których każdy obejmuje inny stan faktyczny. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: 1) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo 1) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, albo 2) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Ponieważ organ nie skonkretyzował zastosowanej normy prawnej przez powołanie w sentencji decyzji jej podstawy prawnej, a organ II instancji błędu tego nie skorygował, już z tego powodu decyzje obu instancji muszą ulec uchyleniu jako wadliwe prawnie. Z treści uzasadnienia nie wynika, czy organ upatruje konieczność zastosowania nakazu wobec współwłaścicieli budynku w wystąpieniu przesłanki opisanej w ust. 1 (nieodpowiedni stan techniczny) czy w ust. 2, tj. w użytkowaniu zagrażającym jego dewastacją (bezpieczeństwo mienia). Pewne jest jednak to, że którejkolwiek z tych przesłanek by użyto, obowiązkiem organu było wskazanie naruszenia konkretnej normy prawnej prawa budowlanego lub przepisów wykonawczych, uzasadniającej nałożenie na obywatela obowiązku administracyjnego. W żadnym razie źródłem takiego nakazu nie może być niezgodność robót ze sztuką budowlaną czy warunkami technicznymi odbiorów robót budowlanych, a jedynie przepis prawa powszechnie obowiązującego. Wadliwość takiego postępowania jest szczególnie naganna wówczas, gdy w trybie art. 66 Prawa budowlanego nakazem usunięcia ewidentnej samowoli budowlanej, której dopuścił się poprzednik jednego z współwłaścicieli obciąża się również drugiego z nich, tylko z tej przyczyny, że nieruchomość stanowi współwłasność. Przepis art. 66 Prawa budowlanego uprawnia do zastosowania nakazu wobec nieprawidłowości dotyczących obiektu budowlanego, w tym przypadku budynku traktowanego jako całość. Z tej właśnie przyczyny orzecznictwo sądowe opowiada się za obciążaniem nakazem wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego. W kontrolowanej przez Sąd sprawie, organy administracyjne ustaliły, że chodzi o instalację wodociągową należącą do jednego z mieszkań, a poprowadzoną po zewnętrznej ścianie budynku. Nawet, gdyby wskazano przepis zakazujący przeprowadzenia instalacji w taki sposób, to nakazem należałoby objąć jedynie zdemontowanie instalacji znajdującej się na zewnątrz budynku, co skutkowałoby usunięciem domniemanej nieprawidłowości. Czym innym jest zaś, wykraczając) poza administracyjne uprawnienia organu, nakaz przeprowadzenia takiej instalacji przez cudzą lub nawet wspólną wewnętrzną część budynku. W tym względzie należało podzielić zarzuty skargi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.