VII SA/Wa 835/09

WyrokWSA w Warszawie2009-09-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał merytorycznie odwołanie, które mogło zostać wniesione po terminie i przez podmiot nieposiadający legitymacji strony?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia prawa, rozpoznając merytorycznie odwołanie, które mogło zostać wniesione z uchybieniem terminu. Organ nie poczynił ustaleń co do daty doręczenia decyzji stronie, a tym samym nie ustalił, czy termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg. Ponadto, organ nie wyjaśnił kwestii legitymacji odwołującego się podmiotu. Rozpoznanie odwołania wniesionego po terminie, bez wniosku o przywrócenie terminu, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę przyłącza energetycznego z uwagi na jego samowolne wybudowanie wbrew planowi miejscowemu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że postępowanie powinno być prowadzone w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art. 49b. Skarżąca spółka O. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego, podnosząc, że odwołanie zostało wniesione po terminie i przez podmiot nieposiadający legitymacji strony.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. w W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki przyłącza energetycznego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz O. Sp. z o.o. w W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr – [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. na podstawie art. 49b ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) zwanej dalej Prawo budowlane nakazał Stowarzyszeniu B. rozbiórkę przyłącza elektroenergetycznego zasilającego pawilony handlowe na terenie posesji przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu organ wskazał, że legalizacja samowolnie wybudowanego przyłącza nie jest możliwa, bowiem z zapisu obowiązującego planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego wynika, że zabronione jest lokalizowanie na w/w terenie napowietrznych linii elektroenergetycznych. W odwołaniu od decyzji Stowarzyszenie B. podnosiło, że zgłoszenie zamiaru postawienia słupa umożliwiającego montaż przyłącza elektroenergetycznego zostało dokonane do właściciela terenu tj. władz Dzielnicy [..], a ponadto złożono wniosek do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu m. W. o wprowadzenie instalacji do ewidencji w zasobach geodezyjno – kartograficznych. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2009r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ podniósł, że postępowanie w sprawie powinno być prowadzone w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego mających zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust 1 lub w art. 49b ust 1 Prawa budowlanego do robót budowlanych wykonywanych min. bez wymaganego pozwolenia na budowę, albo zgłoszenia. Przyłącze należy do kategorii urządzeń budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego tj. urządzeń technicznych związanych z obiektem budowlanym zapewniających możliwość użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem. Nie może więc mieć do niego zastosowania art. 49b Prawa budowlanego, który odnosi się do obiektów budowlanych lub ich części będących w budowie, albo wybudowanych bez wymaganego zezwolenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca O. Sp. z o. o. w W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że jest stroną postępowania jako dzierżawca terenu, na którym zostało usytuowane przedmiotowe przyłącze. Skarżąca podniosła, że organ rozpatrzył odwołanie, aczkolwiek zostało ono wniesione po terminie. Ponadto Stowarzyszenie B. przekazało przyłącze na rzecz Stowarzyszenia H. co wynika z pisma z dnia 12 stycznia 2009r. skierowanego do O. Sp. z o. o., a tym samym utraciło przymiot strony i nie posiadało legitymacji do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem przepisów postępowania administracyjnego stwierdzić należy, że wydanie jej nie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wstępnym, w którym organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne, czy zostało wniesione w terminie, czy pochodzi od strony postępowania. Zgodnie bowiem z art. 127 § 1 kpa odwołanie służy jedynie stronie postępowania, a z mocy art. 129 § 2 kpa wnosi się go w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania jest terminem ustawowym, a więc nie może być przedłużony lub skrócony przez organ administracji. Jest to termin procesowy obliczany według przepisów kodeksu i termin, którego upływ organ winien uwzględnić z urzędu. Wniesienie odwołania po terminie (w sytuacji jeśli wnoszący odwołanie nie zwrócił się jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania) obliguje organ do wydania postanowienia na podstawie art. 134 kpa stwierdzającego, ze odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. W związku z tym stwierdzenie uchybienia terminu nie zależy od uznania organu odwoławczego i w tej sytuacji organ nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie zostałby przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 2 kpa)oznaczałoby bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem takiej która korzysta z ochrony trwałości w myśl art. 16 § 1 kpa (por. wyrok NSA IVSA 273/98 Lex 48734). Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ nie poczynił żadnych ustaleń co do daty otrzymania decyzji przez odwołujące się Stowarzyszenie B. W uzasadnieniu organu odwoławczego zostało jedynie zawarte stwierdzenie, że "nie można uznać za początek biegu terminu do wniesienia odwołania daty oznaczonej na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji przez Stowarzyszenie P. z siedzibą przy ul. [...]. W stosunku do osób prawnych którym jest Stowarzyszenie B. nie może mieć bowiem zastosowania instytucja doręczenia zastępczego przewidziana w art. 43 kpa". Z tych względów w ocenie organu odwołanie należało rozpatrzeć merytorycznie. Organ nie poczynił jednak ustaleń co do terminu doręczenia decyzji, a od dnia doręczenia decyzji stronie rozpoczyna swój bieg termin do złożenia odwołania (art. 129 § 2 kpa). Brak doręczenia decyzji względnie ustalenie, iż zostało ono dokonane z obrazą przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego traktujących o doręczeniu oznacza, że termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął biegu. Nie wyjaśnienie tych kwestii, a także nie wyjaśnienie legitymacji odwołującej się do wniesienia odwołania (wobec stwierdzenia zawartego w odwołaniu, że słup wraz z przyłączem został przekazany w czerwcu 2008r. Stowarzyszeniu H.) stanowi naruszenie przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło